چون سخن زان زلف و رخ گویی مگو از کفر و دین
زان که هر جای این دو رنگ آمد نه آن ماند نه این
نیست با زلفین او پیکار دارالضرب کفر
نیست با رخسان او بیشاه دارالملک دین
خود ز رنگ زلف و نور روی او برساختند
کفر خالی از گمان و دین جمالی از یقین
خاکپای و خار راهش دیده را و دست را
توده توده سنبلست و دسته دسته یاسمین
چون به کوی اندر خرامد آن چنان باشد ز لطف
پای آن بت ز آستان چون دست موسی ز آستین
چون نقاب از رخ براندازد ز خاتونان خلد
بانگ برخیزد که: هین ای آفرینش آفرین
لعبت چین خواندم او را و بد خواندم نه نیک
لاجرم زین شرم شد رویم چو زلفش پر ز چین
لعبت چین چون توان خواند آن نگاری را که هست
زیر یک چین از دو زلفش صدهزار ار تنگ چین
خود حدیث عاشقی بگذار و انصافم بده
کافری نبود چنانی را صفت کردن چنین
خط او را گر تو خط خوانی خطا باشد که نیست
آن مگر دولت گیای خطهٔ روحالامین
آسمان آن خط بر آن عارض نه بهر آن نوشت
تا من و تو رنجه دل گردیم و آن بت شرمگین
لیک چون دید آسمان کز حسن او چون آفتاب
رامش و آرامش و آرایشست اندر زمین
حسن را بر چهرهٔ او بنده کرد و بر نوشت
آسمان از مشک بر گردش صلاحالمسلمین
از دو یاقوتش دو چیز طرفه یابم در دو حال
چون بگوید حلقه باشد چون خمش گردد نگین
دل چو ز آن لب دور ماند گر بسوزد گو بسوز
موم را ز آتش چه چاره چون جدا شد ز انگبین
هر زمان گویی سنایی کیست خیز اندر نگر
هم سنا و هم سنایی را در آن صورت ببین
خود سنایی او بود چون بنگری زیرا بر اوست
لب چو باقامت الف ابرو چو نون دندان چو سین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف معشوقی میپردازد که زلف و رخسارش همچون نمادهای عشق و زیبایی هستند. او تأکید میکند که مفاهیم کفر و دین در حضور این معشوق محو میشوند و فقط زیبایی و عشق باقی میماند. معشوقش مانند بتی است که در دل آفرینش جلوهگر میشود و زیباییاش بر همه چیز سایه افکنده است. شاعر اظهار میکند که در میان زیباییهای معشوق، عشقش به او چنان است که حتی احساس کفر هم در آن جایگاهی ندارد. او همچنین به سنایی اشاره میکند و نشان میدهد که چگونه خود او نیز در زیبایی معشوق محو شده است. این غزل به نوعی بیانگر عشق عارفانه و شناخت روحانی شاعر نسبت به معشوقش است.
هوش مصنوعی: وقتی دربارهٔ زلف و رخسار او صحبت میکنی، از کفر و دین سخن نگو، چون هر جا این دو موضوع با هم درآمیخته شوند، نه کفر باقی میماند و نه دین.
هوش مصنوعی: در مقابل زلفهای او که به مانند سکههایی از ضرب آهنگین هستند، نمیتوان با کفر مبارزه کرد، و زیبایی رخسار او به قدری است که هیچ دین الهامی برتر از آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: رنگ زلف و نور روی او خود به تنهایی باعث ایجاد کفر و دین شدهاند؛ کفر به معنای عدم ایمان، بیاساس است و دین بر اساس زیبایی و یقین شکل گرفته است.
هوش مصنوعی: جای پا و خارهای راه آن محبوب، چشم و دست را مانند تودههای سنبل و دستههای یاسمن بینهایت زیبا کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی آن معشوق به کوی میآید، حضور او آنچنان زیبا و دلنواز است که لطف پای او، مانند معجزهی دست موسی که از آستینش بیرون میآید، دلها را شگفتزده میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که آن زن زیبا نقاب از چهرهاش بردارد، صدایی از بهشت به گوش میرسد که میگوید: ای خالق آفرین، به این آفرینش توجه کن.
هوش مصنوعی: دختر چینی را بد نامیدم و اشتباه کردم، زیرا به همین دلیل رویم از شرم به خاطر زلفهای پُرچین و زیبا، سرخ شد.
هوش مصنوعی: چطور میتوانم نگار چینی را وصف کنم که زیر یک دسته مو از زلفهایش هزاران چین و تنگی نهفته است؟
هوش مصنوعی: عاشقی خود را بگذار کنار و انصاف بده، زیرا نمیتوان به کسی که اینطور است، ناعادلانه ستم کرد و او را کافر نامید.
هوش مصنوعی: اگر تو خط او را بخوانی، در اشتباه هستی زیرا آنچه میبینی در واقع چیزی جز خوشبختی و نعمتهای دنیوی نیست که از روحالامین (به معنای روح مطمئن و آرام) ناشی میشود.
هوش مصنوعی: آسمان آن خط زیبا را بر چهرهٔ آن معشوق ننوشته است تا ما دلتنگ و ناراحت شویم و آن بت که شرمگین است، در عذاب باشد.
هوش مصنوعی: اما وقتی آسمان دید که زیبایی او مانند تابش آفتاب در زمین، خوشی و آرامش و زیبایی به همراه دارد،
هوش مصنوعی: حسن و زیبایی را به چهرهٔ او نسبت داد و آسمان در گردونهاش (چرخش روزگار) به خاطر نیکی و صلاح مسلمانان از مشک (نوعی خوشبوکننده) زیبایی مینویسد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به زیبایی دو یاقوت اشاره میکند که از آن دو چیز را در دو حالت مختلف میتواند ببیند. وقتی که حلقه بر دست میآید، به نوعی درخشان و زیباست و وقتی سکوت میکند و خاموش میشود، به مانند نگین یاقوت جلوه میکند.
هوش مصنوعی: دل اگر از آن لب دور بماند، هرچند بسوزد، باید بسوزد. موم که از آتش جدا نمیشود، چه چارهای میتواند داشت وقتی از شهد جدا گردد؟
هوش مصنوعی: هر وقت از تو میپرسند که سنایی کیست، به خودت بیا و هم به محبوبت و هم به سنایی در آن حالت نظر کن.
هوش مصنوعی: سنایی خود همان کسی است که باید نگاهش کنی، چون لبهایش مانند حرف "الف"، ابروهایش مانند حرف "نون" و دندانهایش مانند حرف "سین" است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
فهم کن گر مؤمنی فضل امیرالمؤمنین
فضل حیدر ، شیر یزدان ، مرتضای پاکدین
فضل آن کس کز پیمبر بگذری فاضل تر اوست
فضل آن رکن مسلمانی ، امام المتّقین
فضل زین الاصفیا ، داماد فخر انبیا
[...]
ای برید شاه ایران از کجا رفتی چنین
نامه ها نزد که داری؟ بار کن! بگذار! هین
کی جدا گشتی ز شاه و چندگه بودی براه
چند گون دیدی زمان و چند پیمودی زمین
سست گشتی تو همانا کز ره دور آمدی
[...]
حاسدان بر من حسد کردند و من فردم چنین
داد مظلومان بده ای عز میر مؤمنین
شیر نر تنها بود هرجا و خوکان جفتجفت
ما همه جفتیم و فردست ایزد دادآفرین
حاسدم بر من همی پیشی کند، این زو خطاست
[...]
گشت گیتی چون بهشت از فر ماه فرودین
بوستان را کرد پر پیرایه های حور عین
بر بهشت بوستان مگزین بهشت آسمان
کان بهشت بر گمانست این بهشت بر یقین
ابر گوئی کرده غارت تخت بزازان هند
[...]
آفرین بر دولت محمودیان باد آفرین
کافریدش زآفرین خویشتن جان آفرین
آفرین بر دولتی کش هر زمان گوید خدا
آفرین باد آفرین بر چون تو دولت آفرین
چون نباشد آفرین ایزدی بر دولتی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.