چیست آن لعبت که دهر از منظرش زیور گرفته؟
گرچه برقع از سه نیلی پرده بر منظر گرفته
روز چون آئینه صیقل داده روی خویشتن را
شب زعکس آن فروغ آئینه دیگر گرفته
گه نظیرش گشته از کتف پیمبر آشکارا
گه طریق رجعت از ایمای پیغمبر گرفته
گاه دیدن بسکه آب از دیده می بارد لقایش
آستین نظارگان وی به چشم تر گرفته
پنجه ی موسای عمران از ضیایش زیب جسته
محفل عیسای مریم از فروغش فر گرفته
این شکوه و قدرو رفعت وین فروغ و فر و زیور
زآفتاب چتر شاهنشاه مهر افسر گرفته
خسرو گیتی ستان فتحعلی شه آن که از وی
زال گیتی نوبت عهد شباب از سر گرفته
فلک گردون و زمین از عزم و از حلم وی اینک
بر خلاف هم یکی جنبش یکی لنگر گرفته
آهنین گرزش به هر ضربت بسی لشکر شکسته
آتشین رمحش به هر جنبش یکی کشور گرفته
هر که پران ناوکش در روز هیجا دید گفتا:
در هوای رزمگه سیمرغ نصرت پر گرفته
خصم او هر گه ز شش سو راه بر خود بسته دیده
از خدنگ شه سوی ملک عدم ره بر گرفته



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه با معمایی دربارهٔ خورشید آغاز میشود و با نشانههایی مانند سه پردهٔ نیلگون، روشن شدن ماه از نور آن، بازگشت خورشید به اشارهٔ پیامبر و دست درخشان موسی، خورشید را وصف میکند. در بیت پنجم شاعر گریز میزند و میگوید خورشید همهٔ این شکوه را از چتر فتحعلیشاه گرفته است. سپس شاه را به جوان کردن روزگار، استواری و بردباری، و دلاوری در جنگ با گرز و نیزه و تیر میستاید.
هوش مصنوعی: آن زیبارو چیست که روزگار از چهرهاش زینت گرفته است، هرچند از سه پردهٔ نیلگون بر چهرهاش نقاب کشیده است؟ این آغاز معمایی دربارهٔ خورشید است و سه پرده اشاره به سه فلکِ زیر فلکِ خورشید (ماه، عطارد و زهره) دارد.
هوش مصنوعی: روز چهرهٔ خود را مانند آینه صیقل داده و روشن کرده است، و شب آینهای دیگر، یعنی ماه، از بازتاب نور آن روشنی گرفته است.
هوش مصنوعی: گاهی همانند آن بر شانهٔ پیامبر آشکار شده، که اشاره به مهر نبوت میان دو شانهٔ پیامبر است. گاهی هم با اشارهٔ پیامبر راه بازگشت پیش گرفته، که اشاره به داستان بازگشت خورشید پس از غروب است.
هوش مصنوعی: هنگام نگاه کردن، چهرهاش چنان اشک از چشم بیننده جاری میکند که تماشاگران آستین بر چشم گریان خود گرفتهاند. یعنی نگاه کردن به خورشید چشم را پر از اشک میکند.
هوش مصنوعی: دست درخشان موسی پسر عمران از روشنی آن زیبایی یافته و مجلس عیسی پسر مریم در آسمان چهارم از نورش شکوه گرفته است.
هوش مصنوعی: این شکوه و ارج و بلندی و این روشنی و زینت را خورشید از چترِ همچون خورشیدِ شاهنشاه گرفته است؛ شاهی که تاجش مانند خورشید است. بدینسان شاعر از معما به ستایش شاه گریز میزند.
هوش مصنوعی: آن شاه جهانگشا فتحعلیشاه است که با وجود او پیرزنِ روزگار دوباره جوانی را از سر گرفته است.
هوش مصنوعی: اکنون آسمانِ گردان از ارادهٔ استوار او حرکت گرفته و زمین از بردباری او آرامش و ثبات یافته است؛ این دو برخلاف یکدیگر، یکی جنبش و دیگری لنگر را از او گرفتهاند.
هوش مصنوعی: گرز آهنین او با هر ضربه سپاهیان بسیاری را درهم شکسته و نیزهٔ آتشینش با هر حرکت سرزمینی را گشوده است.
هوش مصنوعی: هرکس در روز نبرد تیر پرّان او را دید گفت که سیمرغ پیروزی در هوای میدان جنگ بال گشوده است.
هوش مصنوعی: دشمنِ او هرگاه دید که راه از شش سو بر او بسته است، با تیر شاه راهِ سرزمین نیستی را در پیش گرفت؛ یعنی کشته شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جابر ایوان حمل زینب ده خاور گرفته
یا مکان بر تخت جم شاه فریدون فر گرفته
بزمگاه جشن عید شه زدست درفشانش
همچو گردون گوئیا پیرایه از اختر گرفته
محفل آرای قدر دربار گاه خسروی، جا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.