ز عهد پدر یادم آید همی
که باران رحمت بر او هر دمی
که در طفلیم لوح و دفتر خرید
ز بهرم یکی خاتم زر خرید
به در کرد ناگه یکی مشتری
به خرمایی از دستم انگشتری
چو نشناسد انگشتری طفل خرد
به شیرینی از وی توانند برد
تو هم قیمت عمر نشناختی
که در عیش شیرین برانداختی
قیامت که نیکان بر اعلا رسند
ز قعر ثری بر ثریا رسند
تو را خود بماند سر از ننگ پیش
که گردت برآید عملهای خویش
برادر، ز کار بدان شرم دار
که در روی نیکان شوی شرمسار
در آن روز کز فعل پرسند و قول
اولوالعزم را تن بلرزد ز هول
به جایی که دهشت خورند انبیا
تو عذر گنه را چه داری؟ بیا
زنانی که طاعت به رغبت برند
ز مردان ناپارسا بگذرند
تو را شرم ناید ز مردی خویش
که باشد زنان را قبول از تو بیش؟
زنان را به عذری معین که هست
ز طاعت بدارند گه گاه دست
تو بی عذر یک سو نشینی چو زن
رو ای کم ز زن، لاف مردی مزن
مرا خود چه باشد زبان آوری
چنین گفت شاه سخن عنصری:
«چو از راستی بگذری خم بود
چه مردی بود کز زنی کم بود؟»
به ناز و طرب نفس پرورده گیر
به ایام دشمن قوی کرده گیر
یکی بچهٔ گرگ میپرورید
چو پرورده شد خواجه بر هم درید
چو بر پهلوی جان سپردن بخفت
زبان آوری در سرش رفت و گفت
تو دشمن چنین نازنین پروری
ندانی که ناچار زخمش خوری؟
نه ابلیس در حق ما طعنه زد
کز اینان نیاید به جز کار بد؟
فغان از بدیها که در نفس ماست
که ترسم شود ظن ابلیس راست
چو ملعون پسند آمدش قهر ما
خدایش بینداخت از بهر ما
کجا سر برآریم از این عار و ننگ
که با او به صلحیم و با حق به جنگ
نظر دوست نادر کند سوی تو
چو در روی دشمن بود روی تو
گرت دوست باید کز او بر خوری
نباید که فرمان دشمن بری
روا دارد از دوست بیگانگی
که دشمن گزیند به همخانگی
ندانی که کمتر نهد دوست پای
چو بیند که دشمن بود در سرای؟
به سیم سیه تا چه خواهی خرید
که خواهی دل از مهر یوسف برید؟
تو از دوست گر عاقلی بر مگرد
که دشمن نیارد نگه در تو کرد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، سعدی به یادآوری دوران کودکی خود و یادهای پدر میپردازد. او از خرید لوح و دفتر و انگشتری در زمان خردسالی میگوید و ناپختگی کودکان را به تصویر میکشد که چگونه به راحتی چیزهای باارزش را به بهای کم از دست میدهند. شاعر به انسانها هشدار میدهد که نباید در زندگی خود به لذایذ گذرا و دنیوی وابسته باشند و باید به عمل نیک خود در روز قیامت بیندیشند. او بر این نکته تأکید میکند که اگر شخصی به بدی و ناپرهیزی روی آورد، تبعات آن در روز جزا گریبانگیر او خواهد شد و باید از کردار ناپسند شرمسار باشد. سعدی همچنین به تفاوتهای میان طاعت زنان و رفتار مردان ناپسند اشاره میکند و لازمه یک مرد شایسته را برپایی ارتباط با دوستان و دوری از دشمنان میداند.
هوش مصنوعی: یاد من میآید که پدرم در زمان حیاتش، هر لحظه مورد الطافت و رحمت خداوند بود.
هوش مصنوعی: در دوران کودکی، از پدرم یادم میآید که برای من لوح و دفتری خرید و به این خاطر خاتمی از طلا نیز تهیه کرد.
هوش مصنوعی: ناگهان یکی از خریداران به دکانی وارد شد و انگشتری را در مقابل من گذاشت و خواست که به جای آن خرمایی بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر کودک کوچک انگشتری را نشناسد، دیگران به راحتی میتوانند آن را از او بگیرند، حتی اگر آن انگشتری شیرین و جذاب باشد.
هوش مصنوعی: تو هم مانند آن کودک که ارزش انگشتری را نمیداند، بهایی برای عمر خود قائل نشدهای و به راحتی آن را در خوشیهای زودگذر خرج کردهای.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، مردمان نیکوکار به بالاترین درجات و مقامها دست خواهند یافت و از پایینترین جایگاهها به جایگاهی بلند و ارزشمند خواهند رسید.
هوش مصنوعی: تو برای خودت باید از ننگ و شرم دوری کنی، زیرا اعمال خودت موجب میشود که در روز قیامت مورد سرزنش قرار نگیری.
هوش مصنوعی: برادر، از انجام اعمال ناپسند و شرمآور بپرهیز، زیرا در میان افراد نیک و شایسته، موجب خجالت و شرمندگیات میشود.
هوش مصنوعی: در روز قیامت که اعمال و گفتار انسانها از او پرسیده میشود، پیامبران بزرگ الهی همچون اولوالعزم در برابر خداوند از ترس و هول به لرزه میافتند.
هوش مصنوعی: در مکانی که پیامبران به خاطر زشتی اعمال خود ترس و وحشت دارند، تو چه دلیلی برای توجیه گناهانت داری؟ بیا و عذرخواهی کن.
هوش مصنوعی: زنانی که با میل و رغبت به اطاعت از شوهران خود میپردازند، از مردانی که ناپاک و بیخود هستند، دوری میکنند.
هوش مصنوعی: آیا از مردی خود شرم نمیکنی، در حالی که زنان بیشتر از تو را قبول دارند؟
زنان به دلیل عذر مشخصی که دارند(عادت ماهانه) ، در آن زمان از نماز خواندن دست میکشند
تو بدون هیچ عذر و دلیلی مثل زن (زن پریود شده )دست کشیده ای ، برو ای کسی که از زن هم کمتری، برو به دروغ ادعای مردانگی نکن
هوش مصنوعی: من چه حق و صلاحیتی دارم که به این سخنوری دربارهٔ این موضوع بپردازم، در حالی که این کلام از بزرگترین شاعران، یعنی عنصری، است؟
هوش مصنوعی: اگر از صداقت دور شوی، چه ارزشی دارد؟ چه مردی وجود دارد که به خاطر زنی کم باشد؟
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به اهمیت توجه به نفس و روح انسان اشاره میکند. او میگوید که در دوران خوشی و لذت، باید نفس را با ناز و شادی پرورش داد و در زمانهای دشوار و زمان جنگ یا دشمنی نیز باید قوی و مقاوم بمانیم.
هوش مصنوعی: یک مرد گرگی بچهاش را بزرگ کرد، اما وقتی که بزرگ شد، خواجه (مرد) او را به شدت و خشونت از خود راند.
هوش مصنوعی: وقتی که گرگ، بچهاش را در آغوشش گذاشت و به خواب رفت، زبانش را به کار آورد و در دلش گفت.
هوش مصنوعی: تو که دشمن این پرورشدهندهٔ نازنین هستی، نمیدانی که ناچار آسیب او را خواهی دید؟
هوش مصنوعی: ابلیس بر ما طعنهای نمیزند، زیرا از این دسته از افراد جزکارهای ناپسند برنمیآید.
هوش مصنوعی: نفس ما پر از بدیهاست و من نگرانم که ابلیس به حق بگوید که ما فقط بدی میکشیم و کار خوبی از ما نمیآید.
هوش مصنوعی: وقتی که ابلیس از قهر و تنفر ما خوشحال شد، خداوند او را به خاطر ما از رحمت خویش دور کرد.
هوش مصنوعی: ما چگونه میتوانیم از این خواری و انگ بگریزیم که با او (یعنی شخص ملعون) در صلح هستیم در حالی که با حق در حال جنگیم؟
هوش مصنوعی: اگر دوست نگاهی نادر به تو بیفکند، این در حالی است که چهرهات در برابر دشمن قرار داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر دوستی داری که از او بهرهمند میشوی، نباید به حرف و فرمان دشمن گوش دهی.
هوش مصنوعی: اگر انسان دوستی را انتخاب کند، نباید از او فاصله بگیرد و بیتوجه باشد، چرا که اگر او دشمن را به عنوان همسایه و شریک زندگی انتخاب کند، این انتخاب به ضرر او خواهد بود.
هوش مصنوعی: نمیدانی که وقتی دوست میفهمد دشمن در خانهاش است، چقدر بیمحبت و کمحوصله میشود؟
هوش مصنوعی: به چه چیزی میخواهی با پول و ثروت دست یابی در حالی که برای این کار باید محبت و عشق یوسف را رها کنی؟
هوش مصنوعی: اگر عاقل باشی، به خاطر محبت و دوستی با کسی به عقب برنگرد و از او دور نشو، زیرا دشمن هرگز نخواهد توانست همچون او به تو محبت کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چو از راستی بگذری خم بود
چه مردی بود کز زنی کم بود
همین شعر » بیت ۱۶
«چو از راستی بگذری خم بود
چه مردی بود کز زنی کم بود؟»
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.