ابر مظلم تیره گرداند جهان را در دمی
یک ترشرو تلخ سازد عیش را بر عالمی
شبنمی بر دامن گلهای بی خارست بار
بر سبکروحان گرانی می کند اندک غمی
در تجرد می شود اندک حجابی سد راه
آستین دست شناور راست بند محکمی
کوتهی در زخم ناخن این خسیسان می کنند
آه اگر می داشت داغ ما توقع مرهمی
برنمی خیزد به تنهایی صدا از هیچ دست
زود رسوا می شود رازی که دارد محرمی
رتبه کوچکدلی در دیده من شد بزرگ
تا سلیمان کرد تسخیر جهان از خاتمی
گریه نتوانست سوز عشق را تخفیف داد
آتش خورشید را خامش نسازد شبنمی
واصل خورشید می گردد به یک مژگان زدن
هر که را چون شبنم گل هست چشم پرنمی
گوشها را یک قلم می ساختم تنگ شکر
همچو نی در چاشنی می داشتم گر همدمی
سبز می شد کشت امیدم درین مدت، اگر
چشم خود را آب می دادم ز ابر بی نمی
قابل افسوس نبود دوری افسردگان
مرگ خون مرده را صائب نباشد ماتمی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از مضمونهای تمثیلی سبک هندی ساخته شده و در هر بیت حکمی را با مثالی از طبیعت همراه کرده است. شاعر از تأثیر بزرگ عوامل کوچک میگوید: یک ترشرو، یک قطره شبنم و حجابی اندک. سپس به خست مردم، فاش شدن راز، ناتوانی گریه در فرونشاندن سوز عشق و نبودن همدم میپردازد. در پایان نتیجه میگیرد که جدایی از افسردهدلان جای افسوس ندارد.
هوش مصنوعی: یک ابر تاریک در یک لحظه همهٔ جهان را تیره میکند؛ همینطور یک آدم ترشرو و بدخلق، خوشی جمعی را تلخ میسازد.
هوش مصنوعی: برای گلهای لطیفِ بیخار حتی یک قطره شبنم هم سنگینی میکند؛ همانگونه اندکی غم بر آدمهای سبکروح و لطیفطبع گران میآید.
هوش مصنوعی: در راه وارستگی و تجرد، کوچکترین وابستگی و پردهای مانع راه میشود؛ چنانکه برای شناگر، آستین لباس بندی محکم است که دستش را از حرکت باز میدارد.
هوش مصنوعی: این فرومایگان حتی در زخم زدن با ناخن هم کوتاهی و خست میکنند؛ وای به حال ما اگر داغ ما از آنان امید مرهم داشت. یعنی از بخیلان که زخمشان را هم دریغ میکنند، انتظار مرهم بیهوده است.
هوش مصنوعی: از یک دست بهتنهایی صدایی برنمیخیزد؛ رازی که محرم و شریکی پیدا کند، زود فاش و رسوا میشود.
هوش مصنوعی: از وقتی دیدم سلیمان با یک انگشتری کوچک جهان را تسخیر کرد، مقام دل کوچک و فروتن در نظرم بزرگ شد؛ یعنی کوچکی و فروتنی سرچشمهٔ قدرت است.
هوش مصنوعی: گریه نتوانست سوز عشق را کم کند؛ همانطور که یک قطره شبنم آتش خورشید را خاموش نمیکند.
هوش مصنوعی: هرکس مانند شبنمِ روی گل چشمی پر اشک داشته باشد، در یک چشم بر هم زدن به خورشید میرسد؛ یعنی اشک و صفای دل انسان را زود به حقیقت و معشوق میرساند.
هوش مصنوعی: اگر مانند نی همدمی داشتم، گوشها را یکسره از شیرینی سخنم همچون ظرف شکر پر میکردم؛ یعنی نبودن همدم مانع جلوهٔ سخن شیرین من است.
هوش مصنوعی: اگر در این مدت چشمم را از ابرِ بیباران هم آب میدادم، کشت امیدم سبز میشد؛ یعنی امید بستن به این مردم از ابر بیباران بیحاصلتر بوده است.
هوش مصنوعی: صائب، دوری از افسردهدلان جای افسوس ندارد؛ همانطور که مرگ خونی که از پیش مرده است ماتمی ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر نشینم با تو در خلوت به شادی یک دمی
از غبار خود نبیند چشم دل دیگر نمی
حاصل از عالم دمی دانم که گویم با تو راز
اهل دلرا زین دمی خوشتر ز ملک عالمی
ایدل از دلبر مدار امید شادی بهر آنک
[...]
ای مقیمان درت را عالمی در هر دمی
رهروان راه عشقت هر دمی در عالمی
با کمال قدرتت بر عرصه ی ملک قدم
هر تف آتش خلیلی هر کف خاک آدمی
طور سینا با تجلی جمالت ذره ئی
[...]
سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمی
دل ز تنهایی به جان آمد خدا را همدمی
چشم آسایش که دارد از سپهر تیزرو
ساقیا جامی به من ده تا بیاسایم دمی
زیرکی را گفتم این احوال بین خندید و گفت
[...]
گوهر دریای وحدت آدم است، ای آدمی
گر چو آدم سر اسما را بدانی آدمی
زنده باقی شو، ای سی و دو نطق لایزال
حاکم نطقی و نطق عیسی صاحب دمی
گر ببینی صورت خود را به چشم معرفت
[...]
موج زن می بینم از هر دیده طوفان غمی
می رسد در گوشم از هر لب صدای ماتمی
اهل عالم را نمی دانم چه کار افتاده است
اینقدر دانم که در هم رفته کار عالمی
زاشک محتاجان به هر سو سایلی بین غرق خون
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.