نیست ظرف باده توحید، مخمور مرا
می کند حلاجی این می مغز منصور مرا
مستی بلبل به ایام خزان خواهد فتاد
گر به این عنوان بهار افزون کند شور مرا
در کف آیینه چون سیماب باشد بی قرار
گر سلیمان جا به دست خود دهد مور مرا
می کشم با قامت خم گشته بار عشق را
کم نمی سازد کشیدن چون کمان زور مرا
از دل فرعونیان ظلمت ید بیضا نبرد
صبح چون روشن کند شبهای دیجور مرا؟
در حجاب ابر، گردانم به چشم ذره آب
نیست با خورشید تابان نسبتی نور مرا
گر مسیحا شیره جان در قدح ریزد مرا
شربت بیمار باشد طبع مغرور مرا
ره به عیش بی زوال خاکساری برده ام
هر سفالی کاسه چینی است فغفور مرا
حرف حق با باطلان، خون مرا بر خاک ریخت
دار شد آخر حدیث راست منصور مرا
صائب از دشنام تلخ او شکایت چون کنم؟
تلخی می جان شیرین است مخمور مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ شور و بیقراری عاشقانه و عارفانهای است که هیچ چیز آن را آرام نمیکند: نه بادهٔ توحید، نه بهار، نه دست سلیمان و نه شربت مسیح. شاعر با تکیه بر داستان منصور حلاج، کشیدن بار عشق و رسیدن به آرامش از راه خاکساری را توصیف میکند. در پایان، دشنام تلخ معشوق را مانند تلخی شراب برای خمار، شیرین و جانبخش میداند.
هوش مصنوعی: خمارِ من (منِ تشنهٔ شراب) ظرفیت بادهٔ توحید را ندارد؛ این شراب مغزِ منصورِ وجودِ مرا چون پنبه حلاجی میکند و از هم میپاشد. بازی با نام حلاج و منصور است: بادهٔ توحید مرا مانند منصور حلاج به گفتن «انا الحق» و رسوایی میکشاند.
هوش مصنوعی: اگر بهار با این شیوه شور و شیدایی مرا بیشتر کند، مستی و شوری که برای بلبل میماند به روزگار خزان میافتد؛ یعنی شورِ من همهٔ شورِ بهار را از آنِ خود میکند و برای بلبل چیزی نمیماند.
هوش مصنوعی: مورِ وجودِ من چنان بیقرار است که اگر سلیمان هم او را در کف دست خود جای دهد، مانند جیوه در کف آینه آرام نمیگیرد؛ هیچ مقام و حمایتی بیقراری مرا آرام نمیکند.
هوش مصنوعی: با قامتی خمیده بار عشق را میکشم؛ همانگونه که کشیدنِ کمان از نیروی آن نمیکاهد، کشیدن این بار هم از توان من کم نمیکند.
هوش مصنوعی: معجزهٔ دست درخشان موسی نتوانست تاریکی را از دل فرعونیان بزداید؛ پس روشنی صبح چگونه شبهای سیاه و تیرهٔ مرا روشن خواهد کرد؟
هوش مصنوعی: نورِ من از جنس خورشید آشکار نیست؛ من در پردهٔ ابر پنهانم و در چشم ذرهها نم و آب میگردانم، یعنی روشنی من پنهان و آرام است نه خیرهکننده.
هوش مصنوعی: اگر مسیح هم عصارهٔ جان را در جام برایم بریزد، طبع مغرور من آن را مانند شربتِ بیماران خوار و ناچیز میشمارد و نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: از راه خاکساری و فروتنی به شادیای بیزوال رسیدهام؛ اکنون هر سفال گلی برای من مانند کاسهٔ چینیِ فغفور (پادشاه چین) ارزشمند است.
هوش مصنوعی: گفتن سخن حق در برابر اهل باطل خون مرا بر زمین ریخت؛ سرانجام سخن راستِ منصورِ من به دار انجامید، همانگونه که «انا الحق» حلاج او را بر دار برد.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: چگونه از دشنام تلخ معشوق شکایت کنم؟ برای من که خمارم، تلخی شراب همچون جان شیرین است و دشنام تلخ او نیز برایم شیرین است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
داغ رسوایی خدادادست منصور مرا
هست تمغای تجلی لاله طور مرا
در تلاش خاکساری دارم آتش زیر پا
گر سلیمان جا به دست خود دهد مور مرا
حد شرعی، مست بی حد را نمی آرد به هوش
[...]
یک شرر باشد تجلّی شعلهی طور مرا
کردهاند از نخل ایمن دار منصور مرا
بر فلک خورشید داغ در نمک خوابیده است
پرده بردارد شکرخند تو چون شور مرا
خال روی نور باشد ظلمتش چون مردمک
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.