آن که خوانی نام او نفس بهیم
در حقیقت اوست شیطان رجیم
نیست در عالم عجایب تر ز نفس
نیست یک ساعت به حال مستقیم
در دمی مردی خدادان می شود
در دمی بدتر ز شیطان رجیم
چون ببیند مرده ای را می برند
می گدازد همچو مویی او ز بیم
می شود تن خسته و دل مضطرب
لرزه در اعضاش افتد چون نسیم
با کسان گوید که در راه خدا
با فقیران نان برآرید و حلیم
روی سوی حضرت حق می کند
کای خدا دستم بگیر و ای کریم
ناله و زاری و افغان می کند
توبه از کردار و افعال قدیم
یک به یک مشهود می گردد ورا
از عذاب قبر و از نار جحیم
باز چون آن قصه اش از یاد رفت
گشت تن فربه ز خون و لحم و ریم
می شود فرعون وقت خویشتن
جنگ می آرد به موسای کلیم
هر زمان آیینه ای گیرد به کف
تا نماید روی چون پای سقیم
خوش کند دل را و خندد بر بروت
ریش را شانه کند سازد دو نیم
قشر می بیند وقوف از مغز نی
بی خبر تا چیست در زیر ادیم
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به تحلیل نفس انسانی و ویژگیهای آن میپردازد. نفس، که گاهی به شیطان تشبیه میشود، نتوانسته است به حال متعادل و مستقیمی دست یابد. انسان در یک لحظه ممکن است به حالت نیکو و خدایی برسد و در لحظهای دیگر، به بدترین حالت خود تبدیل شود.
شاعر به تأثیرات اطراف بر نفس اشاره میکند؛ زمانی که انسان مرگ کسی را میبیند، دچار وحشت و اضطراب میشود و به یاد خدا و بخششهای او میافتد. او برای رهایی از عذاب و نجات از قهر الهی دعا میکند.
اما پس از مدتی، این حالت توبه و ندامت فراموش شده و انسان دوباره به وسوسههای نفس دچار میشود. شاعر به فساد نفس و ایجاد خودخواهی در انسانهای بزرگ اشاره میکند و نشان میدهد که چطور شخص میتواند حتی در لحظات خوب، دوباره به نفس سرکش خود بازگردد. او در نهایت به سطحینگری و superficiality انسانها اشاره دارد که فقط به ظواهر توجه میکنند و از عمق وجود خود بیخبرند.
هوش مصنوعی: آن کسی که او را با نام نیکو میشناسی، در واقع همان نفس پلید است که در حقیقت شیاطین را نمایان میکند.
هوش مصنوعی: هیچ چیز در جهان عجیبتر از نفس آدمی نیست، چرا که حتی یک ساعت نمیتواند به حالت پایدار و مستقیم خود باقی بماند.
هوش مصنوعی: در یک لحظه، ممکن است انسان به مقام والایی برسد و در لحظهای دیگر، به بدترین حالت ممکن، حتی بدتر از شیطان، سقوط کند.
هوش مصنوعی: وقتی کسی مردهای را میبیند که او را به خاک میسپارند، به شدت میترسد و قلبش به لرزه میافتد، مانند حالتی که موهایش به خاطر ترس به هم میریزد.
هوش مصنوعی: بدن خسته و دل نگران او مانند نسیم لرزش پیدا میکند.
هوش مصنوعی: با افرادی صحبت کن که در مسیر خداوند به کمک نیازمندان میشتابند و مواد غذایی مثل نان و حلیم برای آنان فراهم میکنند.
هوش مصنوعی: به سوی خداوند مینگرم و از او میخواهم که دست مرا بگیرد و با لطف و کرامتش به من کمک کند.
هوش مصنوعی: توبه از گذشتههای خود همراه با ناله و زاری و دلشکستگی است.
هوش مصنوعی: به تدریج عذاب قبر و آتش جهنم برای او روشن و مشخص میشود.
هوش مصنوعی: پس از آنکه داستان او فراموش شد، بدنش از خون و گوشت و چربی پر شد.
هوش مصنوعی: زمانی فرعون در زمان خودش با موسی کلیم که پیامبر بزرگ است، به جنگ میپردازد.
هوش مصنوعی: هر زمانی که فردی آینهای در دست بگیرد تا چهرهاش را ببیند، به یاد داشته باشد که چهرهاش ممکن است مانندی شبیه به حالت پای یک بیمار باشد.
هوش مصنوعی: دل را شاد میکند و به چهرهات میخندد، سپس ریشت را شانه میزند و آن را به دو نیم تقسیم میکند.
هوش مصنوعی: پوسته و ظاهر چیزها را میبینند، اما از عمق و حقیقت آنها بیخبرند و نمیدانند چه رازهایی در زیر سطح وجود دارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این چه خلق و چه جهان است، ای کریم؟
کز تو کس ر امی نبینم شرم و بیم
راست کردند این خران سوگند تو
پرکنی زینها کنون بیشک جحیم
وان بهشتی با فراخیی آسمان
[...]
سر برآور از گلیمت ای کریم
پس فرو کن پای بر قدر گلیم
وعدهها و لطفهای آن حکیم
کرد آن رنجور را آمِن ز بیم
گرچه سیم و زر ز سنگ آید همی
در همه سنگی نباشد زر و سیم
بر همه عالم همیتابد سهیل
جایی انبان میکند جایی ادیم
خود مرا والله دلی باشد رحیم
از همه خلق از عوان در تا یتیم
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.