سنایی
»
حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
»
الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراءالمدّعین ومذّمةالاطباء والمنجّمین
»
بخش ۵۵ - صفة مقادیر ابروج والکواکب السیّارة
غافلند این منجّمان از کار
نیست در کارشان دل بیدار
همه را زرق و حیلت است آلت
نیست از علم و حلمشان عدّت
شمس کز کرّه هست در مقدار
ز صد و بیست و چار بار شمار
خانه او را اسد نهادستند
دور دور از خرد فتادستند
زُهره کز ربع کرّه بیگانهست
ثور و میزان ورا چرا خانهست
نیست تیر از کره یکی اجزا
با دو خانه است سنبله و جوزا
نیست در کارشان بسی تمییز
خیز و بر ریش آن منجم تیز
می نویسند خیره بر تقویم
نیک و بد بر عموم اینت حکیم
بس تبجّح کنند بر دانش
هیچ دانش نداده یزدانش
نیست فرقی میان مردم دهر
همه یکسان بود طوالع شهر
همه بادست حکم باد انگار
تو ز احکام خیره دست بدار
نیست جز هرزه مندل و تنجیم
زن بود سغبهٔ چنین تعلیم
سخن فال گو ندارد سود
باد پیمود کآسمان پیمود
نیست الّا به قدرت یزدان
نیک و بد در طبایع و ارکان
بیقضا خلق یک نفس نزند
مرد عاقل چنین جرس نزند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به انتقاد از منجمان و علم نجوم میپردازد. او میگوید که منجمان از حقیقت کار غافلند و دل بیدار ندارند. آنها به زرق و حیلت متوسل میشوند و علم واقعی در دستانشان نیست. شاعر اشاره میکند که مشخصات نجومی، مانند خانههای سیارات در آسمان، به درستی درک نمیشود و این امر به اشتباهاتی در تفسیرهای آنها منجر میشود. او همچنین بر این باور است که نیک و بد به قدرت خداوند وابسته است و علم منجمین هیچ ارزشی ندارد. در نهایت، نتیجه میگیرد که انسانهای عاقل نباید به چنین پیشگوییهایی توجه کنند و زندگیشان را بر اساس قدرت و حکمت الهی بسازند.
هوش مصنوعی: این اخترشناسان از حقیقت بیخبرند و در کارشان هیچ توجهی به درون و احساسات ندارند.
هوش مصنوعی: همه افراد به فریب و نیرنگ مشغولند و دانش و دانایی آنها اساس و پایهای برایشان نیست.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به ستارهای اشاره میکند که از نظر اندازه، در مقایسه با دیگر ستارهها، بسیار بزرگ و تاثیرگذار است. به نوعی، او به عظمت و اهمیت این ستاره به عنوان نمادی از روشنایی و بزرگی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: خانه او را اسد قرار دادهاند و دور از خرد و عقل گذاشتهاند.
هوش مصنوعی: زهره، سیارهای که در سمت دیگر کره زمین قرار دارد، چگونه است که ثور و میزان (دو صورت فلکی) در کنار او خانه دارند؟
هوش مصنوعی: تیر، یکی از دوازده ماه سال است که شامل دو قسمت یا نشانه است: سنبله و جوزا. این ماه به دو بخش تقسیم میشود که هر کدام ویژگیها و نمادهای خاص خود را دارند.
هوش مصنوعی: در کار آنها تفکیک و بررسی به خوبی انجام نمیشود، بنابراین بهتر است که از آنها دوری کنی و به کسانی که دانش کمتری دارند، توهین نکن.
هوش مصنوعی: در تقویم به دقت نیک و بد را یادداشت میکنند و این حکمت عموم مردم است.
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد به علم و دانش خود میبالند، در حالی که هیچگونه دانشی از سوی خداوند به آنها داده نشده است.
هوش مصنوعی: بین مردم در این دنیا هیچ تفاوتی وجود ندارد؛ همهی آنها به یک شکل و در یک راستا قرار دارند.
هوش مصنوعی: همه چیز تحت تأثیر قدرت دست است، به نظر میرسد که تو باید از دستهایی که حکم میرانند، فاصله بگیری.
هوش مصنوعی: هیچ چیز جز دروغ و فریبکاری نیست و آنچه که از این نوع تعلیم حاصل میشود، جز نفعی بیفایده نیست.
هوش مصنوعی: سخن کسی که پیشگویی میکند فایدهای ندارد، زیرا به تجربهای که در دنیا به دست آمده، وابسته است.
هوش مصنوعی: همه چیز تنها به قدرت خدا بستگی دارد و خوبی و بدی در طبیعت و اساس هستی وجود دارد.
هوش مصنوعی: هیچ چیز بدون تقدیر و سرنوشت اتفاق نمیافتد، انسان خردمند هرگز به خود اجازه نمیدهد که بیملاحظه و بیفکر عمل کند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.