تا بت من قصد خرابات کرد
نفی مرا شاهد اثبات کرد
با قدح و بلبله تسبیح کرد
با دف و تنبور مناجات کرد
آن خدمات من دل سوخته
مستی او دوش مکافات کرد
نغمهٔ او هستِ مرا نیست کرد
بیدق او شاه مرا مات کرد
تا که به من داد می و گفت:«خذ»
اغلب انفاس مرا هات کرد
آنکه همی دعوی بر هر کسی
روز و شب از راه کرامات کرد
حال سنایی دل اهل خرد
خاک گمان بر سر طامات کرد
با دل و با دیدهٔ چرخ فلک
دال دل خویش مباهات کرد
دیدهٔ بردوخته چون برگشاد
راز دل خویش مقامات کرد
بحر محیط او به یکی دم بخورد
پس بشد و قصد سماوات کرد
دست به هم بر زد و ناگه به شوق
زآن همه شب دوش لباسات کرد
بست در صومعه و خویش را
چاکر و شاگرد خرابات کرد
کشف که داند که کند آنکه او
فضل برو سید سادات کرد
ماند سنایی را در دل هوس
صومعه پر هزل و خرافات کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف حال و روز خود و تجربیاتش در میخانه و صومعه میپردازد. او از ورود بتنما به خرابات و اثرات آن مینویسد که با مناجات و عبادت خود، حال دل او را متأثر کرده است. شاعر احساس میکند که مستی آن فرد تأثیر عمیقی بر او گذاشته و او را به نوعی اسیر خود کرده است. سنایی در نهایت به نقد اوضاع صومعه و خرافات موجود در آن میپردازد و در نتیجه، او را در میان دلمشغولیهای خود به چالش میکشد. شعر به کشف و شهود و از سرگشتگیهای انسانی در جستوجوی حقیقت اشاره دارد.
هوش مصنوعی: زمانی که معشوق من به میخانه (خرابات) آمد، وجود نداشتن من را به اثبات رساند و حضور من را نفی کرد.
هوش مصنوعی: او با جام شراب و ساز و دهل (بلبله) ذکر و تسبیح پروردگار را به جا آورد و با دف و تنبور به نیایش و راز و نیاز پرداخت.
هوش مصنوعی: شعف و مستی او دوش به دل سوخته من خدمت کرد و حالا باید بهای آن را بپردازد.
هوش مصنوعی: صدای او به قدری دلانگیز است که مرا از وجود و هستی خارج کرده و حالم را تغییر داده است، مانند بیدق (پیادهٔ شطرنج) که در برابر شاه (حاکم) قرار داده شده و او را در وضعیت باخت قرار میدهد.
هوش مصنوعی: مردی که به من شراب داد و گفت: «بگیر»، باعث شد که بیشتر نفسهای من پر از شادی و زندگی شد.
هوش مصنوعی: کسی که همواره در روز و شب به خاطر کرامتها و ویژگیهای خوبش بر دیگران ادعا میکند و خود را برتر میداند.
هوش مصنوعی: سنایی حال اهل خرد را ناسالم توصیف میکند و میگوید که آنها به ترفندها و بازیهای فریبنده دچار شدند و در این وضعیت، به گمان و پندارهای بیپایه و اساس روی آوردهاند.
هوش مصنوعی: سنایی با دل و چشمی که به دنیای پنهان دارد، به دستاوردها و زیباییهای دل خود افتخار میکند.
هوش مصنوعی: وقتی او چشمش را باز کرد، راز دلش را آشکار کرد و به بیان مقامهای خود پرداخت.
هوش مصنوعی: چون او (سنایی) یک لحظه به خداوند توجه کرد، همهٔ عالم را در خود غوطهور دید و سپس به سمت آسمانها و معنویات گرایش پیدا کرد.
هوش مصنوعی: ناگهان با شوق دست به هم زد و از آن همه عیش و خوشی شب گذشته، لباسی به تن کرد.
هوش مصنوعی: در صومعه، خود را خادم و شاگرد اهل میخانه (خرابات) قرار داد.
هوش مصنوعی: تنها کسی میتواند به حقیقت دست یابد که بداند چگونه از علم و فضیلت خود بهرهبرداری کند، همانطور که سید سادات (سیدها و خانوادههای ایشان) به علم و فضیلت شناخته میشوند.
هوش مصنوعی: سنایی در دل خود آرزوی ورود به صومعهای را دارد که پر از سخنان بیاساس و خرافی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ساخت وضوئی و عبادات کرد
دست بر آورد و مناجات کرد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.