کو سرو قامتی که دل من ز جا برد
زنگ از دلم به یک نگه آشنا برد
عجز وفتادگی است سرانجام سرکشی
چون شعله شد ضعیف به خس التجا برد
خورشید اگر به سایه خود می برد پناه
آزاده هم به بال هما التجا برد
بخت سیاه هم ز هنرور شود جدا
گرتیرگی ز خویش آب بقابرد
نوبت به کس نمی دهد این چرخ سنگدل
سرگشته آن که بار به این آسیا برد
در رهگذار باد فروزد چراغ خویش
آن ساده دل که فیض ز کسب هوا برد
رفتم ز بزم وصل تو صدبار ناامید
یک ره ز روی طنز نگفتی خدا برد
از مال حرص طول امل کم نمی شود
کی پیچ وتاب گنج گهر ز اژدها برد
گر احتیاج اره گذارد به تارکش
غیرت کجا به همچو خودی التجا برد
چین از جبین ما نبرد عیش روزگار
آتش مگر شکستگی از بوریا برد
زین درد جان ستان که مسیحاست عاجزش
صائب مگر به شاه نجف التجا برد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با آرزوی یاری آغاز میشود که با یک نگاه دل شاعر را از غم پاک کند و سپس به رشتهای از مضمونهای حکمی میرسد: سرکشی به افتادگی میانجامد، آزاده به هیچ قدرتی پناه نمیبرد، بخت بد همراه همیشگی هنرمند است و حرص با مال سیر نمیشود. شاعر از بیاعتنایی معشوق و ناسازگاری فلک گله میکند و تأکید دارد که غیرت اجازهٔ دست نیاز دراز کردن به همنوع را نمیدهد. در پایان، دردی را که مسیح هم درمانش نمیتواند، تنها با پناه بردن به حضرت علی چارهپذیر میداند.
هوش مصنوعی: کجاست یاری سروقامت که دلم را از جا بکَند و با یک نگاه آشنا و مهربان زنگار غم را از دلم بزداید؟
هوش مصنوعی: پایان هر سرکشی ناتوانی و افتادگی است؛ همانگونه که شعله وقتی ضعیف میشود برای زنده ماندن به خس و خاشاک پناه میبرد.
هوش مصنوعی: اگر خورشید به سایهٔ خودش پناه میبرد، انسان آزاده هم به سایهٔ بال هما (بخت و دولت) پناه میبرد؛ یعنی همانطور که خورشید هرگز به سایه پناه نمیبرد، آزاده نیز هرگز دست به دامن بخت و قدرت نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر آب حیات بتواند تاریکی (ظلمات) را از خود دور کند، بخت سیاه هم از هنرمند جدا میشود؛ یعنی بدبختی همیشه همراه هنرمند است، چنانکه آب حیات همیشه در ظلمات است.
هوش مصنوعی: این فلک سنگدل نوبت به هیچکس نمیدهد؛ سرگردان و نادان کسی است که بار امید خود را به این آسیا ببرد و منتظر نوبت بماند.
هوش مصنوعی: آن سادهدلی که از پیروی هوا و هوس امید بهره دارد، مانند کسی است که چراغش را سر راه باد روشن میکند و بهزودی خاموش میشود.
هوش مصنوعی: صدبار ناامید از بزم وصل تو بیرون رفتم و تو حتی یک بار، به شوخی و طعنه هم، سخنی از دریغ و بدرود بر زبان نیاوردی و رفتنم را به چیزی نگرفتی.
هوش مصنوعی: آرزوهای دراز حریص با بهدست آوردن مال کم نمیشود؛ چنانکه گنج جواهر هرگز پیچ و تاب اژدهای نگهبانش را از میان نبرده است.
هوش مصنوعی: اگر نیاز حتی ارّه بر فرق سرِ آدم غیرتمند بگذارد، غیرتش نمیگذارد به انسانی همانند خودش پناه ببرد و دست نیاز دراز کند.
هوش مصنوعی: خوشیهای روزگار چین و گره پیشانی ما را از میان نمیبرد؛ همانطور که آتش هم نقش و شکستگیهای بوریا را از بین نمیبرد و حتی در خاکسترش نیز آن خطوط باقی است.
هوش مصنوعی: صائب از این درد جانکاه که حتی مسیح از درمانش ناتوان است، چارهای ندارد جز آنکه به شاه نجف، حضرت علی، پناه ببرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بویی که از بهار نسیم صبا برد
گویی همی ز طره دلار ما برد
شمشاد طوق فاخته گردد بکوهسار
خلخال لاله کبک دری را عطا برد
باشد صواب باده، چو از ناف یاسمین
[...]
کو قاصدی که نامه به باد صبا برد
تا گردم از قلمرو بال هما برد
هرکس به روی ما در چاک قفس گشود
پیش دلش تبسم گل التجا برد
یکچند هم به رغم فلک بیوفا شویم
[...]
خاکستری نماند ز ما تا هوا برد
دیگر کسی چه صرفه ز تاراج ما برد
نقش مراد مفت حریفی کزین بساط
چون شعله رنگ بازد و داغ وفا برد
آسوده جبههای که درین معبد هوس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.