ای که چون اندر بنان آری قصب هنگام نظم
صدر چرخ ثانی از فضل تو پندارم قصب
کوکب معنی تو در سیر آوری بر چرخ طبع
وانگه از نوک قصب روز اندر آمیزی به شب
در یکی بیتت معانی روشنی دارد چنانک
صد هزاران آفتاب روشن اندر یک ذنب
شعر تو ناگفته مانند عروس پردگیست
تن نهان در پرده و رخسار در زیر قصب
خاطر و وهم تو چون از پرده بیرون خواندش
خازن رایت ز گنج معرفت آرد سلب
چون به تخت حکمتت بر، جلوه کردی صورتش
دیده داران خرد را لعبتی باشد عجب
شاید ار سلطان همی خواند نظامی مر ترا
چون منظم کردهای هر پنج حس را از ادب
آنکه در هر فن ز دانش ره برد با طبع شعر
جای انصافست اگر باشد نظام او را لقب
قاصد حلم تو از روحانیان دارد نژاد
تا برید حلمت از یونانیان دارد نسب
مدح پاک تو سبب شد مر سنایی را چنانک
مر روان پاک را شد علت اولا سبب
مهترا کهتر که باشد چون تو آیی در خطاب
زان زبان در فروش و خاطر گوهر طلب
پیشت آوردن سخن ترک ادب کردن بود
زشت باشد تازی بغداد بردن در عرب
پردهدار عیب کار چاکرت کن خلق خوش
چون دهان را پردهدار عیب دندانست و لب
تا بود عقل از ره دانشپرستان اصل غم
تا بود جان از پی بیدانشان اصل طرب
شخص تو باد از طرب چون تندرستان از غذا
روی بدخواهت ز غم چون روی بیماران ز تب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این مدح نظامی، او را به عنوان والاترین شاعر و هنرمند توصیف میکند که در عالم شعر و ادب، معانی عمیق و روشنی را به تصویر میکشد. او به زیبایی شیوهٔ نظم نظامی اشاره میکند و آن را چون عروسی پردهنشین میداند که زیباییهایش پنهان است. سنایی از بینظیری و دانش نظامی به عنوان یک حکیم سخن میگوید و او را فردی میخواند که به نظم و ادب توجه ویژهای دارد. شاعر همچنین به فضیلتهای اخلاقی و حلم نظامی اشاره میکند و بر این باور است که وجود او موجب رونق فکری و معنوی دیگران میشود. در نهایت، سنایی بر لزوم حفظ ادب در سخن و دانش تأکید میکند و بیان میدارد که وجود نظامی در جامعه، به معنای روشنی و حس خوشبختی است.
هوش مصنوعی: تو که مانند نی در دستان (شاعر) آواز و شعر را به دست میآوری، هرگاه که نظم مینویسی، میتوانم تو را صدای آسمانی و نشانی از فضل و هنر خودت تصور کنم.
هوش مصنوعی: معنای تو آنچنان در حرکت و سیر است که با هنر خود طبع را به گرد میآوری و سپس از نوک قلم خود روز را با شب میآمیزی.
هوش مصنوعی: در یکی از اشعار تو، معانی روشنی وجود دارد که به اندازهٔ صد هزار آفتاب در یک نقطه درخشان است.
هوش مصنوعی: شعر تو هنوز بیان نشده و مانند عروسی است که بدنش در پرده پنهان است و چهرهاش زیر پوشش قرار دارد.
هوش مصنوعی: خاطر و اندیشهی تو وقتی از پردهی پنهانی بیرون بیاید، مانند خزانهدار معرفت، سرمایهای از علم و آگاهی را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: به هنگام نشستن تو بر تخت حکمت، چهرهات برای بینندگان خرد مانند یک معما یا بازی عجیب و شگفتانگیز به نظر میآید.
هوش مصنوعی: شاید اگر سلطان تو را صدا بزند، به خاطر این است که تو حسهای پنجگانه را بهخوبی از ادب و فرهنگ سامان دادهای.
هوش مصنوعی: کسی که در هر علم و فن از دانش بهرهمند است، اگر طبع شعری داشته باشد، بهراستی جایش در ایجاد انصاف و عدالت است و شایسته است که نظام (نظامی) لقب بگیرد.
هوش مصنوعی: فرستادهٔ عقل و درایت تو، از خانوادهای روحانی و با ریشهای نیکوست، زیرا که اندیشهات نتایج روشنی دارد و از نظر عقل و تدبیر به یونانیان هم شباهت دارد.
هوش مصنوعی: مدح و ستایش خالص و پاک تو باعث شده است که سنایی به این حالت برسد، مانند این که روح پاک همواره علت و منبع خوبیها و والاییهاست.
هوش مصنوعی: در برابر تو که در سخن و رفتار از همه برتر هستی، هیچکس حق ندارد کمارزش و بیاحترامی کند. وقتی تو در جمع حاضر میشوی، دیگران باید با نزاکت و ادب با تو برخورد کنند و به زیبایی ویژگیها و مروتهای تو توجه داشته باشند.
هوش مصنوعی: پیش کشیدن سخن در برابر تو، بیادبی محسوب میشود و این کار به نوعی زشت و ناپسند است؛ مثل این است که بخواهیم کلام عربی را به بغداد بیاوریم که کار بیمعنایی است.
هوش مصنوعی: خداوند سپر و پناهی برای عیبهای من باشد، همانطور که پرده، نواقص دندان را از نگاه دیگران میپوشاند و دهان را زیباتر میکند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که عقل و دانش در دست دانشمندان باشد، غم و اندوه وجود دارد و تا زمانی که جان در پی بیدانشها باشد، شادی و سرور وجود نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: تو باید مانند تندرستان باشید که از خوشی و نشاط میخورند، و روی تو باید به خاطر غم و ناخوشی، مانند روی بیماران باشد که از تب رنگ پریدهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دوست دارم کودک سیمینبرِ بیجاده لب
هر کجا زیشان یکی بینی مرا آنجا طلب
خاصه با روی سپید و پاک چون تابنده روز
خاصه با موی سیاه و تیره چون تاریک شب
هر که را زینگونه باشد ماهرویی مشکموی
[...]
بر من بیچاره گشت سال و ماه و روز و شب
کارها کردند بس نغز و عجب چون بلعجب
گشت بر من روز و شب چندانکه گشت از گشت او
موی من مانند روز و روی تو مانند شب
ای پسر گیتی زنی رعناست بس غرچه فریب
[...]
دارد آن وشی رخ و وشی برو وشی سلب
رادگاه غمزه چشم و زفت گاه بوسه لب
لؤلؤ لالا شرا از لاله نعمان صدف
لاله نعمانش را از عنبر سارا سلب
چشم او مخمور و من خوردم بجام مهر می
[...]
جام همچون کوکبست از بهر آن تابد به شب
لاله همرنگ میست از بهر آن دارد طرب
جام می خوردست بی حد ز آتش خندیدست لب
از طبیعت در بدن خونست قوت را سبب
گرچه در دور تو ای دریادل کان دستگاه
مدتی گرگان شبان بودند و دزدان محتسب
واندرین دوران که انصاف تو روی اندر کشید
فتنها شد ذوشجون و قصدها شد منشعب
سایه مفکن بر حدیث انقلابی کاوفتاد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.