مرد غوغا نیستی سرور نمی باید شدن
تاب دردسر نداری سر نمی باید شدن
مور ازین تدبیر بر دست سلیمان بوسه زد
غافل از اندیشه لشکر نمی باید شدن
گوش سنگین می شود لوح مزار باغبان
میوه تا در باغ داری کر نمی باید شدن
کف ز بی مغزی سراسر می رود بر روی بحر
مرد زندان نیستی گوهر نمی باید شدن
تیغ موج از سنگ خارا می شود دندانه وار
ز اضطراب بحر بی لنگر نمی باید شدن
خسروان را عدل می بخشد حیات جاودان
در سیاهی همچو اسکندر نمی باید شدن
پادشاه از کشور بیگانه می دارد خطر
یک قدم از حد خود برتر نمی باید شدن
غوطه در دریای آتش می زند شمع از زبان
چون تهی مغزان زبان آور نمی باید شدن
نیست زیر سقف گردون جای آرام و قرار
چون سپند آسوده در مجمر نمی باید شدن
ظلمت ذاتی بود بهتر ز نور عارضی
همچو ماه از آفتاب انور نمی باید شدن
دامن از دست هوای نفس می باید گرفت
همچو خس بازیچه صرصر نمی باید شدن
منزل نزدیک را تعجیل می سازد دراز
همسفر با هیچ بی لنگر نمی باید شدن
حاصل دست تهی، ز افسوس بر هم سودن است
عاشق سیمین بران بی زر نمی باید شدن
نشکنی گر خویش را باری خودآرایی مکن
بت شکن گر نیستی بتگر نمی باید شدن
افسر آزادگان از ملک سر پیچیدن است
زیر بار منت افسر نمی باید شدن
لاغری آهوی وحشی را دعای جوشن است
از غم فربه شدن لاغر نمی باید شدن
بوسه ای صائب ز لعل یار می باید ربود
تشنه از سرچشمه کوثر نمی باید شدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از پندهای اخلاقی است که هر بیت با «نمیباید شدن» به پرهیز از کاری میخواند: از ریاست بیتحمل، پرگویی، تکیه بر نور عاریتی، بیثباتی، هوس و عشق بیزر. صائب برای هر پند تمثیلی از طبیعت یا داستان میآورد، مانند کف و گوهر، شمع و اسپند، مور و سلیمان، و اسکندر در ظلمات. در بیت پایانی لحن عوض میشود و شاعر بهجای پرهیز، به غنیمت شمردن وصال یار و تشنه نماندن کنار کوثر فرمان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر اهل تحمل هیاهو و شلوغی نیستی، نباید سروری و ریاست بجویی؛ اگر طاقت دردسر نداری، نباید سرکرده و پیشوا شوی.
هوش مصنوعی: مورچه با همین تدبیر و آیندهنگری بود که به جای پایمال شدن، به احترام و قرب سلیمان رسید؛ پس نباید از خطر لشکر و قدرتمندان غافل ماند.
هوش مصنوعی: سنگ مزار باغبان گوش ناشنوا دارد، یعنی پس از مرگ نمیشنود؛ تا میوه در باغ داری و زندهای، نباید گوش خود را بر حقیقت و پند ببندی.
هوش مصنوعی: کف به سبب پوکی و بیمغزی همیشه روی دریا آزاد میگردد، ولی گوهر در صدف زندانی است؛ اگر تحمل زندان و تنگنا را نداری، نباید در پی گوهر شدن و ارزشمند شدن باشی.
هوش مصنوعی: تیغهٔ موج در برخورد با سنگ خارا دندانهدندانه و شکسته میشود؛ پس نباید از آشفتگی دریای روزگار، بیلنگر و بیثبات شد، بلکه باید چون سنگ استوار ماند.
هوش مصنوعی: عدالت به پادشاهان زندگی جاوید و نام نیک ماندگار میبخشد؛ نباید مانند اسکندر برای یافتن آب حیات به ظلمات رفت.
هوش مصنوعی: پادشاه هم از رفتن به سرزمین بیگانه در خطر میافتد؛ پس نباید حتی یک گام از حد و اندازهٔ خود فراتر رفت.
هوش مصنوعی: شمع به سبب زبانه و زبانش در دریای آتش غرق میشود؛ پس نباید مانند بیخردان پرگو و زبانآور بود.
هوش مصنوعی: زیر این آسمان جای آرامش و قرار نیست؛ نباید مانند اسپند در آتشدان خیال آسودگی داشت، چون سرانجام میسوزد و میجهد.
هوش مصنوعی: تاریکی ذاتی بهتر از روشنایی عاریتی است؛ نباید مانند ماه نور خود را از خورشید وام گرفت و درخشان شد.
هوش مصنوعی: باید دامن خود را از چنگ هوسهای نفس رها کرد و نگه داشت؛ نباید مانند خاشاک بازیچهٔ تندباد شد.
هوش مصنوعی: شتاب، راه نزدیک را هم دور و دراز میکند؛ پس نباید با هیچ آدم بیثبات و شتابزده همسفر شد.
هوش مصنوعی: حاصل دست خالی فقط بر هم ساییدن دستها از حسرت است؛ بیپول نباید عاشق سیمتنان شد.
هوش مصنوعی: اگر خود را نمیشکنی و فروتن نمیکنی، دستکم به آراستن خود مپرداز؛ اگر بتشکن نیستی، نباید بتتراش باشی و از خود بتی بسازی.
هوش مصنوعی: تاج آزادگان، روی گرداندن از پادشاهی و ملک است؛ نباید زیر بار منت تاج و مقام رفت.
هوش مصنوعی: لاغری برای آهوی وحشی چون زره و دعای محافظ است، زیرا صیاد آن را رها میکند؛ پس نباید از غصهٔ فربه شدن و ثروتمند شدن خود را رنجور کرد.
هوش مصنوعی: صائب به خود میگوید: باید از لب لعل یار بوسهای ربود؛ نباید در کنار سرچشمهٔ کوثر تشنه ماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.