در سفر زود خجالت کشد از دعوی خویش
در وطن هر که سبکبار نماید خود را
چه کند با دل بی درد، کلام صائب؟
این نمک در دل افگار نماید خود را
باده در لعل لب یار نماید خود را
آب در گوهر شهوار نماید خود را
در پریخانه خم جوش دگر دارد می
سیل در سینه کهسار نماید خود را
در حجاب است ز بی رغبتی ما دلدار
ورنه یوسف به خریدار نماید خود را
محو در نور شود هر دو جهان چون جوهر
اگر آن آینه رخسار نماید خود را
دل چو بیرون رود از جسم تماشا دارد
بی صدف، گوهر شهوار نماید خود را
دل روشن چه پر و بال گشاید در جسم؟
بحر در قطره چه مقدار نماید خود را؟
تا تو از نام و نشان پاک نیایی بیرون
چه خیال است که دلدار نماید خود را؟
هوشمندی که به هنگامه مستان افتد
مصلحت نیست که هشیار نماید خود را
در غریبی همه کس می شود انگشت نما
هر گلی بر سر دستار نماید خود را
می کند دعوی بینش همه کس زیر فلک
هر شراری به شب تار نماید خود را
هست تا زیر فلک، جوهر دل پوشیده است
تیغ چون در ته زنگار نماید خود را؟
جای رحم است بر آن چشم غلط بین کز جهل
خوابها بیند و بیدار نماید خود را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «نماید خود را» دربارهٔ آشکار شدن و پنهان ماندن حقیقتهاست: هر چیز در جای مناسب خود جلوه میکند، مانند باده در لب یار، مروارید بیرون از صدف و سیل در کوهستان. صائب میگوید معشوق به سبب بیرغبتی و خودبینی ما پنهان است و تا از نام و نشان رها نشویم خود را نشان نمیدهد. گوهر دل نیز در قفس تن و زیر آسمان پوشیده میماند. در کنار اینها، از مدعیانی انتقاد میکند که در تاریکی جهان خود را بینا و بیدار نشان میدهند، و یادآوری میکند که سخن او فقط بر دل دردمند اثر دارد.
هوش مصنوعی: کسی که در وطن خود را آزاد و بیتعلق و سبکبار جلوه میدهد، در سفر زود از این ادعا شرمنده میشود، چون سفر حقیقت آدم را آشکار میکند.
هوش مصنوعی: سخن صائب با دلی که درد ندارد چه میتواند بکند؟ این سخن مثل نمک است و سوز و اثرش فقط بر دل زخمی پیدا میشود.
هوش مصنوعی: زیبایی و رنگ باده در لب سرخ و لعلگون یار جلوه میکند، همانطور که آب و درخشش در مروارید شاهوار پیدا میشود.
هوش مصنوعی: شراب در خمِ دربسته جوش و خروش دیگری دارد، چنانکه سیل وقتی در تنگنای کوهستان است زورش را نشان میدهد. یعنی تنگنا و پنهانی شور را بیشتر میکند.
هوش مصنوعی: اینکه معشوق در پرده و پنهان است از بیرغبتی و کمخواهیِ ماست؛ وگرنه یوسف خود را به خریدار نشان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر آن معشوقِ آینهرخسار خود را نشان دهد، هر دو جهان مانند جوهرِ آینه در نور او محو و ناپیدا میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی دل از قفس تن بیرون برود جلوه و تماشایی دارد، چنانکه مروارید گرانبها بیرون از صدف خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: دل روشن در تنگنای جسم چگونه میتواند بال و پر بگشاید؟ دریا در یک قطره چه اندازه میتواند خود را نشان دهد؟
هوش مصنوعی: تا وقتی از نام و نشان و خودی پاک و رها نشدهای، چه خیال باطلی است که معشوق خود را به تو نشان دهد.
هوش مصنوعی: آدم عاقلی که در میان جمع مستان میافتد، صلاح نیست که خود را هشیار نشان دهد.
هوش مصنوعی: در غربت هر کسی انگشتنما و مشخص میشود، همانطور که گل وقتی بر سر دستار گذاشته شود، بیشتر به چشم میآید.
هوش مصنوعی: زیر این آسمان هر کسی ادعای بینش و دانایی دارد؛ چون در شب تاریک هر جرقهٔ کوچکی هم خود را روشن نشان میدهد. یعنی تاریکی جهان باعث شده کممایگان هم جلوه کنند.
هوش مصنوعی: تا انسان زیر آسمان و در این جهان است، گوهر دل پنهان میماند؛ شمشیری که زیر زنگار است چگونه جوهر و درخشش خود را نشان دهد؟
هوش مصنوعی: باید بر آن چشم خطابین دل سوزاند که از نادانی در خواب است و خواب میبیند، اما خود را بیدار جلوه میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.