بخش ۱۱ - اندر مدح خواجهٔ عمید احمدبن مسعود تیشه و وصف حال خانهای گوید که از جهت حکیم سنایی کرده بود و اسباب مهیّا گردانیده
دوستی مخلص اندرین شهرم
کرد از صدق و دوستی بهرم
خانهای بهر من به رحمت دل
کرد و یک دست جامه خانه ز ظل
سقف او وقف خانهٔ افلاک
خوانده در صحن مالکالاملاک
خشت او از بهشت داده خبر
خاکش از باد و آب برده اثر
از برای دلِ منِ رنجور
کرده یک دست جامه خانه ز نور
این نه عیبست نزد هشیاران
زانکه بس خفتهاند بیداران
هست تنهایی اندرین منزل
حجرهٔ جان و سبز خانهٔ دل
من به تنهایی اندرین بنیاد
با دلی پر ز غم نشستم شاد
من درین خانهٔ خجسته نهاد
بودم از پشت عقل و روی نهاد
نقش آن خانهٔ بهی بارش
خلل بام بود و دیوارش
واندر آن خانه مونس از همه کس
سایهٔ خانهٔ من و من و بس
خانه تاریک و مرد بیمایه
سایهای باشد از بر سایه
مونس من درین چنین خانه
خاطر تیز و عقل فرزانه
اندرین خانه بیشر و شورم
راست خواهی چو مرده در گورم
هر سخن کان به جای خود باشد
کاتب الوحی آن خرد باشد
در تماشای فکرت از اغیار
سایهٔ خانه هم نیابد بار
نبود همچو موش مرد سخن
سایه پرورد و خانه ویرانکن
مرد قانع نه مرد لوس بُوَد
کز طمع گربه چاپلوس بُوَد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به دوستی مخلص و محبتآمیز خود اشاره میکند که برایش خانهای ساخته و برای او آسایش و زیبایی فراهم کرده است. این خانه با ویژگیهای خاص و محبتآمیز توصیف شده و به نوعی نماد دلبستگی و آرامش است. شاعر در عین حال از تنهایی و غم درونی خود نیز سخن میگوید و اشاره میکند که در این خانه به ظاهر خوشبخت، هنوز دلی پر از غم دارد. او به ارزش دانش و خرد اشاره میکند و میگوید که سخنانی که در جای خود مطرح شوند، ارزشمند هستند. در نهایت، شاعر به قناعت و دوری از طمع اشاره میکند و بینش عمیق خود را از زندگی و دوستیها بیان میدارد.
هوش مصنوعی: در این شهر، دوستی وفادار پیدا کردم که به خاطر صداقت و دوستیاش از او بهرهمند شدم.
هوش مصنوعی: خانهای به خاطر رحمتش برای من فراهم کرد و دستی از لباسهای خانهاش به من هدیه داد.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و عظمت آسمان میپردازد. سقف آسمان به نوعی به خانهی آسمانیها نسبت داده شده و به مالکیت خداوند اشاره دارد که بر افلاک و عالم بالا حکومت دارد. به عبارت دیگر، آسمان به عنوان فضایی مقدس و متعلق به خداوند به تصویر کشیده شده است.
هوش مصنوعی: او از بهشت ساخته شده و خاکش تحت تأثیر باد و آب قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: به خاطر دلِ بیمار من، یک دست لباس نورانی فراهم کردهاند.
هوش مصنوعی: این موضوع برای افراد باهوش عیب نیست، زیرا بیدارانی هستند که در خواب به سر میبرند.
هوش مصنوعی: در این مکان، تنهایی در درون خانهٔ جان و باغ دل وجود دارد.
هوش مصنوعی: در این مکان، من به تنهایی نشستهام و دلام پر از غم است، اما با این حال شاد هستم.
هوش مصنوعی: من در این خانهٔ خوشبخت، از عقل خود بهرهبرداری کرده و بر زندگیام تأثیر گذاشتهام.
هوش مصنوعی: آن خانه زیبا دارای سقف و دیواریست که نقصهایش به خوبی نمایان است.
هوش مصنوعی: در آن خانه، تنها همدم من سایه است و بس. اینجا هیچکس دیگری نیست.
هوش مصنوعی: در یک خانه تاریک، مردی که ارزش و اهمیت چندانی ندارد، تنها سایهای است که بر سایه دیگران افتاده است.
هوش مصنوعی: دوست من در این خانه، هوش و عقل تیز و نازکنظر است.
هوش مصنوعی: در این خانه، حال و روز من بیهیجان و بیدرد است. اگر بخواهی، مثل مردهای در قبر بیجنب و جوش هستم.
هوش مصنوعی: هر گفتاری که در زمان و مکان مناسب بیان شود، نشاندهندهی خرد و دانایی است.
هوش مصنوعی: در هنگام تماشای اندیشهات، حتی سایهٔ خانه نیز از دست دیگران دور است.
هوش مصنوعی: در این بیت به شخصی اشاره میشود که از موش بیشتر نیست و در زمینه گفتار و سخنوری به هیچ وجه به پای او نمیرسد. او نه تنها سایه پرورد، بلکه میتواند به راحتی سبب ویرانی خانهها شود. در واقع، این فرد نهتنها از نظر شخصیت و تاثیرگذاری ضعیف است، بلکه در نهایت میتواند به تخریب و بحران نیز منجر شود.
هوش مصنوعی: مردی که قناعت را برمیگزیند، به مانند فردی که به طمع و شیطنت میپردازد نیست. او به دنبال دنبههای بیجا و اهل چاپلوسی نیست.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.