بلبلی از جلوهٔ گل بی‌قرار
گشت طربناک به فصل بهار
در چمن آمد غزلی نغز خواند
رقص‌کنان بال و پری برفشاند
بی‌خود از این سوی بدان سو پرید
تا که به شاخ گل سرخ آرمید
پهلوی جانان چو بیفکند رخت
مورچه‌ای دید به پای درخت
با همه هیچی، همه تدبیر و کار
با همه خُردی، قدمش استوار
ز انده ایام نگردد زبون
رایت سعی‌اش نشود واژگون
قصه نرانَد ز بتان چمن
پا ننهد جز به ره خویشتن
مرغک دلداده به عُجْب و غرور
کرد یکی لحظه تماشای مور
خنده‌کنان گفت که ای بی‌خبر
مور ندیدم چو تو کوته‌نظر
روز نشاط است، گه کار نیست
وقت غم و توشهٔ انبار نیست
همرهی طالع فیروز بین
دولت جان‌پرور نوروز بین
هان مکش این زحمت و مشکن کمر
هین بنشین، می‌شنو و می‌نگر
نغمهٔ مرغان سحرخیز را
معجزهٔ ابر گهرریز را
مور بدو گفت بدینسان جواب
غافلی، ای عاشق بی‌صبر و تاب
نغمهٔ مرغ سحری هفته‌ایست
قهقهٔ کبک دری هفته‌ایست
روز تو یک‌روز به پایان رسد
نوبت سرمای زمستان رسد
همچو من ای دوست، سرائی بساز
جایگه توش و نوائی بساز
بر نشد از روزن کس، دود ما
نیست جز از مایهٔ ما، سود ما
ساخته‌ام بام و در و خانه‌ای
تا نروم بر در بیگانه‌ای
تو به سخن تکیه‌کنی، من بکار
ما هنر اندوخته‌ایم و تو عار
کارگر خاکم و مزدور باد
مزد مرا هر چه فلک داد، داد
لانه بسی تنگ و دلم تنگ نیست
بس هنرم هست، ولی ننگ نیست
کار خود، ای دوست نکو می‌کنم
پارگی وقت رُفو می‌کنم
شبچره داریم شب و روز چاشت
روزی ما کرد سپهر آنچه داشت
سر ننهادیم به بالین کس
بالش ما همت ما بود و بس
رنجه کن امروز چو ما پای خویش
گِرد کن آذوقهٔ فردای خویش
خیز و بیندای به گِل، بام را
بنگر از آغاز، سرانجام را
لانه دل‌افروزتر است از چمن
کار، گرانسنگ‌تر است از سخن
گر نروی راست در این راه راست
چرخ بلند از تو کند بازخواست
گر نشوی پخته در این کارها
دهر به دوش تو نهد بارها
گل دو سه روزی‌ست ترا میهمان
می‌بَرَدَش فتنهٔ باد خزان
گفت ز سرما و زمستان مگو
مسئلهٔ توبه به مستان مگو
نو گل ما را ز خزان باک نیست
باد چرا می‌بَرَدَش خاک نیست
ما ز گِل اندود نکردیم بام
دامن گُل بستر ما شد مدام
عاشق دل‌سوخته آگه نشد
آگه ازین فرصت کوته نشد
شب همه شب بر سر آن شاخه خفت
هر سحرش چشمِ بَدَت دور گفت
کاش بدان گونه که امید داشت
باغ و چمن رونق جاوید داشت
چون که مهی چند بدینسان گذشت
گشت خریف و گه جولان گذشت
چهرِ چمن زرد شد از تندباد
برگ ز گل، غنچه ز گلشن فتاد
دولت گلزار به یکجا برفت
وان گل صد برگ به یغما برفت
در رخ دلدار جمالی نماند
شام خوشی، روز وصالی نماند
طرح چمن طیب و صفائی نداشت
گلبن پژمرده بهائی نداشت
دزد خزان آمد و کالا ربود
راحت از آن عاشق شیدا ربود
دید که هنگام زمستان شده
موسم هشیاری مستان شده
خرمنش از برق هویٰ سوخته
دانه و آذوقه نیندوخته
اندهش از دیده و دل نور بُرد
دست طلب نزد همان مور بُرد
گفت چنین خانه و مهمان کجا
مور کجا، مرغ سلیمان کجا
گفت یکی روز مرا دیده‌ای
نیک بیندیش کجا دیده‌ای
گفت حدیث تو به گوش آشناست
مُنْعِم دوشینه چرا بی‌نواست
در صف گلشن نه چنان دیدمت
رقص‌کنان، نغمه‌زنان دیدمت
لقمهٔ بی دود و دمی داشتی
صحبت زیبا‌صنمی داشتی
بر لب هر جوی، صلا می‌زدی
طعنه به خاموشی ما می‌زدی
بسترت آن روز گُل‌آمود بود
خاطرت آسوده و خشنود بود
ریخته بال و پر زرین تو
چونی و چونست نگارین تو
گفت نگارین مرا باد برد
میشنوی؟ آن گُل نوزاد مُرد
مرحمتی می‌کن و جایی‌م ده
گرسنه‌ام، برگ و نوایی‌م ده
گفت که در خانه مرا سور نیست
ریزه‌خور مور به جز مور نیست
رو که در خانهٔ خود بسته‌ایم
نیست گه کار، بسی خسته‌ایم
دانه و قوتی که در انبان ماست
توشهٔ سرمای زمستان ماست
رو بنشین تا که بهار آیدت
شاهد دولت بکنار آیدت
چرخ به کار تو قراری دهد
شاخ گلی روید و باری دهد
ما نگرفتیم ز بیگانه وام
پخته ندادیم بسودای خام
مورچه گر وام دهد، خود گداست
چون تو در ایام شتا، ناشتاست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، بلبل به شادابی و زیبایی گل‌ها در بهار دل می‌سپارد و با رقص و نغمه‌خوانی سرگرم است. در همین حال، مورچه‌ای به سخت‌کوشی و تدبیر خود می‌پردازد و به بلبل می‌گوید که خوشی‌های زودگذر را نباید فراموش کند و باید برای روزهای سخت آینده آماده باشد. بلبل با نگاهی مسخره به مورچه، به او توصیه می‌کند که از لذت‌های زندگی بهره ببرد و به کار و تلاش فکر نکند. اما مورچه به او یادآوری می‌کند که زندگی پر از تغییرات است و باید در برابر سرما و مشکلات آینده آماده بود. در نهایت، بلبل آگاه میشود که نعمت‌های گذرا ممکن است همیشه در دسترس نباشند و اهمیت تلاش و تدبیر را درمی‌یابد.
هوش مصنوعی: بلبل به خاطر زیبایی و جلوهٔ گل‌ها در بهار ناآرام و شادمان شده است.
هوش مصنوعی: در باغ، بلبل غزلی زیبا و دل‌انگیز خواند و در حین خواندن، با شادمانی بال و پرش را به‌صورت پخش به اطراف پراکنده کرد.
هوش مصنوعی: در حالی که از خود بی‌خود شده بود، از اینطرف به آنطرف پرید و بالاخره بر روی شاخهٔ گل سرخ نشسته و آرام گرفت.
هوش مصنوعی: در کنار محبوب، در حالی که گذرگاه را رها کرده بود، مورچه‌ای را دید که در پای درخت حضور داشت.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه به نظر می‌رسد هیچ چیز ندارد و همه تدبیر و تلاشش به چشم نمی‌آید، اما با وجود این خُردی، او با اطمینان و استواری قدم برمی‌دارد.
هوش مصنوعی: از ناراحتی روزگار، پرچم (نشانه) او به ذلت نمی‌افتد و تلاشش بی‌ثمر نخواهد بود.
هوش مصنوعی: نمی‌تواند داستانی از زیبایی‌های باغ (چمن) بگوید و از راه خود خارج شود و به دیگران توجه کند.
هوش مصنوعی: پرنده‌ای عاشق که به خودش مغرور است، یک لحظه مور را تماشا کرد.
هوش مصنوعی: بلبل با خنده به مور می‌گوید ای نادان، من کسی را مثل تو که دیدی کوتاه‌نظر باشد، ندیده‌ام.
هوش مصنوعی: این روز، روزی برای شادی است و زمان کار و تلاش نیست. اوقات غم و پریشانی گذشته و ذخیره‌ای برای سختی‌ها وجود ندارد.
هوش مصنوعی: همراهی شور و خوشی برای انسان نیک‌طالع و شادکام در جشن نوروز را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: ای کسی که زحمت می‌کشی، بیشتر تلاش نکن و خودت را خسته نکن. پس به جای اینکه سختی بکشی، بنشین و به مطالب شنیدنی گوش کن و به زیبایی‌ها نگاه کن.
هوش مصنوعی: نغمه‌های پرندگان سحرخیز مانند معجزه‌ای است که باران جواهرات را فرو می‌ریزد.
هوش مصنوعی: مور به بلبل گفت: تو که این‌چنین پاسخ می‌دهی، ای عاشق بی‌صبر و بی‌تاب، در واقع غافل هستی.
هوش مصنوعی: آواز مرغ سحری هفته‌هاست که در حال رساندن خبر خوشی است و صدای قهقهٔ کبک دری نیز این هفته در حال طنین‌اندازی است.
هوش مصنوعی: روزی خواهد رسید که عمر تو به پایان می‌رسد و آن زمان به فصل سردی و سختی زمستان می‌رسی.
هوش مصنوعی: همچون من، ای دوست، برای خود خانه‌ای بساز و در آنجا جایی برای خودت و صدایی برای سرودن داشته باش.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس از روزنه (پنجره) به‌درون ما نیامده و نمی‌آید، بنابراین، این دود که به‌نظر می‌رسد، تنها از ذات و ویژگی‌های خود ما ناشی میشود و هیچ‌کس دیگری در این بروز و ظهور نقشی ندارد.
هوش مصنوعی: من یک خانه و سرپناه ساخته‌ام تا دیگر به در خانهٔ کسی که اجنبی است، نروم و نیازی به آن نداشته باشم.
هوش مصنوعی: تو به حرف و گفتگو تکیه می‌کنی، اما ما با کار و تلاش، مهارت و هنر کسب کرده‌ایم و تو از این وضعیت خجالت‌زده‌ای.
هوش مصنوعی: من فقط کارگر دنیای خاکی هستم و همه چیزم وابسته به باد (سرنوشت) است؛ پاداشی که فلک به من میدهد، همان است که به من داده است.
هوش مصنوعی: منزلت یا مقام من خیلی بالا و بزرگ است، اما برایم تنگ و کوچک نمیشود، چرا که به اندازهٔ کافی استعداد و هنر دارم، و این مسأله ای از ننگ نیست.
هوش مصنوعی: من کار خود را به خوبی انجام می‌دهم و وقت هدر نمی‌دهم؛ اگر هم مشکلی پیش بیاید، آن را اصلاح می‌کنم.
هوش مصنوعی: ما در تمام شب و روز خود، مانند شبچرخه‌ای که در حال حرکت است، زندگی می‌کنیم و چرخش روزگار (سپهر) آنچه را که برای ما مقدر کرده، به ما میدهد.
هوش مصنوعی: ما به هیچ‌کس تکیه نکردیم و سر بر بالین کسی نگذاشتیم. تنها چیزی که ما را یاری می‌کند اراده و کوشش خود ما است.
هوش مصنوعی: امروز سختی بکش و تلاش کن تا برای آینده‌ات، یعنی فردا، درآمد و خوراک ذخیره کنی.
هوش مصنوعی: برخیز و به بلبل (پرنده‌ای که می‌خواند) بگو تا در گِل (یعنی در سختی‌ها و مشکلات) آواز بخواند و به بام (سقف خانه) نگاه کن تا از ابتدا تا انتها (عمل و نتیجه) را ببینی.
هوش مصنوعی: لانه‌ای که دل را شاد می‌کند، از چمن‌های زیبا و سبز ارزشمندتر است و ارزش آن بیشتر از هر سخنی است که بیان شود.
هوش مصنوعی: اگر در این مسیر درست قدم نگذاری و به راه حق نروی، سرنوشت و زمان، تو را به خاطر کارهایت محاکمه خواهند کرد.
هوش مصنوعی: اگر در این کارها به بلوغ نرسی و پخته نشوی، زمان و دنیا بر دوش تو بارهای سنگینی خواهد گذاشت.
هوش مصنوعی: تو فقط چند روزی است که گل زیبایی و در واقع ضیافتی برای تو فراهم شده، اما خنکای باد پاییزی آن را از تو می‌گیرد و می‌برد.
هوش مصنوعی: نگو دربارهٔ سرما و زمستان، موضوع توبه را نیز برای عیاشان و می‌نوشیدگان بیان نکن.
هوش مصنوعی: نوگل‌های ما از سرمای زمستان بیمی ندارند، چون باد چرا باید آنها را با خاک بردارد؟
هوش مصنوعی: ما بام‌مان را با گل درست نکردیم و دامن‌مان همیشه جایی برای گل بوده است.
هوش مصنوعی: عاشق دلتنگ و ناراحت از این موضوع مطلع نشد که فرصت برای او بسیار محدود است و نتوانست از این زمان کمی که دارد، بهره‌برداری کند.
هوش مصنوعی: شب‌ها بلبل بر آن شاخه می‌خوابید و هر صبح، چشم‌زخم و بدی‌ها را از خود دور می‌کرد.
هوش مصنوعی: ای کاش باغ و چمن همان‌طور که انتظار می‌رفت، همیشه شاداب و پررنگ و رونق باقی می‌ماندند.
هوش مصنوعی: چند روزی گذشت و به تدریج پاییز فرارسید و فصل سرما آغاز شد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ باغ و چمن به خاطر تندباد و طوفان زرد و خراب شد و برگ‌های گل از درختان افتادند، همچنین غنچه‌ها نیز از باغ چیده شدند.
هوش مصنوعی: سعادت و زیبایی گلزار در یک لحظه از بین رفت و آن گل خوشبو و زیبا به راحتی به سرقت رفت.
هوش مصنوعی: در چهرهٔ محبوب هیچ نشانی از زیبایی باقی نمانده و دوران خوشی هم که به وصال او مربوط بود، سپری شده است.
هوش مصنوعی: چمن زیبا و خوشبو دیگر طراوت و تازگی ندارد و گلستان پژمرده، ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: پاییز به چنگال خود زیبایی و نشاط را گرفت و باعث شد که آن عاشق دیوانه از آن راحت و آسایشش نیز محروم شود.
هوش مصنوعی: او متوجه شده که زمستان فرا رسیده و در این هنگام، افرادی که مست و سرمست هستند باید هشیار و بیدار شوند.
هوش مصنوعی: خرمن او (محل ذخیرهٔ محصول) از شدت محبت و آرزو (هویٰ) سوخته و او هیچ دانه و آذوقه‌ای ذخیره نکرده است.
هوش مصنوعی: با شگفتی، نور از چشم و دل برمی‌دارد و در حسرت آن، به دنبال همان مور می‌آید.
هوش مصنوعی: مور می‌گوید که چنین خانه و مهمان، با هم مطابقت ندارد؛ مکان مور متفاوت است و با مرغ سلیمان که در اینجا نماد زیبایی یا مقام بلند است، هیچ‌گونه نسبتی ندارد.
هوش مصنوعی: گفت روزی کسی به من گفت که تو را به خوبی می‌شناسد. خوب فکر کن که این آشنایی از کجا به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: او می‌گوید که داستان یا یاد تو در گوش کسی که به تو آشناست، شنیده شده است، اما تو، که مایه‌ی نعمت و خوشی برای دیگران هستی، چرا گریه‌زاری می‌کنی و بی‌نوا به نظر می‌رسی؟
هوش مصنوعی: در باغ، تو را به شکلی ندیدم که در حال رقص و آوازخوانی باشی.
هوش مصنوعی: تو غذایی ساده و بی‌دغدغه داشتی و با کسی که به زیبایی و هنر شهره بود، صحبت می‌کردی.
هوش مصنوعی: در کنار هر جوی آب، تو آواز می‌خواندی و به ما که ساکت بودیم، کنایه می‌زدی.
هوش مصنوعی: در آن روز، بستر تو پر از گل بود و این باعث می‌شد که خاطر تو آرام و شاد باشد.
هوش مصنوعی: به چه شکلی و با چه وضعی هستی، ای دلبر زیبا؟ بال و پر زرین تو نشان از زیبایی و جاذبه‌ی تو دارد.
هوش مصنوعی: بلبل به محبوب خود می‌گوید آیا صدای مرا میشنوی که باد مرا برده است؟ آن گلی که تازه بود و زیبا، اکنون از بین رفته است.
هوش مصنوعی: لطفاً به من مهربانی کن و جایی برای استراحت به من بده، زیرا من گرسنه‌ام و به برگ و صدایی برای آرامش نیاز دارم.
هوش مصنوعی: مور می‌گوید که در خانه‌اش غذایی نیست و فقط خود او (مور) در اینجا حضور دارد، یعنی هیچ موجود دیگری برای او نیست و او نمی‌تواند به کسی یاری کند.
هوش مصنوعی: ما که در خانهٔ خود محبوس هستیم و کار و فعالیتی نداریم، بسیار خسته شده‌ایم.
هوش مصنوعی: غذایی که در انبان ما (کیسه‌ای برای ذخیره‌سازی) داریم، مایهٔ تأمین نیازهای ما در زمستان سرد است.
هوش مصنوعی: بنشین و تماشا کن تا بهار بیاید و تو در کنار آن، شاهد خوشبختی و شانس خود باشی.
هوش مصنوعی: چرخ یعنی تقدیر و زمان به تو فرصتی میدهد تا گل نو شکفته و باروری داشته باشی.
هوش مصنوعی: ما از بیگانگان چیزی نگرفتیم و به کسی قرضی نیز ندادیم، زیرا در عشق و علاقه، به دنبال خواسته‌های ناپخته و بی‌پایه هستیم.
هوش مصنوعی: مورچه اگر وام بدهد، خود در واقع مزدور و گدا است، چون تو در ایام تابستان، بدون غذا و صبحانه هستی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.