حنظل افلاک شکر بار باشد صبحدم
شاخ خشک کهکشان پربار باشد صبحدم
آفتاب فیض حق از رخ نقاب افکنده است
هر طرف چشم افکنی دیدار باشد صبحدم
می توان شب خرج کردن قلب روی اندود را
روز بازار دل بیدار باشد صبحدم
دست جمعی را که می لرزند در عرض دعا
آفتاب انگشتر زنهار باشد صبحدم
رحمت تقریب جوی کردگار بی نیاز
گوش بر آواز استغفار باشد صبحدم
ابروی دیده بیدار اشک حسرت است
وقت چشمی خوش که طوفان بار باشد صبحدم
رحمت حق مرهم کافور سامان می دهد
عاشقانی را که دل افگار باشد صبحدم
از گریبانش نسیم مصر سر بیرون کند
دیده هر کس که چون دستار باشد صبحدم
زود بر فتراک می بندد سر خورشید را
دام هر کس دیده بیدار باشد صبحدم
نافه آهوی شب را می شکافد تیغ مهر
آسمانها طبله عطار باشد صبحدم
دیده لبریز سرشک و سینه مالامال آه
کس به این سامان چرا بیکار باشد صبحدم
می تواند فیض برد از آفتاب لطف حق
هرکه چون صائب دلش بیدار باشد صبحدم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش سحر و بیداری سحرگاهی است. صائب سحر را هنگام آشکار شدن فیض و رحمت خدا میداند که در آن دعا پذیرفته میشود، استغفار شنیده میشود و دلهای زخمی مرهم مییابند. او با تصویرهایی چون شکافتن نافهٔ شب با تیغ خورشید، گریه و آه سحرگاهی را میستاید. در پایان میگوید بهرهٔ این فیض از آنِ دلِ بیدار است.
هوش مصنوعی: سحرگاه آسمانِ تلخکام و ناسازگار، که چون حنظل است، شیرینی و شکر میبارد. شاخهٔ خشک کهکشان نیز در این هنگام پرمیوه و بارور میشود؛ یعنی سحر وقت گشایش و فیض است.
هوش مصنوعی: خورشید فیض خداوند در سحر نقاب از چهره برداشته است. از این رو به هر سو که بنگری، جلوهٔ دیدار حق را میبینی.
هوش مصنوعی: سکهٔ تقلبی را که رویش را آب طلا دادهاند، در تاریکی شب میتوان خرج کرد؛ اما سحر روزِ بازارِ دلِ بیدار است. یعنی ریا در تاریکی پنهان میماند و سحر هنگام آشکار شدن ارزش راستین دل آگاه است.
هوش مصنوعی: برای کسانی که هنگام دعا دستشان از ترس و نیاز میلرزد، خورشید سحرگاهی چون انگشتری امان است؛ یعنی نشانهٔ پذیرش دعا و ایمنی.
هوش مصنوعی: رحمت خداوندِ بینیاز که در پی بهانهای برای نزدیک شدن و بخشیدن است، سحرگاه گوش به آواز استغفار بندگان دارد.
هوش مصنوعی: آبروی چشم بیدار به اشک حسرت است. خوشا چشمی که سحرگاه چون طوفان اشک ببارد.
هوش مصنوعی: رحمت خدا برای عاشقانی که سحرگاه دلی زخمی دارند، مرهمی خنک و شفابخش چون کافور فراهم میکند. کافور به سپیدی و خنکی صبح نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هر که سحرگاه چشمش پاک و گشوده و بیدار باشد، از گریبانش نسیم مصر برمیآید؛ یعنی مانند بوی پیراهن یوسف، بوی وصال و گشایش به او میرسد. وجه شباهت چشم به دستار روشن نیست.
هوش مصنوعی: هر که سحرگاه چشم بیدارش را دام کند، بهزودی سرِ خورشید را شکار میکند و به ترک زین خود میبندد؛ یعنی شبزندهدار به نور و فیض بزرگ دست مییابد.
هوش مصنوعی: تیغ خورشید نافهٔ مشکینِ آهوی شب را میشکافد و بوی خوشش را میپراکند. پس سحرگاه آسمانها مانند جعبهٔ عطاران خوشبو میشوند.
هوش مصنوعی: کسی که چشمی پر از اشک و سینهای پر از آه دارد، با چنین سرمایه و ابزاری چرا باید سحرگاه بیکار بنشیند و به راز و نیاز نپردازد؟
هوش مصنوعی: هر کس مانند صائب سحرگاه دلی بیدار داشته باشد، میتواند از خورشید لطف خداوند بهره ببرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چشم صاحب دولتان بیدار باشد صبحدم
عاشقان را نالهای زار باشد صبحدم
آن جماعت را که در سینه ز شوق آتش بود
کارگاه سوز دل بر کار باشد صبحدم
صبحدم باید شدن در کوی او، کز شاخ وصل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.