گفتی که بترسد ز همه خلق سنایی
پاسخ شنو ار چند نهای در خور پاسخ
جغد ار که بترسد بنترسد ز پی جنس
آن مرغ که دارند شهانش همه فرخ
آن مست ز مستی بنترسد نه ز مردی
ور نه بخرد نیزهٔ خطی شمرد لخ
در بند بود رخ همه از اسب و پیاده
هر چند همه نطع بود جایگه رخ
نز روی عزیزیست که چون مرکب شاهان
رایض نکند بر سر خر کره همی مخ
گویی که نترسم ز همه دیوان آری
از میخ چه ترسد که مر او را نبود مخ
بیدار نهای فارغی از بانگ تکاتک
بیمار نهای فارغی از بند اخ و اخ
ایمن بود از چشم بد آن را که ز زشتی
در چشم کسان چون رخ شطرنج بود رخ
زان ایمنی از دیدن هر کس که بگویند
اندر مثل عامه که کخ را نبرد کخ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به مسأله ترس و امنیت پرداخته و آن را با بهرهگیری از مثالهای مختلف بررسی میکند. او بیان میکند که اگر کسی ذاتاً دلیری داشته باشد، نباید از دیگران بترسد، حتی اگر در دنیای پرهیاهو و خطرناک زندگی کند. سنایی با اشاره به افرادی که تنها به ظاهر و ظواهر میپردازند، نشان میدهد که واقعیات درونی و شناخت خود از عواطف مهمتر از ترسهای ناشی از نگاه دیگران هستند. او تأکید میکند که وجود یک تصویر ناپسند در چشم دیگران نباید موجب پرهیز از زندگی باشد و برای هر فردی امنیت واقعی در درون خود نهفته است.
هوش مصنوعی: اگر گفتی که سنایی از همه مردم میترسد، باید بدانی که او هیچگاه در حدی نیست که پاسخ لازم را دریافت کند.
هوش مصنوعی: جغد اگر بترسد، نباید از چیزی بترسد که به نوع خود، شبیه آن است؛ زیرا آن مرغ (جغد) مورد احترام پادشاهان است و همه آنها به دلیل خوششانسی و نیکبختی ایشان را محترم میشمارند.
هوش مصنوعی: آن کسی که مست است، از مستی میترسد نه از مردانگی. اگر غیر از این باشد، حکمت و عقل او هم مانند نیزهای در دست شخص بیخود به حساب میآید.
هوش مصنوعی: همه افراد، چه سوار و چه پیاده، در ملازمت و خدمت آن عزیز قرار دارند و به خاطر او در آراستگی و زیبایی تلاش میکنند. هرچند که همه اینها در واقع در جایگاه رقص و نشاط هستند، اما سر و شکل آنها بهگونهای است که شبیه به یکدیگر (در زیبایی و آرایش) به نظر میرسند.
هوش مصنوعی: او از زیبایی کسی سخن میگوید که مانند اسبهای سلطنتی هرگز بر مرکب ناقص و بیارزش (خر) سوار نمیشود و به خود اجازه نمیدهد.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد من از هیچ دیوانهای نمیترسم. چون دیوانهای که نمیفهمد، از میخ (خشونت یا آسیب) چه باید بترسد، زیرا او عقل خود را ندارد.
هوش مصنوعی: تو خواب هستی و از صدای نالههای دیگران بیدار نمیشوی، و بیمار نیستی که از زنجیرهای درد و گناه رهایی یابی.
هوش مصنوعی: کسی که از زیباییاش در چشم دیگران، به ویژه در برابر زشتیها، احساس اطمینان و امنیت میکند، مانند صورت شطرنجی است که زیبایی و جذابیت خاصی دارد.
هوش مصنوعی: ایمنی از نگاه دیگران، به این دلیل است که در مثلهای عامیانه گفته میشود که دشمن (کخ) نمیتواند به کسی آسیب برساند و یا بر او غلبه کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هر لحظه نمایی به لباس دگرم رخ
گاه از بت فرخار و گه از لعبت خلخ
هر جا که کنی جلوه بود اهل نظر را
دیدار تو فرخنده و رخسار تو فرخ
اطوار ظهور تو بود ظاهر و باطن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.