مزن به خون من ای پر عتاب، استغنا
که می پرست نزد بر شراب، استغنا
دلی که در چمن محفل تو ره دارد
زند به باغ چو مرغ کباب استغنا
به خوان فقر بود هر که سیر چشم، زند
به قرص پنجه کش آفتاب استغنا
خوشا دیار قناعت که می زنند اطفال
به شیر دایه، شب ماهتاب استغنا
مکن تواضع اهل زمانه را تقصیر
که کرد خانه ی ما را خراب استغنا
سلیم سوخت مرا تشنگی و بر لب جوی
زند چو موج، لب من به آب استغنا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر محورِ ردیفِ «استغنا» ساخته شده و هر بیت تصویری از بینیازی میسازد: مرغِ کبابی که از باغ بینیاز است، فقیرِ سیرچشمی که به قرصِ خورشید اعتنا نمیکند و کودکانِ دیارِ قناعت که در شبِ مهتاب از شیرِ دایه بینیازند. در آغاز، شاعر از معشوقِ پرعتاب میخواهد که خونِ او را خوار نشمارد. در بیتِ چهارم سخن برمیگردد و شاعر اعتراف میکند که استغنا خانهاش را ویران کرده و به فروتنی با مردم سفارش میکند. در مقطع، خود را تشنهای توصیف میکند که مانند موج بر لبِ جوی از آب روی میگرداند.
هوش مصنوعی: ای معشوقِ پرخشم و سرزنشگر، به خونِ من بیاعتنایی نکن و آن را خوار مشمار؛ چنانکه هیچ بادهپرستی به شراب بینیازی نشان نمیدهد. خونِ عاشق برای تو حکمِ شراب را دارد و نباید از آن روی بگردانی.
هوش مصنوعی: دلی که به گلزارِ مجلسِ تو راه یافته باشد، مانند مرغِ کبابشده از باغ و چمن بینیاز است. مرغِ کباب دیگر هوای باغ ندارد، دلِ سوخته در محفلِ تو نیز به باغ و تماشای آن اعتنا نمیکند.
هوش مصنوعی: هر کس بر سفرهٔ فقر سیرچشم و قانع باشد، حتی از قرصِ نانِ پنجهدارِ خورشید، یعنی قرصِ پرتوافشان آفتاب، بینیازی میجوید و به آن دست دراز نمیکند.
هوش مصنوعی: خوشا سرزمینِ قناعت که در آن حتی کودکان در شبِ مهتاب از شیرِ دایه بینیازند. شیرِ مهتاب ایشان را بس است و به شیرِ دایه نیازی ندارند.
هوش مصنوعی: در فروتنی کردن با مردمِ روزگار کوتاهی نکن، زیرا بینیازی و بیاعتنایی خانهٔ ما را ویران کرد. شاعر از زیانِ استغنای خود پشیمان است.
هوش مصنوعی: ای سلیم، تشنگی مرا سوزاند، با این همه لبِ من مانند موج بر لبِ جوی به آب بیاعتنایی میکند. موج روی آب است اما از آن نمینوشد؛ من نیز با وجودِ تشنگی از غرورِ بینیازی دست به آب نمیبرم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.