سرو گلزار ارم یا قامت دلجوست این؟
زلف مشکین یا کمند گردن آهوست این؟
اختر صبح سعادت، مرکز پرگار عشق
تخم آه آتشین یا خال عنبربوست این؟
بال شاهین نظر، طغرای شاهنشاه حسن
طاق آتشگاه عارض یا خم ابروست این؟
پرده دار آب حیوان، ابر گلزار بهشت
تار و پود جامه کعبه است یا گیسوست این؟
موج آب زندگی یا جوهر تیغ قضا
سرنوشت عاشقان یا پیچ و تاب موست این؟
ز آفتاب عارضش خط شعاعی سوخته است
یا به دور ماه رویش زلف عنبربوست این؟
حسنش از خط می کند منشور زیبایی درست
یا دعای چشم زخم آن بهشتی روست این؟
فتنه ها از یک گریبان سر برون آورده اند
یا صف مژگان به گرد نرگس جادوست این؟
خضر می روید به جای سبزه از جولانگهش
آب حیوان یا خرام قامت دلجوست این؟
چرب می سازد علم از خون آهوی حرم
رحم در خاطر ندارد، غمزه جادوست این
اینقدر وحشی نمی باشد ز مردم آدمی
یا پریزاد قباپوش است، یا آهوست این
از نگاه دیده قربانیان رم می کند
سخت وحشی طینت و بسیار نازک خوست این
سربرآورده است صائب زان گریبان آفتاب
یا غلط کرده است مشرق را قمر، یاروست این؟
نیست بزم شاه جای دم زدن جبریل را
پیش شاه نکته دان صائب چه گفت و گوست این؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر بر پرسشهای شگفتزده بنا شده است: شاعر هر یک از اعضای یار، چون قامت و زلف و خال و ابرو و گیسو و خط و مژگان، را با چند تشبیه میسنجد و از سر حیرت میپرسد کدام است. سپس به بیرحمی غمزه و رمیدگی و نازکخویی یار میرسد و او را به پری یا آهو مانند میکند. در پایان، صائب با فروتنی میگوید در بزم شاه نکتهدان که جبرئیل هم یارای سخن ندارد، سخن گفتن او گستاخی است.
هوش مصنوعی: شاعر با شگفتی میپرسد: آیا این سروِ باغ ارم است یا قامت دلربای یار؟ و آیا این زلف سیاه و خوشبوست یا کمندی که گردن آهو را به بند میکشد؟
هوش مصنوعی: آیا این ستارهٔ صبح خوشبختی است، یا نقطهٔ مرکزی که پرگار عشق گرد آن میچرخد، یا بذر آه سوزان عاشقان، یا خال سیاه و عنبرین یار؟
هوش مصنوعی: آیا این بال شاهینِ نگاه است، یا طغرای فرمان پادشاه زیبایی، یا طاق آتشکدهٔ چهرهٔ برافروخته، یا خمیدگی ابروی یار؟
هوش مصنوعی: آیا این پردهدار آب حیات (لب یار) است، یا ابری بر باغ بهشت (چهره)، یا تار و پود پردهٔ سیاه کعبه، یا گیسوی یار؟
هوش مصنوعی: آیا این موج آب زندگانی است، یا نقش و جوهر شمشیر تقدیر، یا سرنوشت پرپیچ عاشقان، یا پیچ و تاب موی یار؟
هوش مصنوعی: آیا این خط و موی تازهرسته بر چهره، پرتوهایی است که از گرمای آفتاب رخسارش سوخته و سیاه شده، یا زلف خوشبویی است که گرد ماه رویش حلقه زده؟
هوش مصنوعی: آیا زیبایی او با این خط، فرمان و سند زیبایی خود را کامل و معتبر میکند، یا این خط دعایی است که برای دور کردن چشمزخم از آن چهرهٔ بهشتی نوشتهاند؟
هوش مصنوعی: آیا فتنهها همه با هم از یک گریبان سر برآوردهاند، یا این ردیف مژگان است که گرد چشم افسونگر او صف کشیده؟
هوش مصنوعی: از جایی که او گام برمیدارد، به جای سبزه خضر میروید؛ آیا این آب حیات است یا خرامیدن قامت دلربای اوست؟
هوش مصنوعی: این غمزهٔ جادوگر یار است که هیچ رحمی در دل ندارد و حتی پرچم خود را با خون آهوی حرم، که کشتنش حرام است، رنگین و چرب میکند.
هوش مصنوعی: هیچ آدمی اینقدر از مردم رمیده و گریزان نیست؛ پس این یا پریزادهای است که قبا پوشیده یا آهوست.
هوش مصنوعی: او حتی از نگاه بیآزار چشمان قربانیانش هم میرمد؛ سرشتی بسیار وحشی و خویی بسیار نازک و حساس دارد.
هوش مصنوعی: صائب از خود میپرسد: آیا آفتاب از آن گریبان سر برآورده است، یا ماه راه مشرق را گم کرده و از جای دیگر طلوع کرده، یا این خود یار است؟
هوش مصنوعی: در بزم پادشاه حتی جبرئیل را جای سخن گفتن نیست؛ ای صائب، این چه گفتوگویی است که در برابر شاه نکتهدان آغاز کردهای؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.