یوسفی نیست دل خوش که هویدا گردد
عافیت گمشده ای نیست که پیدا گردد
سنگ اطفال به دیوانگی ما افزود
خنده کبک ز کهسار دو بالا گردد
از فضا کم نشود وحشت خونین جگران
لاله را دل سیه از دامن صحرا گردد
صیقل آینه غیب همان در غیب است
دل محال است به تدبیر مصفا گردد
دل وحشت زده از سینه کجا یاد کند؟
چه خیال است که گوهر به صدف واگردد؟
قطره تا موج سبکسیر تواند گردید
حیف باشد گره خاطر دریا گردد
در دل ساده ما عقل کند جلوه عشق
نقطه سهو بر این صفحه سویدا گردد
رشته گوهر عبرت که نگاهش خوانند
تا کی از بی بصری دام تماشا گردد؟
چهره شمع شد از سیلی پروانه کبود
به چه امید کسی انجمن آرا گردد؟
سینه چاک مرا بخیه زدن ممکن نیست
هر سر خاری اگر سوزن عیسی گردد
عشق در پرده ناموس نماند صائب
قاف پوشیده کجا از پر عنقا گردد؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از ناپیدایی شادی و آسودگی آغاز میکند و نشان میدهد که اندوه و جنونِ عاشق با گشادگی بیرونی، تدبیر یا درمان کاسته نمیشود و آزار دیگران حتی آن را بیشتر میکند. شاعر صفای دل را کار عالم غیب میداند، از بیبصیرتیِ نگاه و رنجِ مجلسآرایی گلایه میکند و زخم سینهاش را درمانناپذیر میخواند. در پایان میگوید عشق چنان بزرگ است که در پردهٔ ناموننگ پنهان نمیماند، همانطور که پرِ سیمرغ کوه قاف را نمیپوشاند.
هوش مصنوعی: دلِ شاد مانند یوسفِ گمشده نیست که روزی دوباره آشکار شود، و آسودگی هم چیزِ گمشدهای نیست که بشود پیدایش کرد. یعنی شادی و آرامش اصلاً در این جهان وجود ندارد که گم شده باشد و دوباره پیدا شود.
هوش مصنوعی: سنگی که کودکان به سوی ما دیوانگان پرتاب کردند، دیوانگی ما را بیشتر کرد؛ همانگونه که خندهٔ کبک در کوهسار با پژواکِ کوه دو برابر میشود. آزار دیدن، شور و جنون عاشق را افزون میکند.
هوش مصنوعی: فراخی و گشادگیِ جا، وحشت و دلتنگیِ دلخونان را کم نمیکند؛ چنانکه دلِ لاله در پهنهٔ صحرای باز، سیاهتر میشود. اندوهِ درونی با گشادگیِ بیرونی درمان نمیشود.
هوش مصنوعی: صیقل دادنِ آینهٔ غیب (دل) کارِ خودِ عالمِ غیب است؛ محال است دل با چارهاندیشی و تلاشِ آدمی صاف و روشن شود. صفای دل تنها از عنایت الهی است.
هوش مصنوعی: دلی که رمیده و از سینه گریخته، دیگر کجا یاد سینه میکند و بازمیگردد؟ این خیالی باطل است، همانطور که مروارید پس از بیرون آمدن هرگز به صدف بازنمیگردد.
هوش مصنوعی: تا وقتی قطره میتواند موجی سبکرو و آزاد شود، حیف است که به گرهی بر دلِ دریا (مانند گوهر یا حباب) تبدیل شود. آزادی و روانی بهتر از بستگی و سنگینی است.
هوش مصنوعی: در دلِ ساده و بینقش ما حتی عقل هم به صورت عشق جلوه میکند؛ چنانکه بر این صفحهٔ پاک، نقطهٔ خطا نیز به سویدای دل (نقطهٔ سیاهِ مرکزِ دل) بدل میشود.
هوش مصنوعی: نگاه که باید رشتهای برای به نظم کشیدن گوهرهای عبرت باشد، تا کی از بیبصیرتی به دامی برای تماشا و نظربازیِ بیهوده بدل میشود؟
هوش مصنوعی: چهرهٔ شمع از سیلیِ بالهای پروانه کبود شد؛ پس دیگر کسی به چه امیدی بخواهد آرایشگر و صدرنشینِ مجلس باشد؟ یعنی محفلآرایی جز آزار و رنج حاصلی ندارد.
هوش مصنوعی: سینهٔ پارهپارهٔ من را نمیتوان دوخت، حتی اگر نوکِ هر خاری سوزنِ عیسی شود. زخم عشق من با هیچ درمانی، حتی معجزه، بهبود نمییابد.
هوش مصنوعی: صائب، عشق در پردهٔ آبرو و ناموننگ پنهان نمیماند؛ همانگونه که کوه بزرگ قاف با پرِ سیمرغ پوشیده نمیشود. عشق بزرگتر از آن است که با ملاحظهٔ آبرو پنهان شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زهر، تریاق به اکسیر مدارا گردد
خشم را هر که فرو خورد توانا گردد
چون به یک جا نکند منزل مقصود مقام
به چه امید کسی بادیه پیما گردد؟
آب گوهر چه غم از تلخی دریا دارد؟
[...]
هرچه آنجاست چو آنجا رویاینجاگردد
چه خیال است که امروز تو فردا گردد
در مقامی که بود ترک و طلب امکانی
رو به دنیاست همان گرچه ز دنیا گردد
جمع شو ، مرکز نه دایرهٔ چرخ برآ
[...]
هر که را راه سخن وا شده موسی گردد
هر که پاس دم خود داشت مسیحا گردد
هر که او پاک درون تر گرهش مشکل تر
که گهر وانشود بحر اگر واگردد
اطلس کار جهان را نه چنان بافته اند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.