ز سر کلاه نمد را چگونه بردارم
که زیر تیغ حوادث همین سپر دارم
چو تخم سوخته از خاک بر نمی آید
سری که من ز خیال تو زیر پر دارم
مرا ز برگ سفر شوق کعبه غافل کرد
مگر چو آبله در راه آب بر دارم
دهم ز شوق جمال تو شستشوی نگاه
به آفتاب اگر بی رخست نظر دارم
ز طوق فاخته دیوانه ای زنجیری
رعونتی که ز آزادگی به سر دارم
توان ز دشمن دانا کناره کرد به عقل
ز تیر کج حذر از راست بیشتر دارم
کجا به سایه بال هما کنم اقبال
سعادتی که من از عشق در نظر دارم
ز دستگیری پیر مغان نیم نومید
اگر چه همچو سبو دست زیر سر دارم
دل از غبار یتیمی نمی توان برداشت
وگرنه بحر گره در دل گهر دارم
ز شوق تیغ تو از گل کنم اگر بستر
زبیقراری خون خار در جگر دارم
به کار عالم فانی نمی رود دستم
ز عجز نیست اگر دست بر کمر دارم
چو نی به ناخن من همچو نیشکر کردند
ازین چه سود که در آستین شکر دارم
کدوی پوچ ز صهبا گرانبها گردد
علاقه بیشتر از سر به درد سر دارم
گزیده است مرا پاس آشنایی خلق
وگرنه آبله ها در دل از سفر دارم
من و جدایی و آنگاه زندگی صائب
لبی به خون خود از تیغ تشنه تر دارم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در سبک هندی، از حال عاشقی درویشمسلک میگوید که فقر را سپر خود در برابر حوادث میداند و دل از کار دنیا شسته است. او با تمثیلهایی مانند دانهٔ سوخته، تاول، سبو، گوهر یتیم و نیشکر، بیقراری عشق و تنهایی خود را نشان میدهد. سعادت عشق را از بخت هما برتر میشمارد و به دستگیری پیر مغان امیدوار است. در پایان میگوید زندگی در جدایی برایش ممکن نیست و تشنهٔ خون خویش است.
هوش مصنوعی: چگونه کلاه نمدِ درویشی را از سر بردارم، وقتی در برابر شمشیر پیشامدهای روزگار تنها سپرم همین است؟ فقر و درویشی پناه من در برابر حوادث است.
هوش مصنوعی: سری که در اندیشهٔ تو مانند پرنده زیر بال فرو بردهام، دیگر بالا نمیآید؛ همانگونه که دانهٔ سوخته از خاک سبز نمیشود.
هوش مصنوعی: شوقِ رسیدن به کعبه مرا از فراهم کردن توشهٔ سفر غافل کرد. شاید در راه مانند تاول، آبم را در خودِ تاولِ پایم داشته باشم.
هوش مصنوعی: اگر بی دیدن چهرهٔ تو به خورشید نگاه کنم، از شوق زیبایی تو نگاهم را میشویم؛ گویی نگاه به جز تو آلودگی است.
هوش مصنوعی: غروری که از آزادگی در سر دارم، مانند دیوانهای است که طوقِ گردن فاخته او را به زنجیر کشیده است؛ یعنی آزادگیِ من هم در بند عشق گرفتار است.
هوش مصنوعی: از دشمن دانا میتوان با خرد کناره گرفت، اما از دشمن نادان نمیتوان. به همین دلیل از تیر کج بیشتر از تیر راست میترسم، چون جهتش پیدا نیست.
هوش مصنوعی: سعادتی که از عشق در نظر دارم بسیار بالاتر از آن است که به سایهٔ بال هما و بختی که از آن میآید روی آورم.
هوش مصنوعی: اگر چه مانند سبو که دستهاش زیر سرش است، دست زیر سر گذاشته و درماندهام، از دستگیری پیر میکده ناامید نیستم.
هوش مصنوعی: نمیتوان دل را از غبار تنهایی و یتیمی پاک کرد. اگر این نبود، در گرهِ دل خود مانند گوهر، دریایی دارم؛ یعنی تنهایی نمیگذارد سرمایهٔ درونیام آشکار شود.
هوش مصنوعی: اگر از شوق شمشیر تو بستری از گل هم بسازم، از بیقراری خونم گویی خار در جگر دارم و آرام نمیگیرم.
هوش مصنوعی: دستم به کار دنیای فانی نمیرود. اگر دست بر کمر دارم و کاری نمیکنم، از ناتوانی نیست، از بیرغبتی به دنیاست.
هوش مصنوعی: با من مانند نیشکر رفتار کردند و با ناخن مرا شکافتند و آزردند. پس شیرینیای که در آستین دارم چه سودی دارد، وقتی همین شیرینی مایهٔ آزارم شده است؟
هوش مصنوعی: کدوی پوچ با شرابی که در آن میریزند ارزشمند میشود. من هم به دردسرِ ناشی از شراب عشق بیشتر از خودِ سرم دلبستگی دارم.
هوش مصنوعی: نگه داشتن حرمت آشنایی با مردم مرا گرفتار کرده و در جایم نگه داشته است؛ وگرنه دلم از شوق سفر پر از تاول است.
هوش مصنوعی: صائب، من و جدایی از یار، آنگاه زنده ماندن؟ این شدنی نیست. لبم از شمشیر هم تشنهتر به خون خودم است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز ناتوانی خود اینقدر خبر دارم
که از رخش نتوانم که دیده بردارم
زمانه آب متاع کسان خریده و من
نیم پسند زآبی که در گهر دارم
مگر بهانه ماندن شود در آن سر کوی
[...]
به حرف و صوف ز لب مهر از چه بردارم
که پیش تیغ حوادث همین سپر دارم
درین ریاض من آن عندلیب دلگیرم
که در بهار سر خود به زیر پر دارم
سپهر مجمر و انجم سپند می گردد
[...]
گمان مبر که ز روی تو دیده بردارم
به روی توست مرا دیده، تا نظر دارم
چو نقش پا به رهت دیده دوختم، ترسم
که بگذری تو، گر از راه دیده بردارم
مباد در دو جهان دستگیر، هیچکسم
[...]
پیاله بر کف و چشم تو در نظر دارم
دماغی از گل پیمانه تازه تر دارم
همیشه مستی من جام جم به کف دارد
خبر ندارم و از عالمی خبر دارم
ز سینه صافی خود در حصار فولادم
[...]
خیال آن مژه عمریست در نظر دارم
درین چمن قلم نرگسی به سر دارم
نیاز من همه ناز، احتیاجم استغنا
گل بهار توام رنگ از که بردارم
وصال اگر ثمر دیدههای بیخوابست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.