بی طلب زنهار بر خوان کسان مهمان مشو
گوهر بی قیمتی، سنگ ته دندان مشو
می توان کشتن، چو نبود آب، آتش را به خاک
خاک خور، مغلوب حرص از بهر آب و نان مشو
خویش را در بندگی انداختن از عقل نیست
تا نفس داری رهین منت احسان مشو
تا نبینی پشت و روی عیب های خویش را
زینهار از صحبت آیین روگردان مشو
مهره گردان نمی ماند به حال خویشتن
چون تنک ظرفان به اقبال فلک خندان مشو
جلوه کردن در لباس عاریت دون همتی است
جامه ای کز تن برون ناید به آن نازان مشو
نیستی آیینه تا باشی ز معنی بی نصیب
دیده را بگشای، در هر صورتی حیران مشو
در مصاف چرخ صائب همت از پیران طلب
تا نباشد اسب چوگانی به این میدان مشو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای اخلاقی است که هر بیت آن با نهیِ «مشو» به پایان میرسد. شاعر خواننده را از مهمانیِ ناخوانده، حرص برای آب و نان، زیر بار منت رفتن، شادی از اقبال ناپایدار و خودنمایی با داشتههای دیگران بازمیدارد. در برابر، او را به قناعت، دیدن عیب خود، نگاه به معنا به جای ظاهر و بهره گرفتن از تجربهٔ پیران در رویارویی با روزگار فرا میخواند.
هوش مصنوعی: زنهار بیآنکه تو را دعوت کنند بر سفرهٔ دیگران مهمان نشو. تو گوهری بیبها و ارزشمندی، خود را مانند سنگریزهای نکن که زیر دندان خورنده میآید و آزارش میدهد.
هوش مصنوعی: وقتی آب نباشد، آتش را میتوان با خاک خاموش کرد. تو هم آتش گرسنگی را با خاکخوردن و قناعت فرو بنشان و برای آب و نان مغلوب حرص نشو.
هوش مصنوعی: خود را به بندگی دیگران درآوردن کار عاقلانهای نیست. تا زندهای و نفس میکشی، گرفتار منتِ احسان و بخشش کسی نشو.
هوش مصنوعی: تا زمانی که همهٔ عیبهای خود را، از پشت و رو، بهدرستی ندیدهای، زنهار از همنشینی با آینه روی برنگردان؛ یعنی از آینه و از کسی که عیبت را به تو نشان میدهد دوری نکن.
هوش مصنوعی: مهرهٔ دستِ مهرهباز همیشه در یک حال نمیماند و پیوسته میچرخد؛ بخت و روزگار هم چنین است. پس مانند کمظرفیتها از روی آوردن اقبال فلک شادمان و مغرور نشو.
هوش مصنوعی: خودنمایی با لباسی که عاریه گرفتهای نشانهٔ همت پست است. به جامهای که از تن خودت نروییده و از آنِ تو نیست، ناز و فخر نکن.
هوش مصنوعی: تو آینه نیستی که فقط صورتها را بنمایی و از معنا بیبهره باشی. چشم دلت را باز کن و در برابر هر ظاهر و صورتی حیران و فریفته نشو.
هوش مصنوعی: صائب، برای نبرد با روزگار، همت و تدبیر را از پیران و باتجربگان بخواه. تا اسبِ ورزیده و چوگانی نداری، به این میدان وارد نشو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مست می گردی ز خانه، بیش نافرمان مشو
چشم بد نیکو نباشد، جایها مهمان مشو
گر ترا جولان نباشد، گر تو چون من صد کشی
یا مرا اول بکش یا بیش در جولان مشو
طوق شاهان است فتراک تو بر ما سهل گیر
[...]
زینهار از درد و داغ عشق روگردان مشو
بر چراغان تجلی آستین افشان مشو
راحت ار خواهی قرین صحبت نادانمشو
عزت ارجویی رهین منت دو نان مشو
رحمت ار خواهی دخیل کثرت عصیان مشو
زین سه فعل اول حذر کن عاقبت گریان مشو
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.