سالها شد که به جان طالب جانان خودم
درد دل می طلبم در پی درمان خودم
جام می بر کف و در کوی مغان می گردم
رند سرمست خود و ساقی مستان خودم
در نظر آینه می آرم و خود می نگرم
عاشق روی خود و واله و حیران خودم
مو به مو با همهٔ خلق مرا پیوند است
بستهٔ سلسلهٔ زلف پریشان خودم
نفسم آب حیاتی به جهان می بخشد
خضر وقت خودم و چشمهٔ حیوان خودم
سید و بنده و محبوب و محب خویشم
هر چه هستم دل و دلدار خود و آن خودم
نعمت اللهم و با ساقی سرمست حریف
بر سر خوان خودم دایم و مهمان خودم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی بیان مقام وحدت است که در آن عاشق و معشوق، طالب و مطلوب، ساقی و مست، یکی میشوند. شاعر خود را جوینده و جُسته، درد و درمان، خضر و آب حیات، بنده و سرور معرفی میکند. در بیت پایانی با آوردن نام خود، نعمتالله، خویش را هم صاحب سفره و هم مهمان آن میخواند و این یگانگی را به اوج میرساند.
هوش مصنوعی: سالهاست که با تمام جان در جستوجوی معشوق خودم هستم؛ درد عشق را طلب میکنم و همان درد را درمان خود میدانم. در معنای عرفانی، معشوقی که میجوید در حقیقت در خود او جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: جام شراب در دست، در کوی میکده و مغان میگردم؛ هم رند سرمست خودم و هم ساقی که مستان را شراب میدهد. یعنی مستی و مستکننده هر دو در من جمع است.
هوش مصنوعی: آینه را پیش چشم میآورم و خود را در آن تماشا میکنم؛ عاشق جمال خودم و شیفته و حیران خویشم. اشاره به این است که حق جمال خود را در آینهٔ وجود عارف میبیند.
هوش مصنوعی: با همهٔ آفریدگان تار به تار پیوند دارم و گرفتار رشتهٔ زلف پریشان خودم هستم. یعنی کثرت عالم مانند زلفی است که همه به یک حقیقت بستهاند و آن حقیقت در خود من است.
هوش مصنوعی: دم و نفس من به جهان آب حیات و زندگی میبخشد؛ من خضر زمانهٔ خویش و خود سرچشمهٔ آب حیاتم. اشاره به مقام قطب و مرشد که دمش حیاتبخش است.
هوش مصنوعی: من هم سرور و هم بندهٔ خویشم، هم معشوق و هم عاشق خودم؛ هر چه هستم، دل و دلدار و از آنِ خودم. یعنی دوگانگی عاشق و معشوق در مقام وحدت از میان رفته است.
هوش مصنوعی: من نعمتاللهام و همدم ساقی سرمستم؛ همیشه بر سفرهٔ خودم نشستهام و مهمان خودم هستم. شاعر با بازی با نام خود، خود را هم صاحب نعمت و هم بهرهمند از آن میداند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مدتی شد که به جان در پی جانان خودم
درد دل می طلبم طالب درمان خودم
مجمع اهل دلان زلف پریشان من است
من سودازده هم بی سر و سامان خودم
در نظر آینه می آرم و خود می نگرم
[...]
رخ بخون سرخ کند دیده گریان خودم
نا بدین رنگ شماری ز شهیدان خودم
میل جانبخشی عیسی نکنم بی لب تو
بلکه در هجر تو بیزار هم از جان خودم
چکنم گر نکنم ناله چو مرغان قفس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.