سنایی
»
دیوان اشعار
»
قصاید و قطعات
»
شمارهٔ ۱۰۴ - در صف خانگاه محمد منصور واقع در سرخس که وی در آن داروخانه و کتابخانه برای فقرا و درویشان بنیاد نهاد
لب روح الله ست یا دم صور
خانگاه محمد منصور
که ز درس و کتاب و دارو هست
از سه سو دین و جان و تن را سور
زین بنا ایمن از دو چیز سه چیز
تن و جان و دل از قبور و فتور
تعبیه در صدای هر خم اوست
لحن داوود با ادای زبور
از تحلیش تیره چهرهٔ تیر
وز تجلیش طیره تودهٔ طور
در تن ار علتیست اینجا خواه
حب مرطوب و شربت محرور
در دل ار شبهتیست اینجا خوان
لوح محفوظ و دفتر مسطور
کتب اینجاست ای دل طالب
دارو اینجاست ای تن رنجور
عیسی اینجاست ای هوای عفن
خضر اینجاست ای سراب غرور
پس ازین زین ستانه خواهد بود
دولت و رحمت و قصور و حبور
صفت و صورتش گه ادراک
برتر از گوش روح و دیدهٔ حور
چون بدو چشم نیک درنرسد
چونش گویم که چشم بد ز تو دور
مجد او داشت مر سنایی را
در نثای سنای خود معذور



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در وصف خانگاه محمد منصور در سرخس است که فضایی برای علم و درمان فقرا و درویشان فراهم کرده. در این مکان، روحالله به معنای عمق معنوی و فرهنگی حس میشود و از علم، دارو و محبت در آن صحبت میکند. شاعر با اشاره به معانی عمیق و مکاشفههای روحانی، خانگاه را پناهی برای رنجکشان و جویندگان علم و عرفان تصویر میکند. او به تأثیرات مثبت این مکان در زندگی انسانها اشاره میکند و امیدی برای روح و جسم آنان ایجاد مینماید. سنایی در نهایت از محضر خانگاه تشکر کرده و خود را مشمول رحمت و علم آن میداند.
هوش مصنوعی: خانگاه محمد منصور مانند جوهر روحانی و دم عیسوی است که زندگیبخش و نجاتدهنده برای دین و انسانهاست.
هوش مصنوعی: در اینجا به جایگاهی اشاره شده که محمد منصور در آنجا برای فقرا و درویشان درس، کتاب و دارو فراهم کرده است. این محل به دین، روح و بدن انسانها از سه جهت نیکی و خوشی میبخشد.
هوش مصنوعی: این بنا انسان را از دو خطر نجات میدهد و آن دو، مرگ (قبور) و بیماری (فتور) هستند، و در نتیجه روح و جسم و دل او از آسیب محافظت میشود.
هوش مصنوعی: صدای هر ساز و آوازی که در اینجا به گوش میرسد، به گونهای تنظیم شده که مانند صدای داوود، پیامهای زبور (کتاب مقدس) را به دل میرساند.
هوش مصنوعی: از تیرهچهرگی و ظلمت، سیاهی و تاریکی او به وجود آمده، و از روشنایی و تجلیاش، نور و روشنی کوه طور نمایان شده است.
هوش مصنوعی: اگر در وجود آدمی بیماری یا نقصی وجود داشته باشد، پس اینجا ممکن است عشق و محبت مرطوب (رقیق) یا نوشیدنی گرم و تند وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر در دل انسان شکی وجود دارد، اینجا میتوان به نوشتههای قطعی و اطلاعات محفوظ در لوح محفوظ و نیز در دفتر نوشته شده اعتماد کرد.
هوش مصنوعی: ای دل که خواهان دارو هستی، اینجا کتابهایی وجود دارد که میتواند به رنجهای تو کمک کند. ای تن خسته و بیمار، در این مکان دارویی برای درمان تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: عیسی، که در فرهنگ و مذهب نماد نجات و شفا است، در اینجا حضور دارد و به نوعی به امید و رحمت اشاره دارد. همچنین، خضر، که به عنوان پیامبری با عقل و خرد و زندگیزا شناخته میشود، نیز اینجاست، اما در مقابل هوای عفن و سراب غرور، به بیهودگی و فریبندگی دنیا اشاره شده است. این بیت تذکری است به جستجوگران معنای واقعی و نجات در میان گمراهیها و خودباختگیها.
هوش مصنوعی: پس از این، برکت و نعمت و قدرت و آرامش از این مکان (خانگاه محمد منصور) بهدست خواهد آمد.
هوش مصنوعی: وجود و زیبایی او (محمد منصور) فراتر از درک معمولی است و هیچ گوش و چشمی (حتی چشمان حوریان بهشتی) نمیتواند او را بهطور کامل درک کند.
هوش مصنوعی: وقتی که به او (محمد منصور) نیکو بنگرم و با دقت نگاه کنم، میگویم که چشم بد و نظرهای ناپسند از او دور است.
هوش مصنوعی: سنایی در این بیت میگوید که مقام و عظمت مجد (شکوه و منزلت) او، یعنی محمد منصور، به حدی است که سنایی خود را در توصیف و نثرپردازی دربارهٔ او، معذور و ناتوان میداند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گاه اقبال آبگینه خنور
بستاند ز تو عدو به بلور
ای کهن گشته در سرای غرور
خورده بسیار سالیان و شهور
چرخ پیموده بر تو عمر دراز
تو گهی مست خفته گه مخمور
شادمانی بدان کهت از سلطان
[...]
رخ چو لاله شکفته بر گل سور
زلف چون میغ در شب دیجور
یابد از رنگ آن، بهار بها
خیزد از بوی این، بخار بخور
ویل کرده بر غم رنج مرا
[...]
مملکت را به نصرت منصور
روزگاری پدید شد مشهور
عارض ملک پادشا که ازوست
رایت او چو نام او منصور
نور عدلش زمانه را سایهست
[...]
این بهار طرب نهال سرور
که به فرمان شاه شد معمور
روضه عشر تست و بیضه لهو
موقف رامش است و موضع سور
آب او آب زمزم و کوثر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.