در چار باغ دهر نسیم مراد نیست
از ششدر جهات، امید گشاد نیست
در راه ابر، تخم تمنا نکشته ام
کشت مرا ملاحظه از برق و باد نیست
آسودگی ز عمر سبکرو طمع مدار
بر گردباد و سایه او اعتماد نیست
آن را که جذب عشق برون آرد از وطن
چون ماه مصر در گرو خیرباد نیست
در مکتبی که ساده دلان مشق می کنند
رخسار صفحه نقش پذیر مداد نیست
در عهد شیب، شکوه نسیان چرا کنم؟
کم نعمتی است این که جوانی به یاد نیست؟
صائب تلاش صحبت پروانه می کند
بیتابی چراغ ز سیلی باد نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از ناپایداری دنیا و عمر و بیحاصلی امید بستن به آن سخن میگوید. شاعر خود را کسی میداند که آرزویش را به اسباب دنیا نسپرده و از آفتهایش نمیهراسد. او عاشق را چون یوسف رها از دلبستگی وطن میبیند و فراموشیِ دوران پیری را نعمت میشمارد. در پایان با تصویر چراغ و پروانه نشان میدهد که معشوق هم مشتاق عاشق است.
هوش مصنوعی: در باغ پرنقشونگار دنیا نسیمی که آرزو را برآورد نمیوزد. آدمی در شش جهتِ عالم مانند مهرهای در خانهٔ ششدرِ نرد گیر افتاده و امیدی به گشایش و رهایی نیست.
هوش مصنوعی: من بذر آرزویم را در جایی نکاشتهام که چشمش به باران ابر باشد. برای همین کشتزارم از آسیب برق و باد بیمی ندارد؛ یعنی چون به دیگران و اسباب دنیا امید نبستهام، از آفتهایش هم نمیترسم.
هوش مصنوعی: از عمری که شتابان میگذرد چشم آسایش نداشته باش. به گردباد و سایهٔ آن نمیتوان تکیه کرد و عمر هم مانند گردباد گذراست.
هوش مصنوعی: کسی که کشش عشق او را از وطن بیرون میکشد، مانند یوسف، ماهِ مصر، در بند خداحافظی نمیماند. او بیدرنگ و بیوداع میرود و دلبستگیها پایش را نمیگیرد.
هوش مصنوعی: در مکتبی که سادهدلان در آن مشق میکنند، صفحهٔ سادهٔ دل نقش مرکب را نمیپذیرد. یعنی دل پاک و بیآلایش، نقش و آلودگی دنیا را به خود نمیگیرد.
هوش مصنوعی: در روزگار پیری چرا از فراموشی گله کنم؟ همین که جوانی از یادم رفته نعمت کمی نیست، چون یادِ آن جز حسرت چیزی به بار نمیآورد.
هوش مصنوعی: ای صائب، لرزیدن و بیقراری چراغ از سیلی باد نیست. چراغ از شوق همنشینی با پروانه بیتاب است؛ یعنی معشوق نیز مشتاق عاشق است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کار از دهان او همه دم بر مراد نیست
بر هیچ اعتبار و بهیچ اعتماد نیست
بازآ که غنچه وار دل تنگ بسته است
غیر از نسیم وصل تو هیچش گشاد نیست
جان حزین من که کسی یاد او نکرد
[...]
وصلم میسر است ولی بر مراد نیست
بر دل نهم چه تهمت شادی که شاد نیست
غم میفروخت لیک به اندازه میفرست
یک دل درون سینه ما خود زیاد نیست
جایی هنوز نیست به ذوق دیار عشق
[...]
در کعبتین عشق تو نقش مراد نیست
وز ششدر غم تو امید گشاد نیست
در دشت شوق بس که به سر بردم، آن چنان
گم گشت نام من که مرا هم به یاد نیست
دادیم جان و دل ز خم زلف او نرست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.