گنجور

بخش ۵ - حکایت در شناختن دوست و دشمن را

 
سعدی
سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای
 

شنیدم که دارای فرخ تبار

ز لشکر جدا ماند روز شکار

دوان آمدش گله‌بانی به پیش

به دل گفت دارای فرخنده کیش

مگر دشمن است این که آمد به جنگ

ز دورش بدوزم به تیر خدنگ

کمان کیانی به زه راست کرد

به یک دم وجودش عدم خواست کرد

بگفت ای خداوند ایران و تور

که چشم بد از روزگار تو دور

من آنم که اسبان شه پرورم

به خدمت بدین مرغزار اندرم

ملک را دل رفته آمد به جای

بخندید و گفت: ای نکوهیده رای

تو را یاوری کرد فرخ سروش

وگر نه زه آورده بودم به گوش

نگهبان مرعی بخندید و گفت:

نصیحت ز منعم نباید نهفت

نه تدبیر محمود و رای نکوست

که دشمن نداند شهنشه ز دوست

چنان است در مهتری شرط زیست

که هر کهتری را بدانی که کیست

مرا بارها در حضر دیده‌ای

ز خیل و چراگاه پرسیده‌ای

کنونت به مهر آمدم پیشباز

نمی‌دانیم از بداندیش باز

توانم من، ای نامور شهریار

که اسبی برون آرم از صد هزار

مرا گله‌بانی به عقل است و رای

تو هم گلهٔ خویش باری، بپای

در آن تخت و ملک از خلل غم بود

که تدبیر شاه از شبان کم بود

 


🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

بوستان سعدی به خط رکن‌الدین مسعود کاشانی مورخ ۱۰۳۹ هجری آگرهٔ هند » تصویر ۴۹ بوستان به خط  بابا شاه بن سلطان علی مورخ ۹۸۹ هجری قمری » تصویر ۴۹ بوستان سعدی مذهب و مصور نوشته شده در قرن نهم هجری قمری در ایران » تصویر ۵۴

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

علی نوشته:

شاهکار سعدی

👆☹

محمد علم نوشته:

داستانی آموزنده از سعدی است که می گوید تدبیر و توجه شاه باید از زیردستان و دیگران بیشتر باشد .شخصی که نگهبان مرعی یعنی چراگاه است و اسبان شاه را پرورش می دهد یعنی اسب بان است به داریوش نیک تبار پند می دهد و به او می گوید که من از میان هزاران اسب می توانم هر اسبی را شناسایی کنم چگونه است شما که پادشاه هستی مرا که پیش از این بارها دیده بودی نشناختی و پنداشتی که دشمن تو هستم در حالیکه من از روی مهر و محبت به پیشباز تو آمده بودم.
دکتر محمد علم

👆☹

جعفرزاده نوشته:

تشکر بسیار از دکتر محمد علم بخاطر توضیح خوبشان.

👆☹

A.P نوشته:

ﺩﺭ ﺁﻥ ﺗﺨﺖ ﻭ ﻣﻠﮏ ﺍﺯ ﺧﻠﻞ ﻏﻢ ﺑﻮﺩ

ﮐﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﺷﺎﻩ ﺍﺯ ﺷﺒﺎﻥ ﮐﻢ ﺑﻮﺩ

👆☹

گنجور را در اینستاگرام دنبال کنید.