گر نگردد بر مرادم چرخ در غم نیستم
جوهر تیغم ز پیچ و تاب درهم نیستم
جنگ دارد طرز من با مردم این روزگار
در میان عالمم وز اهل عالم نیستم
خارخشکم دودمان گلخن از من روشن است
روشناس لاله و گل همچو شبنم نیستم
گل فتد از پنبه راحت به چشم داغ من
زیر بار چوب نرمیهای مرهم نیستم
یک سر سوزن تعلق نیست با دنیا مرا
در تجرد کمتر از عیسی مریم نیستم
نیستم داغ عزیزان، چند سوزم بی سبب
در کشاکش چند باشم زلف ماتم نیستم
بس که بر حسن گلو سوز تو دل می سوزدم
در حرم ایمن ز چشم شور زمزم نیستم
زین گلستان گل صائب خوشم افتاده است
تا نباشم در یمان خار خرم نیستم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل خود را کسی معرفی میکند که با مردم زمانه سازگار نیست و از ناکامی و رنج نمیهراسد. او خود را به جوهر تیغ، خار گلخن و داغی بیمرهم مانند میکند و در وارستگی از دنیا خود را همپایهٔ عیسی میداند. در میانهٔ غزل از نگرانی برای زیبایی معشوق سخن میگوید و در پایان نتیجه میگیرد که مانند گل، تنها در میان خار شاد و شکفته است.
هوش مصنوعی: اگر روزگار مطابق خواستهٔ من نگردد، غمگین نمیشوم. من مانند جوهر (نقش موجدار) تیغم که پیچ و تاب ذات اوست و از آن پریشان و آشفته نمیشود.
هوش مصنوعی: روش و طبع من با مردم این زمانه سازگار نیست و با آنان در ستیز است. در میان مردم جهان زندگی میکنم، اما از آنان و همانند آنان نیستم.
هوش مصنوعی: من خار خشکی هستم که آتش گلخن (آتشدان حمام) با من روشن میشود و کار سوختن و گرمیبخشیدن از من است. مانند شبنم با لاله و گل آشنا و همنشین نیستم و به خوشیهای ظاهری راه ندارم.
هوش مصنوعی: پنبهٔ آسایش که بر زخم میگذارند، برای داغ من زیانآور است و چشم آن را بیمار میکند. من زیر بار منت نرمی و نوازش مرهم نمیروم و درد خود را بیمرهم تحمل میکنم.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ سر سوزنی هم به دنیا دلبستگی ندارم. در وارستگی و بیتعلقی از عیسی پسر مریم کمتر نیستم؛ اشاره به سوزنی که همراه عیسی بود و مانع بالاتر رفتنش شد.
هوش مصنوعی: من داغ مرگ عزیزان نیستم؛ پس چرا باید بیدلیل اینهمه بسوزم؟ من موی سوگواران نیستم که پیوسته کشیده شوم؛ پس تا کی در کشمکش و رنج باشم؟
هوش مصنوعی: دلم چنان برای زیبایی پرملاحت و دلسوز تو نگران است که حتی در حرم امن هم از چشمزخم چاه زمزم آسوده نیستم. «چشم شور» به معنای چشمزخم است و در عین حال به آب شور چشمهٔ زمزم اشاره دارد.
هوش مصنوعی: صائب، از این گلستان، حالِ گل به دلم نشسته است. من نیز مانند گل تا در میان خار نباشم شاد و شکفته نیستم؛ یعنی شادی من در رنج و سختی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
من بسربازی ز شمع مجلست کم نیستم
چیست جرم من که در بزم تو محرم نیستم
گر مقیم روضه کویت شدم منعم مکن
ذره خاکم تصور کن که آدم نیستم
در جهان جز من خریدار جفایت نیست کس
[...]
جنت از رضوان، که من زان روضه خرم نیستم
سیر چشمم در پی میراث آدم نیستم
خوردنم غیر از ندامت نیست بر خوان عمل
چند گیرم در دهان انگشت، خاتم نیستم
هرگز از فوت مرادی ناله از من سر نزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.