زباندانی آمد به صاحبدلی
که محکم فروماندهام در گلی
یکی سِفله را ده درم بر من است
که دانگی از او بر دلم ده من است
همه شب پریشان از او حال من
همه روز چون سایه دنبال من
بکرد از سخنهای خاطر پریش
درون دلم چون درِ خانه ریش
خدایش مگر تا ز مادر بزاد
جز این ده درم چیز دیگر نداد
ندانسته از دفتر دین الف
نخوانده به جز باب لاینصرف
خور از کوه یک روز سر بر نزد
که آن قلتبان حلقه بر در نزد
در اندیشهام تا کدامم کریم
از آن سنگدل دست گیرد به سیم
شنید این سخن پیر فرخ نهاد
درستی دو، در آستینش نهاد
زر افتاد در دست افسانه گوی
برون رفت از آنجا چو زر تازهروی
یکی گفت: شیخ! این ندانی که کیست؟
بر او گر بمیرد نباید گریست
گدایی که بر شیر نر زین نهد
ابو زید را اسب و فرزین نهد
بر آشفت عابد که خاموش باش
تو مرد زبان نیستی، گوش باش
اگر راست بود آنچه پنداشتم
ز خلق آبرویش نگه داشتم
وگر شوخچشمی و سالوس کرد
الا تا نپنداری افسوس کرد
که خود را نگه داشتم آبروی
ز دست چنان گربزی یاوهگوی
بد و نیک را بذل کن سیم و زر
که این کسب خیر است و آن دفع شر
خنک آن که در صحبت عاقلان
بیاموزد اخلاق صاحبدلان
گرت عقل و رای است و تدبیر و هوش
به عزت کنی پند سعدی به گوش
که اغلب در این شیوه دارد مقال
نه در چشم و زلف و بناگوش و خال


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، عابدی دچار وسوسه و پریشانی خاطر میشود که به خاطر دهم درم از شخصی فقیر دچار دغدغه شده است. او به این فکر میکند که چگونه باید با این مشکل برخورد کند. در این حین، مشاوران و دوستانش نظراتی دربارهٔ این شخص میدهند و عابد متوجه میشود که باید از این وسوسه دوری کند و به جای درگیر شدن با ظواهر، به خوبیها و بخشش توجه کند. در نهایت از این تجربه درس میگیرد که باید دست از قضاوتهای ناپخته بردارد و با درک و آگاهی به زندگی و اخلاق خود بپردازد.
هوش مصنوعی: زباندان، یعنی کسی که در سخنوری مهارت دارد، به فرد باخودشکوفایی (صاحبدل) گفت که من به شدت در مشکلات و موانع (گل) گیر کردهام و نمیتوانم خود را رها کنم.
هوش مصنوعی: من یک فرد پست و بیمقدار را میشناسم که تنها ده درهم از من دارد، اما همین مقدار برای من اهمیت زیادی دارد و احساس سنگینی بر دل من میگذارد.
هوش مصنوعی: تمام شب به خاطر او نومید و پریشانم و همه روز مانند سایهای او را دنبال میکنم.
هوش مصنوعی: از حرفهای او که دل مرا پریشان کرده، احساسات درونیام مانند کنج خانهای که موهایش ریخته است، پیداست.
هوش مصنوعی: انگار خداوند وقتی او را به دنیا آورد، فقط همین ده درم (واحد پول) را به او داده و چیز دیگری به او نداده است.
هوش مصنوعی: او بدون آگاهی از کتاب دین و بدون خواندن الفبا، به جز موضوعهایی که ناپذیرفتنی است، چیزی نمیداند.
هوش مصنوعی: در یک روز خورشید از پشت کوه طلوع نکرد و آن کسی که ناامید بود، در نزد در انتظار ماند.
هوش مصنوعی: در فکر هستم که کدام یک از من بزرگوار است که بر اثر سنگدلی دست مرا بگیرد و به سوی دوستی و محبت بیاورد.
هوش مصنوعی: پیر فرخ (یک عابد) شنید این گفته را و دو چیز درست و صحیح را در آستینش پنهان کرد.
هوش مصنوعی: افسانهگوی (قصهگوی) زر (طلا) را در دستانش پیدا کرد و وقتی خبر آن را شنید، با شادابی و سرزندگی از آنجا رفت.
هوش مصنوعی: کسی به عابد میگوید: ای شیخ! نمیدانی او کیست؟ اگر او بمیرد، نباید برایش گریه کرد.
هوش مصنوعی: گدایی که بر شیر نر سوار میشود، به اندازهای قوی و با شهامت است که میتواند ابو زید را بر اسب بنشاند و فرزین (مدل شجاع و رزمآور) را نیز آماده کند.
هوش مصنوعی: عابد ناراحت شد و به آن شخص گفت که باید ساکت باشد، زیرا تو مردی هستی که نباید صحبت کنی و باید فقط شنونده باشی.
هوش مصنوعی: اگر آنچه که دربارهٔ شخصیت او فکر کردم درست باشد، به خاطر حفظ آبرویش سکوت کردهام.
هوش مصنوعی: اگر کسی با ظاهری شوخ و در باطن نیرنگ کند، نباید فکر کنی که او واقعاً ناراحت است یا از کارش پشیمان شده.
هوش مصنوعی: من برای حفظ آبرویم خود را نگه داشتم، مانند گربهای که زبان به اوهام و دروغ میگشاید.
هوش مصنوعی: نیکو و بد را با بخشش مال و ثروت از بین ببر، زیرا این کار موجب جلب خیر و دفع شر میشود.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که در کنار افراد عاقل، آداب و رفتار شخصیتهای بزرگ و با فضیلت را یاد میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر عقل، درایت و تدبیر داری، باید با احترام و ارادت به سخنان سعدی گوش بسپاری.
هوش مصنوعی: عمدتاً در این نوع سخنها نمیتوان از زیباییهای ظاهری مانند چشم، زلف، گوش یا خال حرف زد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.