قضا روزی که کرد از چار عنصر خشت بالینم
غبارآلود شد آیینه چشم جهانبینم
ز غفلت در بهشت بیخودی بودم، ندانستم
که دارد تلخی تعبیر در پی خواب شیرینم
زمین پست فطرت کیست تا نخجیر من گردد
که گردون سینه کبک است پیش چنگ شاهینم
ز سوز عشق هر مو برتنم شمع می سوزد
نه مجنونم که چشم شیر باشد شمع بالینم
مرا تهدید فردا می دهد واعظ، نمی داند
که من امروز در دوزخ ز چشم عاقبت بینم
نظر واکرده ام در وحشت آباد پریشانی
بنات النعش آید در نظر چون عقد پروینم
به کردار بد و افعال زشت من مبین صائب
همینم بس که از مدحتگران آل یاسینم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از فرود آمدن روح در تن خاکی و تیره شدن بینش خود آغاز میکند و از غفلتی میگوید که سرانجامی تلخ دارد. سپس از بلندی همت و سوز عشق خود سخن میگوید و در برابر تهدید واعظ میگوید که از اندیشهٔ عاقبت، همین امروز در دوزخ است. پس از وصف پریشانی خود، در پایان امید رستگاری را نه به کردارش بلکه به ستایش خاندان پیامبر میبندد.
هوش مصنوعی: روزی که تقدیر از چهار عنصر (خاک، آب، باد، آتش) برای من خشت بالین ساخت، یعنی مرا در قالب تن خاکی گذاشت، آیینهٔ چشم جهانبینم غبارآلود شد و روشنی دید روحانیام کدر گشت.
هوش مصنوعی: از سر غفلت در بهشت بیخودی و مستی بودم و نمیدانستم که این خواب شیرین تعبیری تلخ در پی دارد؛ یعنی خوشیهای غافلانه به رنج و پشیمانی میانجامد.
هوش مصنوعی: زمین پستسرشت چه ارزشی دارد که شکار من شود، در حالی که آسمان در برابر چنگال شاهین همت من چون سینهٔ کبکی ناتوان است؛ شاعر بلندی همت خود را میستاید.
هوش مصنوعی: از سوز عشق، هر موی تنم مانند شمعی میسوزد؛ من مثل مجنون نیستم که چشم درخشان شیر در بیابان شمع بالینش باشد، بلکه روشنی و سوز از وجود خودم برمیخیزد.
هوش مصنوعی: واعظ مرا از عذاب فردای قیامت میترساند و نمیداند که من به سبب چشم عاقبتبینم، از اندیشهٔ پایان کار، همین امروز در دوزخم.
هوش مصنوعی: در سرزمین وحشتانگیز پریشانی چشم گشودهام، چنان که حتی ستارگان بههمپیوستهٔ پروین در نظرم مانند ستارگان پراکندهٔ بناتالنعش جلوه میکنند؛ یعنی پریشانی من هر جمعی را پراکنده میبیند.
هوش مصنوعی: صائب به خودش میگوید: به کارهای بد و رفتار زشت من نگاه مکن؛ برای من همین بس که از ستایشگران خاندان پیامبر (آل یاسین) هستم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز دستم بر نمیخیزد که یک دم بی تو بنشینم
به جز رویت نمیخواهم که روی هیچ کس بینم
من اول روز دانستم که با شیرین درافتادم
که چون فرهاد باید شست دست از جان شیرینم
تو را من دوست میدارم خلاف هر که در عالم
[...]
مرا گر دولتی باشد که روزی با تو بنشینم
ز لبهای تو می نوشم ز رخسار تو گل چینم
شبی در خلوت وصلت چو بخت خود همی خفتم
اگر اقبال بنهادی ز زانوی تو بالینم
مرا گر بی توام غم نیست از هجران و تنهایی
[...]
چه خوشتر دولتی زینم که دایم با تو بنشینم
که سیری نیست از رویت مرا چندان که میبینم
به چشم ناتوان زین سان که بردی خوابم از مژگان
نبیند که به خواب اکنون که آید سر به بالینم
شب هجرانت از هر سو فشاندم اشک دور از تو
[...]
تو را ای ماه مهرافروز چندانی که میبینم
نخواهد در کنار آمد به جز اشک چو پروینم
مرا مستی بود آئین و آئینه می روشن
مگر آن لعبت ساقی نماید رو در آئینم
گریبان میدرم چون گل به بوی سنبل زلفت
[...]
به مژگان سیَه کردی هزاران رِخنه در دینم
بیا کز چَشمِ بیمارت هزاران دَرد برچینم
الا ای همنشینِ دل که یارانت بِرَفت از یاد
مرا روزی مباد آن دَم که بی یادِ تو بنشینم
جهان پیر است و بیبنیاد از این فرهادکُش فریاد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.