میبرد دل من بان ترک ختائی چون کنم
با شکنج طرهاش زورآزمایی چون کنم
خواستم جویم میانش بست عقلم را بموی
با چنین بیدانشی کشورگشائی چون کنم
خال او دیدم پی آن دانه رفتم سوی دام
از کمند پرخمش فکر رهائی چون کنم
از هواگیری آن گیسو شکستم پر و بال
مرغ دامم من بشاهین هوائی چون کنم
عشق دریائیست کانجا چاره نبود بر غریق
آشنا دروی باین بیدست و پائی چون کنم
ما و عجز بینوائی یار و استغنا و ناز
تا باستغنای او با بینوائی چون کنم
پیش شمع روی او پروانهسان میسوخت جان
در شبان وصل تا روز جدایی چون کنم
نالههای عاشقی آید زهر بندم چونی
گوش جانم بر نغمه چنگی و نانی چون کنم
گر نیاید بر بهای بادهام روزی بکار
خرقه و سجاده را در تنگنائی چون کنم
دلق و تسبیحم بمی شد رهن در کوی مغان
با چنین تردامنیها پارسائی چون کنم
عاشقانرا دل ز کبر و کبریایی رسته است
کبریایی عشق بینم کبریایی چون کنم
دل شکست از زلف یارم پر ز غم ساغر ز سنگ
استخوان دیگر نگیرد مومیایی چون کنم
بنده عشقم نخوانم بعد ازین فرمان عقل
از خدائی رسته باشم کدخدائی چون کنم
ناصحم گوید صفی می، نوش و از زاهد بپوش
من بصفوت زادهام این بیصفائی چون کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در سراسر غزل با ردیف «چون کنم» درماندگی خود را در برابر معشوق بیان میکند: گرفتار زلف و خال او شده، در دریای عشق بیدستوپاست و در برابر ناز معشوق جز بینوایی ندارد. در ادامه از خرقه و تسبیحی که در میکده گرو گذاشته، رهایی از تکبر و فرمان عقل، و بندگی عشق سخن میگوید. در پایان، صفی پیشنهاد ناصح را برای پنهانکاری در بادهنوشی رد میکند و میگوید زادهٔ صفاست و ریا نمیکند.
هوش مصنوعی: آن معشوق زیبارو که چون ترکی از ختاست دلم را میبرد؛ چه کنم؟ با پیچ و تاب زلف او چگونه میتوانم زورآزمایی کنم؟
هوش مصنوعی: خواستم کمر باریک او را بیابم، اما آن کمرِ چون مو عقلم را بست و ناتوانم کرد؛ با چنین نادانی و بیچارگی چگونه کشوری را بگشایم و به مقصود برسم؟
هوش مصنوعی: خال او را دیدم و به هوای آن دانه به سوی دام رفتم؛ اکنون که در کمند پرپیچ زلفش گرفتارم، چگونه به فکر رهایی باشم؟
هوش مصنوعی: گیسوی او مرا شکار کرد و پر و بالم را شکست؛ من پرندهای گرفتار در دامم، با شاهینی که در آسمان شکار میکند چگونه برابری کنم؟
هوش مصنوعی: عشق دریایی است که غرقشده در آن هیچ چارهای ندارد؛ حتی شناگر ماهر هم در آن درمانده است، من با این بیدستوپایی چه کنم؟
هوش مصنوعی: سهم ما ناتوانی و بینوایی است و سهم یار بینیازی و ناز؛ با این بینوایی در برابر بینیازی او چه کنم؟
هوش مصنوعی: در شبهای وصال، جانم مانند پروانه پیش شمع چهرهٔ او میسوخت؛ پس در روز جدایی چه خواهم کرد؟
هوش مصنوعی: از هر بند وجودم مانند نی نالهٔ عاشقانه برمیخیزد؛ با این حال چگونه گوش جان به نغمهٔ چنگی و نوازندهٔ نی بسپارم؟
هوش مصنوعی: اگر روزی خرقه و سجادهام به کار خریدن باده نیاید، در روز تنگدستی با آنها چه کنم؟ یعنی بهترین کاربردشان گرو گذاشتن برای باده است.
هوش مصنوعی: دلق و تسبیحم در کوی میخانه برای باده گرو رفته است؛ با این همه آلودگی و گناه چگونه ادعای پارسایی کنم؟
هوش مصنوعی: دل عاشقان از تکبر و خودبزرگبینی رها شده است؛ من بزرگی و شکوه را تنها از آن عشق میبینم، پس چگونه خود بزرگی کنم؟
هوش مصنوعی: دلم مانند ساغری پر از غم که به سنگ خورده باشد از زلف یار شکست؛ این استخوان شکسته دیگر با مومیایی هم جوش نمیخورد، چه کنم؟
هوش مصنوعی: من بندهٔ عشقم و از این پس از عقل فرمان نمیبرم؛ وقتی از خودخدایی و منیت رها شدهام، چگونه به کدخدایی و ریاست بپردازم؟
هوش مصنوعی: نصیحتگرم میگوید ای صفی، باده بنوش اما آن را از زاهد پنهان کن؛ من از صفا و پاکی زاده شدهام، چگونه چنین ریا و ناپاکی کنم؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.