مهر بندهٔ آن رخ چون ماه باد
جان فدای آن لب دلخواه باد
فرق او همچون خط او سبز باد
بخت او چون عمر او برناه باد
روی آن کز خاصیت دارد خبر
چون دو بیجادش ببند کاه باد
مدت حسن و بقای ماه من
با مدد چون عمر سال و ماه باد
از برای پاس باس غیرتش
ساکن حبس خموشی آه باد
چون بهشت و دوزخست آن زلف و رخ
ساحت پاداش و باد افراه باد
اشک آن کز وی نیندیشد بجو
همچو راه کهکشانش راه باد
آن‌چنان چون شاه خوبان آن مهست
شاه دولتشاه دولتشاه باد
بهر خدمت چرخ بر درگاه او
صد کمر بربسته چون خرگاه باد
در حریم حرمت آگینش چو عرش
دختر فغفو و قیصر داه باد
پیش نوک تیر درزی حرفتش
حصن دشمن خیمهٔ جولاه باد
ریزه‌های زر و سیم قلب چرخ
در سرا ضرب کفش درگاه باد
چون کند سلطان علوی آرزو
آفتابش تاج و چرخش گاه باد
آفتابست او ولیکن گاه نور
سایبانش سایهٔ الاه باد
شاه بهرام آنشهی کاندر جهان
تا جهان را شاه باید شاه باد
عرش و فرش دشمنان جاه او
همچو بیژن زیر سنگ چاه باد
پیش گرز گاو سارش روز صید
شیر گردون کمتر از روباه باد
بی شه اسب و پیل و فرزین هیچ نیست
شاه ما را به بقای شاه باد
سوی جانش سهم غیب تیز تاز
چون خرد منهی و کارآگاه باد
پس چو نزدش هر چه جز الاه لاست
سایگاهش حفظ «الا الاه» باد
جز سنایی در وفا و بندگیش
تا ابد چرخ دو تا یکتاه باد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح دولتشاه غزنوی و بهرامشاه سروده شده است و به ویژگی‌های برجسته آنها اشاره دارد. سنایی با توصیف زیبایی‌های ظاهری آنها از جمله رخسار و زلف، عظمت و بزرگی شخصیت‌هایشان را به تصویر می‌کشد. در کنار مدح، لزوم وفاداری و پاسداری از دولت را نیز مطرح می‌کند و بر اهمیت حاکمیت نیکو و عدالت تأکید دارد. او با استفاده از تمثیل‌ها، به قدرت و شکوه این دو پادشاه اشاره می‌کند و برای آنها آرزوی بقا و موفقیت می‌نماید. در نهایت، سنایی خود را نیز در زمره وفاداران به آنها قرار می‌دهد.
هوش مصنوعی: دوستی و محبت من نسبت به آن چهره‌ی زیبا همچون ماه باشد و جانم را فدای آن لب دلنشین می‌کنم.
هوش مصنوعی: فرق او باید سبز و زیبا باشد، همان‌طور که خط او نیز چنین است. همچنین، بخت او باید به اندازهٔ عمرش گسترده و پایدار باشد.
هوش مصنوعی: روی او که خاصیتش را می‌فهمیم، مانند دو بی‌دادش، باد باید آن را ببندد.
هوش مصنوعی: زیبایی و بقای ماه من (شاید منظور از "ماه" عشق یا محبوب است) تا زمانی ادامه دارد که مانند عمر سال و ماه (که گذرا هستند) باشد. در واقع، این زیبایی نیز ممکن است به زودی سپری شود.
هوش مصنوعی: برای حفظ و پاسداری از غیرت او، سکوت و خاموشی را پذیرفته‌ام.
هوش مصنوعی: زلف و چهرهٔ او مانند بهشت و دوزخ است؛ زیرا در زیبایی و تاثیرگذاری‌اش به قدری جذاب است که پاداش و تنبیهی را به همراه دارد، همچون وزش باد که احساسات را برمی‌انگیزد.
هوش مصنوعی: اشکی که از چشم او می‌ریزد، به خاطر آن است که هرگز به آن فکر نمی‌کند، و این اشک همچون راه کهکشان به سوی باد حرکت می‌کند.
هوش مصنوعی: دولتشاه، همان‌گونه که خوبان را در زیبایی و کمال می‌توان مشاهده کرد، باید در مقام و مجد خود همچون آن مه که در آسمان است، درخشنده و برجسته باشد.
هوش مصنوعی: برای خدمت به او، چرخ (سرنوشت) به درگاهش آمده و مانند بسیاری از افرادی که برای معبودی یا مقام بالایی زانو زده‌اند، خود را آماده کرده است.
هوش مصنوعی: در حریم و محل مقدس او، آن قدر محترم و با عظمت است که مانند عرش (آسمان) است و دختر فغفور (پادشاه بزرگ) و قیصر (امپراتور رومی) نیز در برابر او حقیر و ناتوان به نظر می‌رسند.
هوش مصنوعی: حرفتش به معنی دوختن یا بافتن است. در این بیت، نویسنده اشاره دارد که پیش از نوک تیر، دشمن در پشت خیمه‌ای که جولاه (شخصی که ابریشم یا پارچه می‌بافد) برپا کرده، پناه می‌گیرد. بیانگر این است که دشمن از تیراندازی در امان نیست و به جای جنگیدن، به خیمه‌اش پناه می‌برد.
هوش مصنوعی: ریزه‌های طلا و نقره قلب آسمان در بالای سر، به ضرب و صدای پای درگاه (به معنای ورودی یا هجوم) باد اشاره دارد. در اینجا به زیبایی و زوال دنیا و تأثیرات آن بر آسمان پرداخته شده است.
هوش مصنوعی: وقتی سلطان علوی (بهرامشاه) آرزویش را برآورده کند، خورشید درخشانش مانند تاجی بر آسمان خواهد درخشید و گاه و بی‌گاه باد به آن می‌خورد.
هوش مصنوعی: او مانند آفتاب است، اما گاه نورش به گونه‌ای است که سایه‌اش را برمی‌دارد و این سایه فقط به خاطر ارادهٔ خداوند است.
هوش مصنوعی: شاه بهرام کسی است که در این دنیا باید از او به عنوان پادشاه یاد شود، زیرا او شایستهٔ حکمرانی بر جهان است.
هوش مصنوعی: دشمنان او باید همچون بیژن، قهرمان اساطیری ایران، به زیر سنگ چاه گرفتار شوند و در عرش و فرش (به معنای عرش آسمان و فرش زمین) تحت سلطهٔ او باشند.
هوش مصنوعی: در روز شکار شیر، شجاعت و قدرت گاو سوار، از گردونه آسمان کمتر از روباه باشد، یعنی در مقایسه با او، دیگران ضعیف و بی‌اهمیت هستند.
هوش مصنوعی: بدون داشتن قدرت و نیروهایی چون اسب و فیل (نماد قدرت نظامی و سلطنتی) و نیز بدون وجود سربازان شجاع، هیچ چیزی نیست؛ فقط دوام و ماندگاری پادشاه ما باید برقرار باشد.
هوش مصنوعی: سوی جانشین او (شاه) نباید چیزهای نامناسب و غیری چون کنایه‌های عقل ناقص و رفتار زشت و بی‌فکری باشد؛ بلکه باید گام‌های او درست و آگاهانه باشد.
هوش مصنوعی: وقتی که نزد او (دولتشاه غزنوی) هستی، تنها چیزی که باید به آن توجه کنی، خداوند است و باید از هر چیزی غیر از او محافظت کنی.
هوش مصنوعی: تنها سنایی در وفاداری و بندگی‌اش به او (دولتشاه غزنوی) تا همیشه، چرخ عالم دو بار نچرخد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آفرین بر شاه و جشن شاه باد
جشن ملک آرای او هر ماه باد
دست بذل از گنج او کوتاه نیست
دست عزل از جشن او کوتاه باد
رأی گردون قدر او را تاج بخش
[...]
خصم ظلم و مکر تو الله باد
فضل و عقل تو ز ما کوتاه باد
تخت شاهی جلوه گاه شاه باد
خاطرش ز اسرار دین آگاه باد
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.