شبی خوابم اندر بیابان فید
فرو بست پای دویدن به قید
شتربانی آمد به هول و ستیز
زمام شتر بر سرم زد که خیز
مگر دل نهادی به مردن ز پس
که بر مینخیزی به بانگ جرس؟
مرا همچو تو خواب خوش در سر است
ولیکن بیابان به پیش اندر است
تو کز خواب نوشین به بانگ رحیل
نخیزی، دگر کی رسی در سبیل
فرو کوفت طبل شتر ساروان
به منزل رسید اول کاروان
خنک هوشیاران فرخنده بخت
که پیش از دهلزن بسازند رخت
به ره خفتگان تا بر آرند سر
نبینند ره رفتگان را اثر
سبق برد رهرو که برخاست زود
پس از نقل بیدار بودن چه سود؟
یکی در بهاران بیفشانده جو
چه گندم ستاند به وقت درو؟
کنون باید ای خفته بیدار بود
چو مرگ اندر آرد ز خوابت، چه سود؟
چو شیبت در آمد به روی شباب
شبت روز شد دیده بر کن ز خواب
من آن روز بر کندم از عمر امید
که افتادم اندر سیاهی سپید
دریغا که بگذشت عمر عزیز
بخواهد گذشت این دمی چند نیز
گذشت آنچه در ناصوابی گذشت
ور این نیز هم در نیابی گذشت
کنون وقت تخم است اگر پروری
گر امید داری که خرمن بری
به شهر قیامت مرو تنگدست
که وجهی ندارد به حسرت نشست
گرت چشم عقل است تدبیر گور
کنون کن که چشمت نخوردهست مور
به مایه توان ای پسر سود کرد
چه سود افتد آن را که سرمایه خورد؟
کنون کوش کآب از کمر در گذشت
نه وقتی که سیلابت از سر گذشت
کنونت که چشم است اشکی ببار
زبان در دهان است عذری بیار
نه پیوسته باشد روان در بدن
نه همواره گردد زبان در دهن
کنون بایدت عذر تقصیر گفت
نه چون نفس ناطق ز گفتن بخفت
ز دانندگان بشنو امروز قول
که فردا نکیرت بپرسد به هول
غنیمت شمار این گرامی نفس
که بی مرغ قیمت ندارد قفس
مکن عمر ضایع به افسوس و حیف
که فرصت عزیز است و الوقت سیف



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، شاعر از خواب و بیداری سخن میگوید. شخصیت اصلی به خواب رفته است و ناگهان شتربانی او را از خواب بیدار میکند، تا او را به جدیت زندگی و درک مرگ متوجه سازد. شتربان به او یادآوری میکند که خواب خوش هیچ سودی جز از دست دادن فرصتها ندارد. شاعر بر این نکته تأکید میکند که زمان برای بیداری و عمل به جاهایی است که در آن زندگی باید به درستی پیش برود و در غیر این صورت، انسان تنها در حسرت باقی میماند. در پایان، او به اهمیت استفاده از زمان و زندگی در لحظه تأکید میکند و یادآوری میکند که هر لحظه از عمر گرانبهاست و نباید بیهوده گذرانده شود.
هوش مصنوعی: شب هنگام در بیابان خوابم برد و در خواب، پایم به وسیلهی قید (دست و پاگیر) بسته شد و نتوانستم بدوم.
هوش مصنوعی: یک شتربان به حالتی پرتنش و اضطراب به من نزدیک شد و با شدت به مهار شتر (زمام) من ضربه زد و از من خواست که بیدار شوم و حرکت کنم.
هوش مصنوعی: آیا به مرگ خود فکر کردهای که وقتی صدای ناقوس یا زنگ شنیده میشود، دیگر قدرت برخواستن و حرکت نداشته باشی؟
هوش مصنوعی: من هم مانند تو خواب خوشی در سر دارم، اما در مقابل مسیر بیابان و دشواریها قرار دارد و نمیتوانم به راحتی از آن عبور کنم.
هوش مصنوعی: ای کسی که از خواب خوش بیدار نمیشوی و به صدای حرکت کاروان توجهی نداری، دیگر چه زمانی به راه درست و زندگی واقعی خواهی رسید؟
هوش مصنوعی: ساربان، که صدای طبل شتر را میزند، به منزل رسید و این نشان میدهد که کاروان به مقصدش رسیده است.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسانی که با درایت و شانس خوب، پیش از آنکه پیشدار و طبلزن به مقصد برسد، خود را آماده کرده و لباس سفر را بر تن کنند.
هوش مصنوعی: خفتگان در راه خواب هستند و تا زمانی که بیدار نشوند، آثار و نشانههای عابران را نمیبینند. در واقع، کسانی که در خوابند از پیشرفت و تحولات دیگران بیخبرند.
هوش مصنوعی: رهرو (مسافر یا فردی که در راه است) زودتر حرکت کرد و به راه افتاد، اما پرسش این است که پس از این نقل و جابجایی، بیدار بودن چه فایدهای دارد؟
هوش مصنوعی: اگر کسی در بهار دانه جو را بکارد، چه فایدهای دارد که در فصل درو گندم برداشت کند؟ در واقع، این بیت به معنای نادرست بودن اقدام پیش از زمان مناسب است.
هوش مصنوعی: اکنون باید ای کسی که خوابیدهای بیدار شوی، زیرا وقتی مرگ از خواب تو را بیدار کند، دیگر چه فایدهای دارد؟
هوش مصنوعی: به محض اینکه پیری به چهره جوانی مینشیند، روزگار پایان خوشی را آغاز میکند؛ بنابراین، باید از خواب بیدار شوی و واقعیتها را ببینی.
هوش مصنوعی: در آن روز تصمیم گرفتم دیگر به عمرم امیدی نداشته باشم، چرا که احساس کردم به زودی به سپیدی موی کهنسالی و مرگ نزدیک میشوم.
هوش مصنوعی: ای کاش عمر گرانبهای من سپری نشود، اما میدانم که حتی این لحظهٔ کوتاه نیز به زودی میگذرد.
هوش مصنوعی: هر آنچه در گمراهی و نادرستی گذشت، گذشته و دیگر قابل بازگشت نیست و اگر همین وضعیت ادامه یابد، تو هم به زودی گذر خواهی کرد و متوجه نخواهی شد.
هوش مصنوعی: حال وقتی است که باید درخت خود را بکارید؛ اگر منتظری که در آینده محصول خوبی به دست بیاوری، باید اکنون زحمت بکشی و تلاش کنی.
هوش مصنوعی: در روز قیامت با دست خالی و بدون عمل نیکو وارد نشو، زیرا در آنجا هیچ بهرهای برای کسانی که فقط حسرت میخورند، وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر عقل و هوش تو بیدار باشد، باید برای کارهای آیندهات (مثلاً مرگ) تدبیری بیندیشی، زیرا تا حالا به بیخبری و غفلت زندگی کردهای.
هوش مصنوعی: اگر در زندگی از نیروی خود بهرهبرداری کنی، سود میکنی، اما چه فایدهای دارد اگر از سرمایه و داراییات استفاده کنی و آن را از بین ببری؟
هوش مصنوعی: اکنون تلاش کن که آبی که از کمر (بدن) تو میگذرد، از آن استفاده کنی و کاری برای خود انجام بده، نه زمانی که سیلاب (مشکلات یا عمر) از سر تو گذشت و دیگر فرصتی برای کار کردن نداشتی.
هوش مصنوعی: اکنون که چشمان تو پر از اشک است، از تو میخواهم که در زبان خود عذری بیاوری و بگویی.
هوش مصنوعی: روح انسان همیشه در بدنش باقی نمیماند و زبان نیز همیشه در دهانش نیست.
هوش مصنوعی: اکنون باید عذر و پوزش خود را بابت کمبودها و خطاهایت بیان کنی، نه مانند نفسی که برای خواب و آسایش از سخن گفتن بازایستد.
هوش مصنوعی: از دانایان بشنو که امروز باید حرفهای صحیح را یاد بگیری، زیرا فردا در قیامت از تو سؤال میکند و این پرسش به شدت ترسناک خواهد بود.
هوش مصنوعی: این نفس گرانبهار را غنیمت بدان، زیرا که بدون روح، قفس (بدن) ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: عمر خود را به حسرت و ناامیدی هدر نده، چرا که زمان یک فرصت باارزش است و باید از آن به درستی بهرهبرداری کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.