بخش ۱۵ - اندر مذمّت دنیا و برحذر بودن از آن فرماید
در جهانی چه بایدت بودن
که به پنگان توانش پیمودن
چیست دنیا سرای آفت و شر
چون کلیدان زاولی به دو در
هست چون مار گَرزه دولت دهر
نرم و رنگین و از درون پر زهر
طفل چون زهر مار کم داند
نقش او را تتی تتی خواند
همه اندرز من به تو این است
که تو طفلی و خانه رنگین است
در غرورش توانگر و درویش
شاد همچون خیال گنج اندیش
تو که در بند او گرفتاری
میکش از بهر او چنین خواری
تو به امیّد فخر و روزبهی
از همه ناکسان دهر کِهی
نیست با وی وفا و معنی یار
دیده و آزمودهای بسیار
جهل خس را پیامبری ندهد
آز کس را توانگری ندهد
آز چون آتشست و تن چو حطب
ز آتش و نی موافقت مطلب
آز چون آتش است تن هیزم
آب و آتش به هم چه آمیزم
آز بسیار خوار و مستحلست
پادشا صورت و گدای دلست
چون سرابیست آز تشنه فریب
همچو سیلیست آز رخ بنشیب
خوردنش را چو کرد تشنه بسیچ
چون بدو در رسد نباشد هیچ
هست چون معدهٔ معاویه آز
که به خاک از تو دست دارد باز
آتشی را که دیو جنباند
ایزدش جز به خاک ننشاند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره دنیای فریبنده و دردناک است که انسانها را در بند آرزوها و آز میکشد. شاعر از این میگوید که زندگی مانند خانهای رنگین است که انسانها به آن جذب میشوند اما در حقیقت پر از زهر و درد است. او به بشر یادآوری میکند که مانند یک کودک نداند که در دام این دنیا گرفتار شده است و به دنبال ثروت و فخر میرود.
شاعر بیان میکند که آز و طمع مانند آتش است و انسان را به نابودی میکشاند. دنیای مادی، به ظاهر زیباست اما در باطن خالی از محبت و دوستی است. در نهایت، او هشدار میدهد که آز و طمع انسان را ضعیف و خوار کرده و نباید فریب زیبایی ظاهری دنیا را خورد، زیرا در نهایت همه چیز به زوال خواهد رفت.
هوش مصنوعی: در این دنیا چه فایدهای دارد که وجود داشته باشی اگر نتوانی راهی برای عبور از سختیها پیدا کنی؟
هوش مصنوعی: دنیا مکانی است پر از مشکلات و ناراحتیها، مانند دو در که به سمت سختیها و چالشها باز میشوند.
هوش مصنوعی: دولت و خوشیهای دنیا مانند ماری است که ظاهری زیبا و نرم دارد، اما در باطن پر از زهر و خطر است.
هوش مصنوعی: کودک نمیداند که زهر مار چه عواقبی دارد، به همین دلیل به سادگی آن را میپسندد و آن را زیبا میبیند.
هوش مصنوعی: تمام توصیه من به تو این است که تو هنوز کودک هستی و دنیای تو پر از رنگ و جذابیت است.
هوش مصنوعی: در این بیت، به این نکته اشاره شده که فردی با غرور و وقار، هم به ثروتمندان و هم به فقیران خوشحال و با خیال خوشی مانند خیال داشتن گنج، زندگی میکند. این نشان میدهد که او در هر شرایطی خوشبختی و آرامش را حس میکند.
هوش مصنوعی: تو که در نزد او گرفتار شدی، برای او اینقدر ذلیل و خوار نباش.
هوش مصنوعی: تو به امید فخر و بزرگی به زندگی خود ادامه میدهی، در حالی که از همه مردم ناامید و بیارزش این زمان برتری داری.
هوش مصنوعی: با او وفا و معنای دوست داشتن وجود ندارد و شخصی را که بسیار دیدهام و آزمایش کردهام، به خوبی نشناختهام.
هوش مصنوعی: نادانی نمیتواند به کسی مقام و عزتی ببخشد و همچنین به هیچکس ثروت و توانگری نخواهد داد.
هوش مصنوعی: آزمایش و آزردگی همچون آتش است و جسم انسان مانند هیزم در کنار آتش میماند، بنابراین برای سازگاری و همراستایی باید به دقت و درستی عمل کرد.
هوش مصنوعی: آز و طمع مانند آتش هستند و انسان در این حالت مانند هیزم است. وقتی که آتش و آب با هم ترکیب میشوند، نتیجهای خوب به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: آزمایش و امتحان کردن در زندگی به انسان پادشاهی میدهد؛ زیرا هرچند ظاهری فقیر و ساده داشته باشد، اما در دل و باطنش ثروتی از دانایی و تجربه نهفته است.
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده است که برخی چیزها که به نظر میرسند میتوانند ما را خوشحال کنند یا به خواستههایمان برسانند، در حقیقت فریبنده بوده و در واقعیت هیچگاه نمیتوانند به ما آرامش یا خوشبختی واقعی بدهند. همانند سراب که تشنه را فریب میدهد و یا سیلی که به آرامی مینشیند، اما در واقع به دنبال آن آرامش حقیقی نیست.
هوش مصنوعی: وقتی کسی به شدت تشنه است و به آب میرسد، دیگر هیچ چیز نمیتواند او را از نوشیدن بازدارد.
هوش مصنوعی: معدهٔ معاویه، بهنوعی مانند آزمایشگاه یا مرکزی است که در آن، بخشی از خاک و زمین را نیز در اختیار دارد. در اینجا، وجود معده به معنای نیاز و مصرف است و اشاره به آن دارد که اشیاء و چیزهایی که به دست آمدهاند، در نهایت به خاک و زمین بازمیگردند. این تعبیر به نوعی به ناپایداری و زودگذر بودن زندگی و نعمتها اشاره دارد.
هوش مصنوعی: آتشهایی که شیطان به راه میاندازد، خداوند آن را جز با خاک خاموش نمیکند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.