ترا که گفت وطن زیر چراغ اخضر کن؟
درین محیط پر از خون چو نوح لنگر کن
نه ای عزیزتر از آفتاب عالمتاب
ز سنگ بالش و از خاک تیره بستر کن
به همت از سر گردون کلاه اوج ربای
سری چو شعله برون زین بلندمجمر کن
ز حرف سرد صبا روی را مکش درهم
ز کینه صاف دل خود چو آب گوهر کن
ز عمر خضر اثر خیر پایدارترست
ز آب صلح به آیینه چون سکندر کن
حدیث تلخ ز بادام اگر نمی شنوی
به بند خانه نی صبر همچو شکر کن
سزای توست حباب آستین فشانی موج
ترا که گفت سر از بحر بیکران برکن؟
مکن به عارض گل شوخ چشمی ای شبنم
حذر ز تیغ جهانسوز مهر انور کن
ز خاک دشت ختن را به نکهتی بردار
دماغ سوخته مشک را معنبر کن
زبان شعله به تشریف عشق کوتاه است
قیاس این سخن از آذر و سمندر کن
درین غزل نظر از خواجه یافتی صائب
به روح حافظ شیراز می به ساغر کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل اندرزگونه از دل بستن به دنیا و آسمان باز میدارد و به همت بلند، پایداری، صبر، پاکی دل از کینه و کار نیک ماندگار فرا میخواند. برای هر پند تمثیلی از طبیعت یا داستانهای کهن میآورد: نوح، خورشید، شعله، حباب و موج، شبنم، خضر و اسکندر، سمندر و آتش. حاصل سخن این است که خودبینی و جدایی از اصل، مایهٔ نابودی است و عاشق از آتش گزندی نمیبیند. در پایان اعتراف میکند که در این غزل از حافظ الهام گرفته و به احترام او ساغری مینوشد.
هوش مصنوعی: چه کسی به تو گفت که زیر این آسمان سبزرنگ، که چون چراغی بر سر جهان است، برای خود وطن بسازی و دل ببندی؟ در این دریای پرخون دنیا، مانند نوح در طوفان، استوار و پابرجا بمان.
هوش مصنوعی: تو از خورشید جهانافروز عزیزتر نیستی که هر شب در خاک فرو میرود. پس سنگ را بالش و خاک تیره را بستر خود کن و به سختی تن بده.
هوش مصنوعی: با همت بلند، کلاه برتری را از سر آسمان بربای. مانند شعله که از آتشدان سر بیرون میآورد، سرت را از این آتشدان بلند، یعنی فلک، بالاتر ببر.
هوش مصنوعی: از سخن سرد و ناخوشایند باد صبا چهره در هم مکش و رنجیده مشو. دل خود را از کینه پاک کن و آن را مانند آب و درخشش گوهر زلال گردان.
هوش مصنوعی: نشانهٔ کار نیکی که از آدمی میماند، از عمر جاودانهٔ خضر پایدارتر است. پس مانند اسکندر که از آب حیات بیبهره ماند و آیینه ساخت، از آب حیات بگذر و به کار ماندگار و صلحآمیز بسنده کن.
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی مانند بادام تلخ، سخن تلخ بشنوی، مانند شکر که در بند نیشکر صبر میکند تا شیرین شود، در تنگنا شکیبا باش.
هوش مصنوعی: ای حباب، اینکه موج آستین میافشاند و تو را از خود میراند، سزای خود توست. چه کسی به تو گفت که از دریای بیکران جدا شوی و سر بلند کنی؟ یعنی جدایی از اصل و خودنمایی، مایهٔ نابودی است.
هوش مصنوعی: ای شبنم، بر چهرهٔ گل گستاخی و بیپروایی مکن. از تیغ سوزانندهٔ خورشید درخشان بترس که تو را نابود میکند.
هوش مصنوعی: با بوی خوش خود، سرزمین ختن را از خاک دشت برکش و بیارزش کن. چنان خوشبو باش که مغز سوختهٔ مشک را هم معطر کنی، یعنی از مشک ختن نیز خوشبوتر باش.
هوش مصنوعی: زبان شعله به جامهٔ عشق نمیرسد و آتش را بر عاشق راهی نیست. درستی این سخن را از آتش و سمندر بسنج که سمندر در آتش زنده میماند و نمیسوزد.
هوش مصنوعی: صائب خطاب به خود میگوید: در این غزل از خواجه حافظ الهام گرفتی. پس به پاس او، برای شادی روح حافظ شیرازی شراب در ساغر بریز.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
برآ به بام و رخت همچو شمع خاور کن
ز آفتاب رخت عالمی منوّر کن
ز حلقه ی دهنت چرخ حلقه در گوشست
بیا به لطف و فصاحت جهان مسخّر کن
شبی به کلبه احزان ما درآی از لطف
[...]
ز در در آ و شبستان ما منور کن
هوای مجلس روحانیان معطر کن
اگر فقیه نصیحت کند که عشق مباز
پیالهای بدهش گو دماغ را تر کن
به چشم و ابروی جانان سپردهام دل و جان
[...]
ز در درآ و شبستان ما منور کن
دماغ مجلس روحانیان معطر کن
دمید صبح، سر از خواب بیخودی برکن
ز اشک گرم می آتشین به ساغر کن
مشو چو قطره شبنم گره درین گلزار
تلاش صحبت آن آفتاب انور کن
مبر به کوی خرابات دردسر زنهار
[...]
ز در درا و شبستان ما منور کن
هوای مجلس روحانیان معطر کن
ستاره شب هجران نمیفشاند نور
به آفتاب رخت روز ما منور کن
برون خرام و برافروز عالمی ز رخت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.