شنیدم که در مصر میری اجل
سپه تاخت بر روزگارش اجل
جمالش برفت از رخ دل فروز
چو خور زرد شد بس نماند ز روز
گزیدند فرزانگان دست فوت
که در طب ندیدند داروی موت
همه تخت و ملکی پذیرد زوال
به جز ملک فرمانده لایزال
چو نزدیک شد روز عمرش به شب
شنیدند میگفت در زیر لب
که در مصر چون من عزیزی نبود
چو حاصل همین بود چیزی نبود
جهان گرد کردم نخوردم برش
برفتم چو بیچارگان از سرش
پسندیده رایی که بخشید و خورد
جهان از پی خویشتن گرد کرد
در این کوش تا با تو ماند مقیم
که هرچ از تو ماند دریغ است و بیم
کند خواجه بر بستر جانگداز
یکی دست کوتاه و دیگر دراز
در آن دم تو را مینماید به دست
که دهشت زبانش ز گفتن ببست
که دستی به جود و کرم کن دراز
دگر دست کوته کن از ظلم و آز
کنونت که دست است خاری بکن
دگر کی بر آری تو دست از کفن؟
بتابد بسی ماه و پروین و هور
که سر بر نداری ز بالین گور



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از بوستان، سعدی به بررسی نقصان و زوال دنیوی میپردازد. شخصی در مصر، به نام میری، به مرگ نزدیک شده و از حال خود نگران است. او به این باور میرسد که هیچ چیز از دنیای مادی ارزشمند نیست و زندگی به سرعت به پایان میرسد. فرزانگان به او اشاره میکنند که هیچ دارویی برای مرگ وجود ندارد و در نهایت، او از مرگ و فنا سخن میگوید و به دیگران توصیه میکند که در زندگی دست از ظلم و آز بکشند و توسط احسان و نیکی نام نیک از خود باقی بگذارند. سعدی با این گفتار، تاکید میکند که سرانجام همه ما باید با مرگ روبهرو شویم، پس بهتر است در زندگی به کارهای نیکو بپردازیم.
هوش مصنوعی: شنیدم که در مصر، مرگ (اجل) مانند یک سپاه به زندگی او یورش برد و بر روزگار او پایان آورد.
هوش مصنوعی: جمال و زیبایی او از صورتش محو شد و دلافروزیش را از دست داد، مانند اینکه صورت خورشید زرد و پژمرده شد و دیگر از روزگارش چیزی باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: فرزانهها و دانایان متوجه شدند که هیچ دارویی برای مرگ وجود ندارد، چون در علم طب به این موضوع پی بردهاند که طبیبانی نتوانستهاند راهی برای جلوگیری از مرگ پیدا کنند.
هوش مصنوعی: همهی پادشاهیها و قدرتها به زودی زوال و نابودی را خواهند پذیرفت، به جز فرمانروایی که دائمی و نامحدود است.
هوش مصنوعی: وقتی روز عمر او به پایان نزدیک میشد، او در دلش چیزهایی را با خود میگفت که دیگران هم شنیدند.
هوش مصنوعی: در مصر کسی به مهمی و ارزشمندی من وجود ندارد و به هر حال، اگر من به اینجا رسیدم، نتیجهای جز این نیست.
هوش مصنوعی: من دنیا را تغییر دادم و چیزی از آن نخوردم و مانند آدمهای بیچاره از آن کنارهگیری کردم.
هوش مصنوعی: رأی و نظر نیکو و پسندیدهای که انسان میدهد و میخورد، باعث میشود که دنیا نیز به خاطر او به چرخش و تغییر درآید.
هوش مصنوعی: کوشش کن تا همیشه پایدار بمانی، زیرا هر چیزی که از تو باقی بماند، ارزشمند و نگرانکننده است.
هوش مصنوعی: خواجه (یعنی شخص ثروتمند و محترم) در حالتی سخت و دردناک در بستر مرگ است. او یکی از دستهایش را نزدیک خود و دست دیگرش را دراز کرده است، که این نشاندهندهٔ ناامیدی و طلب او برای چیزی است که در زندگی از دست داده است.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که خواجه در بستر دراز کشیده، به نظر میرسد که دستش در حال کمک و مهربانی است، اما ترس و وحشت او باعث شده که نتواند زبانش را برای سخن گفتن بگشاید.
هوش مصنوعی: دستت را برای بخشش و نیکی دراز کن، اما دستت را از ظلم و ستم کوتاه نگهدار.
هوش مصنوعی: اکنون که دست تو مانند خار است و اذیت میکند، دیگر چه زمانی میخواهی دست را از زیر کفن برداری و به کار خیر بپردازی؟
هوش مصنوعی: زمان زیادی خواهد گذشت و ماه و ستارههای پروین و خورشید به درخشش خود ادامه خواهند داد، اما تو که در خواب مرگ هستی، دیگر از جایت بلند نخواهی شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.