به درد و داغ توان گشت کامیاب سخن
به قدر گریه و آه است آب و تاب سخن
زبان خامه به بانگ بلند می گوید
که می شود ز دل چاک فتح باب سخن
گلابها اگر از آفتاب تلخ شوند
ز سوز عشق بود تلخی گلاب سخن
سخن که شور قیامت ز دل نینگیزد
به کیش زنده دلان نیست در حساب سخن
به جیب کش سر دعوی که از رگ گردن
نگشته است کسی مالک الرقاب سخن
چو ماه عید به انگشت می نمایندش
سبکروی که نفس سوخت در رکاب سخن
شود به موی شکافان خرده بین معلوم
سخن شناسی هر کس ز انتخاب سخن
ز مرگ، روز سخنور نمی شود تاریک
که بی زوال بود نور آفتاب سخن
به قدر آنچه کنند ایستادگی در فکر
جهان نورد به آنقدر گردد آب سخن
ز دل میار نسنجیده حرف را به زبان
که هست جوهر این تیغ پیچ و تاب سخن
ز تیره روزی اهل سخن بود روشن
که نیست آب حیاتی به غیر آب سخن
چو خامه در دهن تیغ آبدار رود
سیاه مست شود هر که از شراب سخن
نقاب سوز بود حسن آتشین رویان
به زیر ابر نمی ماند آفتاب سخن
به نیم جرعه قلم سر به جای پای گذاشت
ز می زیاده بود مستی شراب سخن
شکار مردم کوته نظر نمی گردد
فتاده است بلند آشیان عقاب سخن
به نیم چشم زدن می دود به گرد جهان
چو آب خضر زمین گیر نیست آب سخن
زیاده است ز فرزند فیض حسن غریب
مرا ز فکر برآورد انتخاب سخن
تتبع سخن آبدار کن صائب
مرو ز راه به هر موجه سراب سخن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ ماهیت و ارزش سخن است: صائب سرچشمهٔ سخن اثرگذار را درد و داغ و سوز عشق میداند و سخنی را که در دل شور برنینگیزد سخن نمیشمارد. او بر فروتنی، سنجیدگی و گزینش سخن تأکید میکند و سخن را آب حیاتی جاودانه و جهانگرد میخواند که نامِ سخنور را پس از مرگ زنده نگه میدارد. در پایان خود را به پیروی از سخن پرمایه و دوری از سخن سرابگونه سفارش میکند.
هوش مصنوعی: با درد و داغ عشق میتوان در سخن به کام رسید؛ رونق و درخشش سخن به اندازهٔ گریه و آهِ گوینده است.
هوش مصنوعی: قلم با صدای بلند (صدای نوشتنش) اعلام میکند که درِ سخن از دلِ شکافته و چاکخورده گشوده میشود؛ همانگونه که سر قلم را میشکافند تا بنویسد.
هوش مصنوعی: اگر گلاب از تابش آفتاب تلخ میشود، تلخیِ گلابِ سخن از سوز و آتش عشق است.
هوش مصنوعی: سخنی که در دل شور و غوغایی مانند قیامت برنینگیزد، در آیین زندهدلان اصلاً سخن به شمار نمیآید.
هوش مصنوعی: سرِ ادعا را در گریبان فروبر و فروتن باش، زیرا هیچکس با گردنکشی و خودنمایی و فریاد بلند فرمانروای سخن نشده است.
هوش مصنوعی: شاعرِ چالاکی که نفس خود را در خدمت و همراهی سخن سوزانده، مانند ماه نو عید انگشتنما و مشهور میشود.
هوش مصنوعی: برای باریکبینانِ نکتهسنج، سخنشناسی هر کس از سخنانی که برمیگزیند آشکار میشود.
هوش مصنوعی: روزگار سخنور با مرگ تاریک نمیشود، زیرا نور آفتاب سخن زوال ندارد و نامش پس از مرگ میماند.
هوش مصنوعی: هرچه شاعر در اندیشه بیشتر درنگ و پایداری کند، آب و رونق سخنش به همان اندازه جهانگرد و در همهجا روان میشود.
هوش مصنوعی: سخن ناسنجیده را از دل به زبان نیاور، چون گوهر و جوهرِ این شمشیرِ زبان در پیچ و تاب و سنجیدگی سخن است.
هوش مصنوعی: از تیرهبختی اهل سخن آشکار است که آب حیاتی جز آب سخن نیست؛ چنانکه آب حیات در تاریکی است، شاعران نیز در سیهروزیاند.
هوش مصنوعی: هر کس از شراب سخن سرمست شود، مانند قلم بیپروا به دهان شمشیر تیز میرود و از خطر نمیهراسد.
هوش مصنوعی: زیبایی آتشینرویان نقاب را میسوزاند و پنهان نمیماند؛ آفتاب سخن نیز زیر ابر پوشیده نمیماند.
هوش مصنوعی: قلم با نیم جرعه از شراب سخن سر را به جای پا گذاشت و سرمست شد؛ مستیِ شراب سخن از می بیشتر است.
هوش مصنوعی: عقاب سخن آشیانهای بلند دارد و صید مردم کوتهبین نمیشود.
هوش مصنوعی: آب سخن در یک چشم بر هم زدن گرد جهان میگردد و مانند آب حیات خضر در یک جا زمینگیر و پنهان نیست.
هوش مصنوعی: بهره و لطف زیبایی بدیع و غریب از فرزند بیشتر است؛ گزیدهکردن سخن مرا از اندیشه و نگرانی بیرون آورد.
هوش مصنوعی: صائب، از سخن پرآب و پرمایه پیروی کن و با هر موجِ سرابگونهٔ سخنِ بیمایه از راه بیرون مرو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دهد به ذره چو خورشید آب و تاب، سخن
مباد آن که کسی را کند خراب، سخن
طلسم غم که شکستی؟ اگر ز حلقهٔ گوش
نمیگذاشت سر پای در رکاب سخن
مرا دماغ حدیث بهشت و دوزخ نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.