زکات صحت جسم است خسته پرسیدن
نگاهبانی عمرست پیش پا دیدن
اگر چه خواب ترا نیست بخت بیداری
مدار دست ز تمهید چشم مالیدن
به هیچ عذر نمانده است دسترس ما را
به غیر ناخن خجلت زمین خراشیدن
چه میوه های گلوسوز در قفا دارد
به خاک ره زر خود چون شکوفه پاشیدن
مشو ز لغزش پا ناامید در ره عشق
که قطع می شود این ره به پای لغزیدن
خموش باش که سنجیدگان عالم را
سبکسری است به میزان خویش سنجیدن
بپوش چشم خود از عیب مردمان صائب
ترا که نیست میسر برهنه پوشیدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای اخلاقی است: احوالپرسی از خستگان، احتیاط در راه، کوشش برای بیداری از غفلت، و بخشش که ثمرهٔ نیک دارد. شاعر شرمساری را تنها عذرِ گناهکار میداند و در راه عشق لغزش را مایهٔ پیشرفت میشمارد. در پایان به خاموشی، داورینکردنِ بزرگان و چشمپوشی از عیب مردم سفارش میکند.
هوش مصنوعی: احوالپرسی از بیمار و خستگان، زکاتِ تندرستیِ تن است؛ و نگاهکردن به پیش پای خود، نگهبانِ عمر است. یعنی شکرِ سلامت دستگیری از رنجوران است و احتیاط و نگریستن به راه، عمر را حفظ میکند.
هوش مصنوعی: هرچند بختِ تو اینقدر بیدار نیست که از خوابِ غفلت برخیزی، دست از مقدمهچینیِ بیداری، یعنی چشم مالیدن، برندار. تلاشِ کوچک برای بیدار شدن را رها نکن.
هوش مصنوعی: ما برای گناه و تقصیر خود هیچ عذری در دست نداریم، جز آنکه از شرمساری با ناخن زمین را بخراشیم. یعنی تنها چیزی که برایمان مانده، شرمندگی و سر به زیر انداختن است.
هوش مصنوعی: بخشیدن و پاشیدنِ زرِ خود بر خاکِ راه، مانند شکوفه که گردههای زردش را میریزد، در پی خود میوههای شیرین و خوشگوار دارد. یعنی بخشش و ایثار ثمرههای نیکو به بار میآورد.
هوش مصنوعی: در راه عشق از لغزیدنِ پا ناامید مشو، زیرا این راه را با لغزیدن میتوان پیمود. یعنی در عشق، افتادن و بیخودی خودش وسیلهٔ پیش رفتن است.
هوش مصنوعی: خاموش باش، زیرا سنجیدن و ارزیابیِ بزرگانِ سنجیده و موقرِ جهان با ترازوی خود، نشانهٔ سبکسری است. یعنی دربارهٔ خردمندان با معیارِ ناقصِ خود داوری نکن.
هوش مصنوعی: ای صائب، چشم از عیبهای مردم ببند؛ تو که نمیتوانی برهنگان را بپوشانی، دستکم عیبها را نبین. یعنی اگر از پوشاندن عیب دیگران ناتوانی، عیبجویی هم نکن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میان باغ حرام است بی تو گردیدن
که خار با تو مرا به که بی تو گل چیدن
و گر به جام برم بی تو دست در مجلس
حرام صرف بود بی تو باده نوشیدن
خم دو زلف تو بر لاله حلقه در حلقه
[...]
چو زلف یار ز خود لازم است ببریدن
گر اختیار کنی خاک پاش بوسیدن
دلا چو در حرم عشق میروی خود را
چو شمع جمع ادب نیست در میان دیدن
به خاک بوسی پایت هنوز دارم چشم
[...]
به باغ شد دل من صبحدم به گل چیدن
مراد من بود از گل جمال او دیدن
گرفته دست نگاری به دست در بستان
به ذوق در چمن و لاله زار گردیدن
چه خوش بود سر زلفین پیچ در پیچش
[...]
منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن
منم که دیده نیالودهام به بد دیدن
وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم
که در طریقتِ ما کافریست رنجیدن
به پیرِ میکده گفتم که چیست راه نجات
[...]
چو دیده در طلبت واجبست گردیدن
سرشک را بهمه جانبی دوانیدن
ببر چو معجر روسی گرفت لرزیدن
عمامه خواست زعشقش بسر بگردیدن
بپوستین تن لرزان مابدی در یاب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.