گفت: لبش نکتهای، لعل بدخشان شکست
زد دهنش خندهای، پسته خندان شکست
باز به چوگان زلف، آمد و میدان بتاخت
گوی دلم را که شد، پاره و چوگان شکست
کی به رخ او سد، با همه تاب آفتاب
خاصه که او طرف گل، بر مه تابان شکست
با خط نسخش که آن انشا یاقوت اوست
خال سیه شد غبار، رونق ریحان شکست
کرد یرون ز آستین دست که خون ریزدم
دیبه چین از حریر، از سر دستان شکست
یوسف جان پای بست، بود به زندان دل
غمزه سرمست او، زد در زندان شکست
برقع او روی بست، آرزوی من نداد
کار بیکبارگی، بر من ازینسان شکست
ماهر خان فلک، با تو مقابل شدند
مهر جمالت فکند، بر مه تابان شکست
چشم تو هر ناوکی، کز خم مشکین کمان
بر دل من زد دروناوک و پیکان شکست
روی تو بس فتنهها، کز پس برقع نمود
چشم تو بس قلبها، کز صف مژگان شکست
گریه خونین من، رشته گوهر گسست
خنده شیرین تو، حقه مرجان شکست
در پی روی تو ماه، ترک خور و خواب کرد
بر سر کوی تو مهر، پای دل د جان شکست
زانچه تو ترکم کنی، ترک تو نتوان گرفت
زانچه دلم بشکنی، عهد تو نتوان شکست
در دل من بود و هست آرزوی زلف تو
هجر تو آن آرزو، در دل سلمان شکست
آتش روی بتان، آب جمالت نشاند
گردن اعدای دین دولت سلطان شکست
داور خورشید فر، شاه اویس آنکه او
از شرف و منزلت، پایه کیوان شکست
آنکه کفش در سوال، کام و لب بحر بست
وانکه دلش در نوال، دست و دل کان شکست
آب حسامش به روم، آتش قیصر نشاند
لعب سنانش به چین، لعبت خاقان شکست
نسخه سر دلش، صاحب جوزا نوشت
حمل نوال کفش، کفه میزان شکست
همت عالی او، کوکبه بر عرصهای
راند که نعل هلال، درسم یکران شکست
روی فلک لشگرش، درگه جنبش نهفت
پشت زمین مرکبش، در صف جولان شکست
پشه به پشتی او، گردن پیلان شکست
صعوه به یاری او، شهپر عقبان شکست
بازوی او گاه بزم، بازوی رستم ببست
پنجه او روز زور، پنجه دستان شکست
تیغ و مه ار یک قدم، جز به مرادش زدند
هم قدم این برید، هم قلم آن شکست
خوان فلک گرچه هست، رزق جهانی برو
سفره انعام او پایه آن خوان شکست
کاسه و خان فلک، چیست که در مطبخش
روز ضیافت چنین، کاسه فراوان شکست؟
خوانی و یک نان گرم بروی نشنید کس
آنکه به عالم کسی، گوشه آن نان شکست
ای که کمین چاوشت، درگه با سامیشی
قبه جان خطا، در کله خان شکست
شب به خلافت مگر، زد نفسی ورنه صبح
در دهن شب چرا، آن همه دندان شکست
مملکتی را که زد، قهر تو شبخون برو
بیضه صبحش فلک، در کف دوران شکست
معدلت کسرویت، داشت جهان را به پای
ورنه درآورد بود، طاق نه ایوان شکست
صیت سنانت به بحر، گوش نهنگان بسفت
زخم عمودت به بر، مهره ثعبان شکست
زهره مطرب تو را، ساز مغنی کشید
تیر محرر تو را، کاغذ دیوان شکست
چرخ به دخل جهان، خرج تو را شد ضمان
مال ضمان بر فلک، از ره نقصان شکست
نیست صبا تندرست زانکه به دوران تو
یافت به مویی ازو، زلف پریشان شکست
طبع تو هر گه که داد، گوهر منظوم نظم
کلک تو در زیر پا، لولوی عمان شکست
عقل چو با آفتاب، رای تو را دید، گفت:
پایه خورشید را سایه یزدان شکست
بخت جوان تو برد، گوی ز پیر فلک
دولت کیخسروی قوت پیران شکست
فتنه آخر زمان، مایه باست نشاند
لشگر فسق و فساد، حمله طوفان شکست
ماهچه سنجقت بر در سمنان و خوار
لشگر مازندران همچو خراسان شکست
دولت تو کار کرد، لیک به تحقیق من
با تو بگویم که کار، از چه بر ایشان شکست
نعمت و لطف تو را قدر چو نشناختند
گردن آن طاغیان، علت طغیان شکست
زود بگیرد نمک، دیده آن کس که او
نان و نمک خورد و رفت، نان و نمکدان شکست
بود وجود حسود، صورت عصیان محض
سیلی انصاف تو، گردن عصیان شکست
پیرویت کرد خصم، مدتی و عاقبت
جانب کفران گرفت، بیعت ایمان شکست
با تو معارض شود ضد تو، اما کجا
دیو تواند به ریو، مهر سلیمان شکست؟
دعوی حساد، کرد حجت تیغ تو قطع
رایت اضداد را، آیت قرآن شکست
تا که بر آن است شرع کاخر کار جهان
یابد از آسیب حشر، گنبد گردان شکست
باد مشید چنان قصر جلالت که چرخ
هیچ نیارد بر آن خانه و بنیان شکست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش سلطان اویس سروده شده و به توصیف جمال و فضایل او میپردازد. شاعر با کلمات زیبا و مجازاتی مختلف، از ویژگیهای ظاهری و باطنی او صحبت میکند و او را از نظر روحی و اجتماعی فردی بینظیر میداند. هر بخش از شعر به گوشهای از قدرت، زیبایی، و خوبیهای سلطان اشاره دارد و به انتقاد از حسادتها و بداندیشیها میپردازد که در مقابل او وجود دارد. با برشمردن موفقیتها و بلایایی که بر دیگران میرود، شاعر بر نعمتهای وجود او تأکید دارد و به اجزای نیکوکارانهاش اشاره میکند. در نهایت، شاعر به پایداری قدرت او اشاره دارد و جایگاه رفیعاش را در دنیا یادآور میشود.
هوش مصنوعی: لب یار سخنی نغز گفت و با آن، ارزش لعل بدخشان را شکست. دهانش خندید و پستهٔ خندان را از رونق انداخت.
هوش مصنوعی: یار دوباره با چوگانِ زلفش به میدان آمد و تاخت. گوی دل من چنان ضربه خورد که پاره شد و چوگان هم شکست.
هوش مصنوعی: خورشید با همهٔ درخشش خود کی به پای روی او میرسد؟ بهویژه که او با زیباییاش رونق ماه تابان را هم شکسته است.
هوش مصنوعی: در برابر خطِ چهرهٔ او که گویی لبِ یاقوتیاش آن را نوشته، خالِ سیاهش مانند غبار است و رونق ریحان را شکسته است. شاعر با نام خطهای نسخ و یاقوت و غبار و ریحان بازی کرده است.
هوش مصنوعی: یار دست از آستین بیرون آورد تا خونم را بریزد. نرمی و لطافت دستش، رونق دیبا و حریر چینی را شکست.
هوش مصنوعی: جانِ من مانند یوسف در زندان دل گرفتار بود. نگاه مست یار درِ این زندان را شکست.
هوش مصنوعی: یار با روبند چهرهاش را پوشاند و آرزوی دیدارم را برنیاورد. اینگونه کارم یکباره تباه شد.
هوش مصنوعی: ماهرویانِ آسمان به هماوردی با تو برخاستند، اما خورشید زیبایی تو ماه تابان را شکست داد.
هوش مصنوعی: هر تیری که چشم تو از کمانِ ابروی سیاهت بر دلم زد، تیر و پیکانش در دلم شکست و ماند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو از پس روبند فتنههای بسیار برانگیخت. چشمت نیز با صفِ مژگانش دلهای بسیاری را شکست، چنانکه سپاهی قلبِ لشکر دشمن را بشکند.
هوش مصنوعی: گریهٔ خونین من رشتهٔ مروارید اشک را گسست. خندهٔ شیرین تو صندوقچهٔ مرجانِ لبت را گشود.
هوش مصنوعی: ماه در جستوجوی روی تو خوردن و خوابیدن را رها کرد. خورشید نیز بر سر کوی تو دل و جانش درمانده و پایشکسته شد.
هوش مصنوعی: اگر تو مرا رها کنی، من نمیتوانم تو را رها کنم. اگر دلم را بشکنی، من نمیتوانم پیمانم را با تو بشکنم.
هوش مصنوعی: آرزوی زلف تو همیشه در دلم بوده و هست، اما دوری از تو آن آرزو را در دل سلمان شکست.
هوش مصنوعی: آبِ زیبایی تو آتشِ روی زیبارویان را خاموش کرد، همانگونه که دولت سلطان گردن دشمنان دین را شکست. شاعر با این بیت از غزل به ستایش سلطان گریز میزند.
هوش مصنوعی: فرمانروای خورشیدشکوه، شاه اویس، کسی است که با بزرگی و مقامش از پایگاه کیوان هم برتر رفت.
هوش مصنوعی: در بخشش به خواهندگان، دستش دهان دریا را از ادعای بخشندگی بست. دلش هنگام عطا، دست و دل معدن را شکست؛ یعنی از دریا و معدن بخشندهتر است.
هوش مصنوعی: آبِ شمشیرش در روم آتشِ قیصر را خاموش کرد. بازیِ نیزهاش در چین بتِ خاقان را شکست.
هوش مصنوعی: عطارد که دبیر فلک است، رونوشتِ راز دلش را نوشته است. بارِ بخشش دستش کفهٔ ترازو را شکست؛ یعنی بخشش او بیاندازه است. بیت پر از اشارههای نجومی است.
هوش مصنوعی: همت بلند او سپاه را به میدانی چنان بلند راند که نعلِ هلالیِ ماه زیر سم اسبش شکست.
هوش مصنوعی: هنگام حرکت لشکرش، گرد سپاه روی آسمان را پوشاند. در جولانِ اسبش پشت زمین شکست.
هوش مصنوعی: به پشتیبانی او پشه گردن فیلان را شکست و گنجشک بال عقابان را؛ یعنی حمایتش ناتوان را بر توانا چیره میکند.
هوش مصنوعی: در بزم، بازوی او بازوی رستم را بست. در روز زورآزمایی، پنجهاش پنجهٔ زال (دستان) را شکست.
هوش مصنوعی: اگر شمشیر و ماه یک گام جز به خواست او بردارند، گامِ این را میبُرد و قلمِ آن را میشکند؛ یعنی همهچیز فرمانبر اوست.
هوش مصنوعی: هرچند روزی همهٔ جهان بر سفرهٔ آسمان است، سفرهٔ بخشش ممدوح چنان گسترده است که پایه و اعتبار آن سفرهٔ آسمانی را درهم شکست.
هوش مصنوعی: کاسه و سفرهٔ آسمان در برابر او چه ارزشی دارد، وقتی در آشپزخانهٔ او در روز مهمانی اینهمه کاسه از فراوانی میشکند؟
هوش مصنوعی: آسمان سفرهای است که فقط یک نان گرم (خورشید) بر آن است و کسی نشنیده که در جهان کسی تکهای از آن نان کنده باشد؛ یعنی سفرهٔ آسمان بخیل و بیبهره است، برخلاف سفرهٔ ممدوح.
هوش مصنوعی: ای کسی که کمترین چاووش و جارچی درگاه تو، کلاه و سرِ خان سرزمین ختا را شکست؛ یعنی پستترین خدمتگزار تو بر پادشاهان دوردست چیره است.
هوش مصنوعی: گویا شب دمی به مخالفت با تو برخاست، وگرنه چرا صبح آنهمه دندان (ستارگان) را در دهان شب شکست؟
هوش مصنوعی: هر سرزمینی که خشم تو بر آن شبیخون زد، آسمان در دست روزگار، تخم صبحش را شکست؛ یعنی دیگر روز روشن و بقایی برایش نماند.
هوش مصنوعی: دادگری انوشیروانی تو جهان را برپا نگه داشت، وگرنه طاق نهایوان آسمان فرو میریخت و میشکست.
هوش مصنوعی: آوازهٔ نیزهٔ تو در دریا گوش نهنگان را سوراخ کرد و ضربهٔ گرز تو در خشکی مهرهٔ پشت اژدها را شکست.
هوش مصنوعی: ستارهٔ زهره ساز رامشگر تو را حمل میکند و ستارهٔ تیر برای دبیر تو کاغذ دیوان را تا میزند و آماده میکند؛ یعنی ستارگان خدمتگزار دربار تواند.
هوش مصنوعی: آسمان ضمانت کرد که هزینههای تو را از درآمد جهان بپردازد، اما در پرداخت آن کم آورد و ورشکسته شد؛ یعنی بخشش تو از درآمد همهٔ جهان بیشتر است.
هوش مصنوعی: باد صبا بیمار و ناتوان است، چون در روزگار عدل تو، زلف پریشان به اندازهٔ تار مویی از آن آسیب دیده بود و این گناه شمرده شد؛ یعنی در عهد تو حتی آزار اندک هم بیکیفر نمیماند.
هوش مصنوعی: هرگاه طبع تو شعری مانند مروارید به رشته کشید، قلمت مرواریدهای دریای عمان را زیر پا خوار و شکسته کرد.
هوش مصنوعی: عقل چون اندیشهٔ تو را در کنار خورشید دید، گفت: سایهٔ خدا (پادشاه) جایگاه خورشید را شکست و از آن برتر شد.
هوش مصنوعی: بخت جوان تو از آسمان پیر گوی برتری را ربود؛ همانگونه که دولت کیخسرو نیروی پیران (سردار تورانی) را شکست.
هوش مصنوعی: هیبت و صلابت تو آشوب آخرالزمان را فرونشاند و حملهٔ طوفانوار تو سپاه فسق و فساد را درهم شکست.
هوش مصنوعی: هلال سر پرچم تو بر دروازهٔ سمنان و خوار، سپاه مازندران را نیز مانند سپاه خراسان شکست داد.
هوش مصنوعی: دولت تو کار خود را کرد، اما من از روی دقت به تو میگویم که چرا کار دشمنان تباه شد و شکست خوردند.
هوش مصنوعی: چون قدر نعمت و لطف تو را ندانستند، بیماری سرکشی گردن آن سرکشان را شکست.
هوش مصنوعی: کسی که نان و نمک خورد و سپس نان و نمکدان را شکست، بهزودی نمک چشمش را میگیرد و کور میشود؛ یعنی ناسپاس به سزای خود میرسد.
هوش مصنوعی: وجود حسود سراسر گناه و نافرمانی بود و سیلی عدالت تو گردن نافرمانی را شکست.
هوش مصنوعی: دشمن مدتی از تو پیروی کرد، اما سرانجام راه ناسپاسی گرفت و پیمان ایمان و بیعت را شکست.
هوش مصنوعی: دشمن تو با تو به مخالفت برمیخیزد، اما کجا دیو میتواند با نیرنگ مُهر سلیمان را بشکند؟
هوش مصنوعی: دلیل شمشیر تو ادعای حسودان را قطع کرد و آیهٔ قرآن پرچم مخالفان را درهم شکست.
هوش مصنوعی: تا زمانی که شریعت بر این باور است که در پایان جهان گنبد گردان آسمان از ضربهٔ رستاخیز میشکند،
هوش مصنوعی: کاخ شکوه تو چنان استوار باد که آسمان هرگز نتواند آن خانه و بنیاد را بشکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
غمکدهٔ چشم را، دیدهٔ گریان شکست
سستبناخانهام، از نم توفان شکست
در دم افغان مرا، خوی تو آمد به یاد
در دل آزردهام، ناوک افغان شکست
سینهٔآزردهام، بس که ز افغان پر است
[...]
وای که مستانه یار، جعد پریشان شکست
ساغر لب ریز کفر بر سر ایمان شکست
چون گل رخسار او، زآتش می برفروخت
شمع شبستان گداخت، رنگ گلستان شکست
چون به ازل حسن دوست، خون ملاحت کشید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.