بخش ۱۵ - در عدل پادشاه و صفت آن
عدل کن زانکه در ولایت دل
دَرِ پیغمبری زند عادل
در شبانی چو عدل کرد کلیم
داد پیغمبریش اله کریم
تا شبانی نکرد بر حیوان
کی شبان گشت بر سرِ انسان
عدل در دست آنکه دادگرست
ناوک مرگ را قوی سپرست
مرگ را هیچ ناید از عادل
زانکه دارد ز عدل عادل دل
شاه پُر دل ستیزه کار بود
شاه بد دل همیشه خوار بود
شاه عادل میان نیک و بدست
تیز و ظالم هلاک خلق و خودست
بر میانه بود شه عادل
نبود شیرخو نه اشتر دل
ملک را شاه ظالم پُر دل
به ز سلطان عاجز عادل
داد کس شاه عاجز با داد
نتواند ستد نه یارد داد
شاه جایر ز ملک و دین تنهاست
جان به انصاف طبع در تنهاست
دل شه چون ز عجز خونابهست
او نه شاهست نقش گرمابهست
عدل شه نعمت خداوندست
جور او پای خلق را بندست
شاه عادل چو کشتی نوحست
که ازو امن و راحت روحست
شاه جایر چو موج طوفانست
زو خرابی خانه و جانست
باشد اندر خراب و آبادان
عدل شه غیث و جور شه طوفان
طالب شاه عادلست جهان
تو نیت خوب کن جهان بستان
هرکه دارد به داد و دین عالَم
به خدا ار بود ز مَهدی کم
کو نه مهدی به سست عهدی شد
او بدین و به داد مَهدی شد
تو بری شو ز جور و بدعهدی
کافرم گر نخوانمت مَهدی
فرّ انصاف و زیب شید یکیست
بیخ بیداد و شاخ بید یکیست
ساختن راست شید بر گردون
سوختن راست بید بر هامون
با ستم سور مملکت شوریست
بیالف نقش داوری دوریست
پادشاه مسلّط و مغرور
از خدای و ز خلق باشد دور
از خدای و اجل بیآگاهی
ایمن از ناوک سحرگاهی
ای بسا تاج و تخت مرجومان
لخت لخت از دعای مظلومان
ای بسا رایت عدو شکنان
سرنگون از دعای پیرزنان
ای بسا تیرهای گنجوران
شاخ شاخ از دعای رنجوران
ای بسا نیزههای جبّاران
پار پار از دعای غم خواران
ای بسا باد و بوش تکسینان
ترت و مرت از دعای مسکینان
ای بسا بادگیر و طارم و تیم
زیر و بالا ز آب چشم یتیم
ای بسا رفته ملک پر هنران
زار زار از دعای بیپدران
آنچه یک پیرزن کند به سحر
نکند صد هزار تیر و تبر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به اهمیت عدالت در حکومت و تأثیر آن بر جامعه میپردازد. شاعر به نقش پادشاه عادل اشاره میکند و میگوید که عدالت باعث آرامش و امنیت مردم میشود. او به مقایسه شاهان عادل و ظالم میپردازد و تأکید میکند که شاه عادل مانند کشتی نوح است که مایه نجات و امنيت مردم است، در حالی که شاه ظالم مانند طوفانی است که زندگی و مالکیت مردم را ویران میکند.
شاعر همچنین به دعاهای مظلومان و تاثیر آنها بر سرنوشت ستمگران اشاره میکند و بیان میکند که حتی یک دعای خالی از ستمکاران میتواند قویتر از هر سلاحی باشد. در پایان، او به اهمیت نیتهای خوب در برقراری عدالت و دین اشاره میکند و بر لزوم تلاش برای ایجاد جهانی عادل تأکید میورزد.
هوش مصنوعی: عدالت را رعایت کن، زیرا در سرزمین دل، دروازهای از پیغمبری به نام عدالت وجود دارد.
هوش مصنوعی: وقتی کلیم (حضرت موسی) در نقش شبانی، عدل و انصاف را رعایت کرد، خداوند به او مقام پیامبری عطا فرمود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که فردی تجربهی لازم در مراقبت و هدایت حیوانات را نداشته باشد، نمیتواند در مقام رهبری و سرپرستی انسانها قرار گیرد.
هوش مصنوعی: عدالت در دست کسی است که به انصاف رفتار میکند و مرگ مانند تیر در جانب او به خوبی محفوظ است.
هوش مصنوعی: مرگ به سراغ فرد عادل نمیآید، زیرا او با انصاف و عدالت زندگی کرده است و دلش پر از خوبیها و نیکیهاست.
هوش مصنوعی: پادشاهی که با روحیهای شجاع و نیرومند است، همیشه برنده و پرقدرت میشود، در حالی که پادشاهی که دلش ضعیف و نگران است، همیشه به ذلت و خفت دچار میشود.
هوش مصنوعی: پادشاه عادل در بین خوبی و بدی، هوشیار و تیزبین است و ظلم او باعث هلاکت مردم و خود او خواهد شد.
هوش مصنوعی: در مرکز وجود، پادشاهی عادل حضور داشت که نه مانند یک بچه شیر، بلکه همچون یک دلیر و شجاع است.
هوش مصنوعی: حاکم ظالم، با وجود دل بزرگش، نسبت به شاه عادل ناتوان و ضعیفتر است.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند از کسی که در موقعیت ناتوانی است، حق خود را بگیرد و او نیز توانایی این را ندارد که حق خود را مطالبه کند.
هوش مصنوعی: شاه در سلطنت و دین تنها و بدون حمایت است و تنها به خاطر انصاف و طبع خوبش میتواند به زندگی ادامه دهد.
هوش مصنوعی: دل شجاع و قوی او از ضعف و ناتوانی اش مانند خونابه شده است، او دیگر یک پادشاه نیست بلکه فقط یک تصویر از یک کاخ است.
هوش مصنوعی: عدالت پادشاه، مایهی برکت و نعمت از جانب خداوند است، در حالی که ظلم و ستم او باعث ایجاد مشکلات و گرفتار شدن مردم میشود.
هوش مصنوعی: شاه عادل مانند کشتی نوح است که در آن، جان و روح انسانها در امنیت و آرامش قرار دارد.
هوش مصنوعی: اوضاع نابسامان و خطرناک مانند طوفان است که موجب ویرانی زندگی و جان مردم میشود.
هوش مصنوعی: عدالت حاکم بر جامعه میتواند مانند بارانی فیضبخش باشد که زمین را آباد کند، در حالی که ظلم و ستم میتواند مانند طوفانی ویرانگر عمل کند.
هوش مصنوعی: آرزو و خواستهات را در راستای عدالت و خوبی قرار بده تا دنیایت را به خوبی به دست آوری.
هوش مصنوعی: هر کس که در زمینههای داد و دین در دنیا مقام و منزلتی دارد، اگر به خداوند نزدیکتر باشد، از جنبههای مهدویت کمتر نخواهد بود.
هوش مصنوعی: کو در اینجا به معنای "کسی" است و در این بیت اشاره به اینکه کسی به دلیل عدم وفاداری و نداشتن ثبات در عهدهاش، در نهایت به حق و انصاف میرسد. این نشاندهنده تحول یا تغییر در رفتار یا نگرش انسان است.
هوش مصنوعی: اگر تو از بدعهدی و بیوفایی دوری کنی، من هم به تو بیاعتنایی میکنم و اعتقادی به تو نخواهم داشت.
هوش مصنوعی: عدالت و زیبایی در حقیقت دو روی یک سکه هستند و همچون ریشه و شاخهای از یک درخت به هم وابستهاند. بیعدالتی و بدی نیز به همین شکل به هم مرتبطاند و در نهایت به یکدیگر ختم میشوند.
هوش مصنوعی: این بیت به تصویر کشیدن ساختن و ایجاد چیزهای زیبا و حقایق در دنیای زندگی است، اما در کنار آن اشارهای به دگرگونی و نابودی دارد. در یک سو، به سمت آسمان و شدنها اشاره شده و در سوی دیگر، به سوزاندن و از بین رفتن اشیاء و موجودات بر روی زمین. به طور کلی، این عبارت نشاندهنده تضاد بین ساختن و نابود کردن در زندگی است.
هوش مصنوعی: در این متن، به این موضوع اشاره میشود که با ظلم و ستم، کشور به آشوب و سرگردانی دچار میشود و در چنین حالتی، نشانهای از قضاوت و عدالت وجود ندارد.
هوش مصنوعی: سلطان قدرتمند و مغرور، از خدا و مردم فاصله دارد و از آنها دور شده است.
هوش مصنوعی: بیخبر از خدا و سرنوشت، نسبت به خطرات صبحگاهی در امان نیستی.
هوش مصنوعی: بسیاری از تاج و تختهای جهان، به خاطر دعاهای کسانی که مورد ظلم واقع شدهاند، به نابودی و بیحالی دچار میشوند.
هوش مصنوعی: بسیاری از پرچمها و نمادهای دشمنان، به خاطر دعاهای زنان سالخورده به زمین افتادهاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از تیرهای عمیق و خطرناک که به سوی قدرتمندان پرتاب میشود، از دعای افراد دردمند و رنجور نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: بسیاری از نیزههای ظالمین به خاطر دعاهای کسانی که دلشان به حال دیگران میسوزد، شکسته و نابود شدهاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از باد و نسیمها به خاطر دعاهای نیازمندان آرام و نرم میشوند.
هوش مصنوعی: بسیاری از ساختمانهای زیبا و با شکوه در مقابل زحمت و اندوه یتیمان کمخود ارزش دارند و نمیتوانند غم و درد آنها را جبران کنند.
هوش مصنوعی: به خانوادههای بیسرپرست و یتیمان توجه کن که با دعاهایشان میتوانند بر سرنوشت افراد توانمند تاثیر بگذارند. گاهی اوقات، این دعاها باعث میشود که افرادی با استعداد و هنرمند در وضعیت سختی قرار بگیرند و از خوشبختی دور شوند.
هوش مصنوعی: کارهایی که یک پیرزن با جادو و سحر میتواند انجام دهد، هیچگاه با صدها تیر و تبر قابل مقایسه نیست.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.