عاشق کجا به شکوه دهن باز میکند
این کبک خنده بر رخ شهباز میکند
تمکین ترا به جاست ز سنگیندلان که حسن
در دامن تو تربیت ناز میکند
از خون دل همیشه نگارین بود کفش
مشاطهای که زلف ترا باز میکند
خود را چو داغ لاله کند جمع شام هجر
چون صبح وصل روشنی آغاز میکند
مرغی که زیرک است درین بوستانسرا
گل را خیال چنگل شهباز میکند
در گوشمال عمر سر آمد مگر قضا
ما را برای بزم دگر ساز میکند
خون میچکد چو زخم نمایان ز خندهاش
کبکی که بیملاحظه پرواز میکند
نتوان به برگ نکهت گل را نهفته داشت
این نه صدف چه با گهر راز میکند
بلبل به راز غنچه سربسته میرسد
این نامه را نسیم عبث باز میکند
هر سرمهای که هست درین خاکدان سپهر
در کار طوطیان سخنساز میکند
صائب دلم به سیر چمن میکشد مگر
از بلبلان مرا یکی آواز میکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویر کبک و شاهباز آغاز میشود و صبر و خاموشیِ عاشق در برابر ستم معشوق را میستاید. سپس به احتیاط در برابر فریب دنیا، رنجِ عمر که شاید آمادگی برای جهانی دیگر باشد، و ناپوشیدنی بودن راز میپردازد. در پایان، شاعر کشش دل خود به چمن را به دعوت بلبلان، یعنی همدمان سخنسنج، نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: عاشق هرگز لب به گلایه نمیگشاید؛ او مانند کبکی است که در برابر شاهباز، یعنی معشوقِ شکارگر، هم خنده میکند و از ستم او نمینالد.
هوش مصنوعی: وقار و بیاعتنایی تو به سنگدلان رواست، چون خودِ زیبایی در دامان تو ناز را پرورش میدهد و ناز از حسن تو مایه میگیرد.
هوش مصنوعی: آرایشگری که زلف تو را میگشاید، دستش همیشه از خون دلِ خودش رنگین است، گویی حنا بسته. زلف تو چنان پرپیچ و دلربا است که هر که به آن دست بزند دلش خون میشود.
هوش مصنوعی: عاشق در شب هجران، مانند داغ میان گل لاله، خود را جمع و فشرده نگه میدارد تا وقتی صبح وصال سر برسد، روشنیِ خود را آغاز کند.
هوش مصنوعی: پرندهٔ هوشیار در این باغِ دنیا، گل را هم چنگال شاهباز میپندارد و از زیباییهای فریبندهٔ آن ایمن نیست.
هوش مصنوعی: عمرمان در گوشمال و رنج سپری شد. شاید تقدیر ما را مانند سازی که با پیچاندن گوشیاش کوک میکنند، برای بزمی دیگر یعنی جهان دیگر آماده میکند.
هوش مصنوعی: کبکی که بیاحتیاط پرواز کند، خندهاش مانند زخمی آشکار خونچکان میشود. یعنی گستاخی و بیپروایی به رسوایی و هلاکت میانجامد.
هوش مصنوعی: بوی گل را نمیتوان با برگ پنهان کرد. پس این نُه صدفِ آسمان، یعنی نُه فلک، چگونه میتوانند گوهر راز را پوشیده نگه دارند؟ راز سرانجام آشکار میشود.
هوش مصنوعی: بلبل خودش به رازِ غنچهٔ بسته پی میبرد. پس نسیم بیهوده این نامهٔ سربسته را باز میکند. اهل دل راز را بیواسطه درمییابند.
هوش مصنوعی: هر سرمهای که در این خاکدانِ زیرِ آسمان هست، صرف طوطیان سخنگو میشود. اشاره دارد به آنکه سرمه را برای خوشآوازی و سخنآموزی به کار میبردند. همهٔ اسباب جهان در خدمت سخنوران است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: دلم مرا به گردش در چمن میکشاند. شاید یکی از بلبلان مرا صدا میزند و به همدمی میخواند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شهباز دولت تو که پرواز میکند
خود صبر کن که چشم کنون باز میکند
از نسبت عذار تو گل ناز میکند
سنبل به بال زلف تو پرواز میکند
از بس که مرغ من ز قضا طبل خورده است
گل را خیال چنگل شهباز میکند
در بوستان چو برگ خزان دیده بیرخت
[...]
اول ،در عدم، دهنت باز میکند
تاکاف و نون تهیهٔ آواز میکند
آهنگ صور خیز تو در هر نفس زدن
ساز هزار عالم ناساز میکند
هرگاه میدهی به زبان رخصت سخن
[...]
لعلش که کار بوسه به انداز میکند
دل را کباب شعلهٔ آواز میکند
[در] چشم عاشقان حقیقت شعار چرخ
خاکستر است آینهپرداز میکند
از بس که ناز بر سر هم جمع کرده است
[...]
ساقی ز جام کشف از این راز میکند
کابواب خیر پیر مغان باز میکند
منصوروار میکشدش بر فراز دار
آن را که میر عشق سرافراز میکند
مردود هر در است و بود خار هر نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.