زهی ز صافی چشم تو چشم جان روشن
نسیم پیش خرام تو بوی پیراهن
ازان همیشه تر و تازه است سنبل زلف
که بی حجاب کند با تو دست در گردن
ز خاک، دست و گریبان به سرو برخیزد
به خاک هر که شود قامت تو سایه فکن
ز برگ لاله این باغ سرسری مگذر
که لیلیی سر مجنون نهاده در دامن
تو کیستی که کنی سر برهنه همچو حباب
در آن فضا که نگردد محیط بی جوشن
به اینقدر که ز دل بر سر زبان آمد
چو آفتاب به گرد جهان دوید سخن
سف رساند خضر را به چشمه حیوان
به مهر، چشم مسیحا شد از سفر روشن
نبرد زنگ ز آیینه دل یعقوب
نسیم مصر سفر تا نکرد از مسکن
جواب آن غزل است این صائب مولوی
که او چو آینه هم ناطق است و هم الکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ستایش معشوق آغاز میشود که چشم و قامت و زلفش جانبخش و زندهکننده است. سپس شاعر با تصویرهایی از لاله و حباب به ظرافت دیدن و پرهیز از گستاخی اشاره میکند. در بیتهای پایانی، با یاد خضر و مسیح و نسیم مصر برای یعقوب، از سود سفر و رهایی سخن از دل سخن میگوید و غزل را پاسخی به غزل مولوی معرفی میکند.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که از پاکی و روشنی چشمت، چشم جان روشن میشود. نسیمی که پیش از رفتار تو میوزد، مانند بوی پیراهن یوسف است که چشم یعقوب را بینا کرد.
هوش مصنوعی: زلف سنبلمانند تو از آن رو همیشه تر و تازه است که بیپرده و آزادانه دست در گردن تو میاندازد.
هوش مصنوعی: هر کس که قامت سروگونهٔ تو بر خاک گورش سایه بیندازد، از خاک زنده برمیخیزد و دست در گریبان سرو میآویزد. یعنی سایهٔ قامت تو مرده را زنده میکند.
هوش مصنوعی: از برگ لالهٔ این باغ سرسری و بیتوجه نگذر، زیرا داغ سیاه میان گلبرگ سرخ لاله مانند سر مجنون است که لیلی در دامن خود نهاده است.
هوش مصنوعی: تو کیستی که مانند حباب سر برهنه و بیپروا در جایی پا میگذاری که حتی دریا هم بیزره موج در آن نمیگردد؟ هشداری است به ناتوان مغرور در برابر میدان پرخطر.
هوش مصنوعی: سخن همین که از دل به سر زبان آمد، مانند خورشید به سراسر جهان رسید و گشت.
هوش مصنوعی: سفر بود که خضر را به چشمهٔ آب حیات رساند، و چشم مسیح نیز با سفر به آسمان و همنشینی با خورشید روشن شد. یعنی سفر مایهٔ کمال و روشنی است.
هوش مصنوعی: تا نسیم مصر از جایگاه خود سفر نکرد و بوی یوسف را نیاورد، زنگار غم از آینهٔ دل یعقوب پاک نشد.
هوش مصنوعی: صائب میگوید این غزل پاسخی است به غزلی از مولوی، که مانند آینه هم گویاست و هم بیزبان؛ یعنی بیآنکه سخن بگوید، حقیقت را نشان میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حدیث عشق هم از عشقباز باید جست
که او چو آینه هم ناطق است و هم الکن
همین شعر » بیت ۹
جواب آن غزل است این صائب مولوی
که او چو آینه هم ناطق است و هم الکن
فرو شکن تو مرا پشت و زلف بر مشکن
بزن تیغ دلم را ، بتیغ غمزه مزن
چو جهد سلسله کردی ز بهر بستن من
روا بود ، بزنخ بر مرا تو چاه مکن
بس آنکه روز رخ تو سیاه کردم روز
[...]
خدای داند بهتر که چیست در دل من
ز بس جفای توای بیوفای عهدشکن
چو مهربانان در پیش من نهادی دل
نبرد و برد دلم جز به مهربانی ظن
همی ندانست این دل که دل سپردن تو
[...]
ز تاب عنبر با تاب بر سهیل یمن
هزار حلقه شکست آن نگار عهدشکن
چه حلقهای که معلق نهاد دام بلا
چه عنبری که معنبر نمود اصل فتن
گهی ز نافۀ مشکست ماه را زنجیر
[...]
هوا همی بنکارد بحله روی چمن
صبا همی بطرازد بدر شاخ سمن
سمن شکفته فراز چمن چو روی صنم
بنفشه خفته بزیر سمن چو پشت شمن
زمین بخندد هر ساعتی چو چهره دوست
[...]
چرا نگرید چشم و چرا ننالد تن
کزین برفت نشاط و از آن برفت وسن
چنان بگریم کم دشمنان ببخشایند
چو یادم آید از دوستان و اهل وطن
سحر شوم ز غم و پیرهن همی بدرم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.