سر بر فلک ز همت والا کشیده ام
تسبیح را ز دست ثریا کشیده ام
هرگز نشد که بر سر حرف آورم ترا
من کز دهان غنچه سخن وا کشیده ام
گرکوه بیستون طرف بحث من شده است
در خاک و خون به موی مدارا کشیده ام
نیسان چرا گهر نکند قطره مرا؟
کم محنتی ز تلخی دریا کشیده ام؟
از پا کشند بی ادبان خار را و من
از خار راه او ز ادب پا کشیده ام
از خاکمال حادثه ایمن نبوده ام
چون سایه رخت خویش به هر جا کشیده ام
بارست بر تجرد من تهمت لباس
داغم که پا به دامن صحرا کشیده ام!
صائب دچار نشتر الماس گشته است
بیش از گلیم خویش اگر پا کشیده ام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل فخریهای است که شاعر در آن از همت بلند، سخنوری، رنجکشیدگی، ادب و آزادگی خود سخن میگوید. او خود را برتر از ثریا و چیره بر سختترین حریفان میداند، اما در برابر معشوق ناتوان است و از سر ادب حتی خار راه او را آزار نمیدهد. در پایان یادآوری میکند که هر بار از حد خود فراتر رفته، کیفری سخت دیده است.
هوش مصنوعی: با همت بلند خود سر به آسمان رساندهام، چندان که تسبیح را از دست ثریا گرفتهام. ستارگان ثریا به دانههای تسبیح تشبیه شدهاند و شاعر میگوید از ثریا هم برتر رفتهام.
هوش مصنوعی: من که حتی از دهان بستهٔ غنچه سخن بیرون کشیدهام، هرگز نتوانستم تو را به سخن گفتن وادارم. معشوق از غنچه هم خاموشتر و دیرآشناتر است.
هوش مصنوعی: اگر کوه بیستون هم در بحث و جدال حریف من شود، آن را با نرمی و مدارا، گویی با تار مویی، به خاک و خون کشیدهام. یعنی با ملایمت بر سختترین حریف چیره میشوم.
هوش مصنوعی: چرا باران بهاری قطرهٔ مرا گوهر نکند؟ مگر من کمتر از قطرهای که در صدف گوهر میشود رنج و تلخی دریا را تحمل کردهام؟ رنجکشیدگی من شایستهٔ گوهرشدن است.
هوش مصنوعی: بیادبان خار را از پای خود بیرون میکشند، اما من از روی ادب پایم را از خار راه معشوق پس کشیدهام. یعنی حتی به خار کوی او بیاحترامی نمیکنم.
هوش مصنوعی: هرگز از خوار شدن و به خاک مالیده شدن به دست حوادث در امان نبودهام؛ مانند سایه، که همیشه روی خاک کشیده میشود، بار خود را به هر جا بردهام.
هوش مصنوعی: تهمت لباس داشتن بر تجرد و برهنگی من سنگینی میکند؛ از این رنجورم که پا به دامن صحرا گذاشتهام. یعنی حتی واژهٔ «دامن» صحرا نیز گویی جامهای است که آزادگی مرا آلوده میکند.
هوش مصنوعی: صائب گرفتار نیشتر الماس شده است اگر پایش را از گلیم خود درازتر کرده باشد. یعنی هر گاه از حد خود فراتر رفتهام، سخت تنبیه شدهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هر آه حسرتی که به تنها کشیده ام
در بر بیاد آن قد رعنا کشیده ام
از رعشه خمار چو کف سبحه گیر نیست
بیهوده دست خویش ز صهبا کشیده ام
ارباب عقل محرم اهل جنون نیند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.