بر خاک راه اگر گذری مشکبو کنی
در سنگ اگر نظر کنی آیینه رو کنی
استاده است تیشه به کف عشق بت شکن
دل را مباد بتکده آرزو کنی
ای واعظ فسرده نفس، چند همچو نِی
خود را به کار خلق به زور گلو کنی؟
معراج دوش خلق رود زیر بار تو
افتادگی شعار اگر چون سبو کنی
از چشمه سار نسبت اگر آب خورده ای
از اشک تاک آب به پای کدو کنی
آن گوهر نهفته که خورشید داغ اوست
در مشت خاک توست اگر جستجو کنی
(عمر بهار چون شفق صبح بی بقاست
با آفتاب زرد خزان به که خو کنی)
در هیچ چشمه آب نمازی نمانده است
صائب مگر به خون دل خود وضو کنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای عرفانی و اخلاقی است. شاعر دل را از بتخانهٔ آرزو شدن برحذر میدارد، واعظِ پرصدا و بیاثر را نکوهش میکند و فروتنی را مایهٔ ارجمندی میداند. او گوهر حقیقت را در خاکِ وجود خود انسان نشان میدهد و به خو گرفتن با ناپایداری روزگار پند میدهد. در پایان میگوید در روزگاری که هیچ آب پاکی نمانده، تنها راه پاکی وضو گرفتن با خون دل است.
هوش مصنوعی: خطاب به کسی است که حضورش اثر شگفت دارد: اگر از خاک راه بگذری، آن خاک را خوشبو چون مشک میکنی و اگر به سنگ نگاه کنی، آن را صاف و روشن مانند آینه میسازی.
هوش مصنوعی: عشقِ بتشکن تیشه به دست آماده ایستاده است. مبادا دل را بتخانهٔ آرزوها کنی، چون عشق آن بتها را خواهد شکست.
هوش مصنوعی: ای واعظی که سخنت سرد و بیاثر است، تا کی مانند نی میخواهی با زور صدا و فریاد خود را در کار مردم جا کنی و به چشم بیایی؟
هوش مصنوعی: اگر مانند سبو، که سر فرود میآورد و میبخشد، فروتنی را شیوهٔ خود کنی، مردم تو را بر دوش میگیرند و بار تو برایشان مایهٔ سربلندی میشود.
هوش مصنوعی: اگر از سرچشمهٔ پیوند و خویشاوندی راستین سیراب شده باشی، حتی کدو را، که ظرف شراب میشود، با اشک تاک یعنی شراب آب میدهی. یعنی اهل پیوند به هر چه نسبتی با محبوبش دارد نیز مهر میورزد.
هوش مصنوعی: آن گوهر پنهانی که خورشید از حسرتش داغ بر دل دارد، اگر جستوجو کنی، در همین مشت خاکِ وجود خود توست.
هوش مصنوعی: عمر بهار مانند سرخی سپیدهدم زودگذر و ناپایدار است؛ پس بهتر است به آفتاب زرد و کمفروغ پاییز خو بگیری.
هوش مصنوعی: صائب، در هیچ چشمهای آبی پاک که بتوان با آن برای نماز وضو گرفت نمانده است، مگر اینکه با خون دل خودت وضو بگیری. یعنی پاکی را تنها با رنج و سوز درون میتوان یافت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای ماه اگر به روزن او سر فروکنی
آن آفتاب گم شده را جستجو کنی
در پاش اوفتی و نهی روی بر زمین
وانگه نگه به جانب آن ماه رو کنی
چون افکنی نظر سوی آن گوشههای چشم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.