شنیدستم یکی چوپان نادان
بخفتی وقت گشت گوسفندان
در آن همسایگی، گرگی سیه کار
شدی همواره زان خفتن، خبردار
گرامی وقت را، فرصت شمردی
گهی از گله کشتی، گاه بردی
دراز آن خواب و عمر گله کوتاه
ز خون هر روز، رنگین آن چراگاه
ز پا افتادی، از زخم و گزندی
زمانی برهای، گه گوسفندی
بغفلت رفت زینسان روزگاری
نشد در کار، تدبیر و شماری
شبان را دیو خواب افکنده در دام
بدام افتند مستان، کام ناکام
ز آغل گله را تا دشت بردی
بچنگ حیلهٔ گرگش سپردی
نه آگه بود از رسم شبانی
نه میدانست شرط پاسبانی
چو عمری گرگ بد دل، گلّه رانَد
دگر زان گله، چوپان را چه ماند
چو گرگ از گله هر شام و سحر کاست
شبان از خواب بی هنگام برخاست
بکردار عسس، کوشید یک چند
فکند آن دزد را، یکروز در بند
چنانش کوفت سخت و سخت بر بست
که پشت و گردن و پهلوش بشکست
بوقت کار، باید کرد تدبیر
چه تدبیری، چو وقت کار شد دیر
بگفت، ای تیره روز آزمندی
تو گرگ بس شبان و گوسفندی
بدینسان داد پاسخ، گرگ نالان
نه چوپانی تو، نام تست چوپان
نشاید وقت بیداری غنودن
شبان بودن، ز گرگ آگه نبودن
شبانی باید، ای مسکین، شبان را
توان شب نخفتن، پاسبان را
نه هر کو گلهای راند، شبان است
نه هر کو چشم دارد، پاسبان است
تو، عیب کار خویش از خود نهفتی
بهنگام چرای گله، خفتی
شدی پست، این نه آئین بزرگی است
ندانستی که کار گرگ، گرگی است
تو خفتی، کار از آن گردید دشوار
نشاید کرد با یکدست، ده کار
چرا امروز پشت من شکستی
کجا بود آن زمان این چوبدستی
شبانان نیستند از گرگ، ایمن
تو وارون بخت، ایمن بودی از من
نخسبد هیچ صاحب خانه آرام
چو در نامحکم و کوته بود بام
شبانان، آنقدر پرسند و پویند
که تا گمگشتهای را، باز جویند
من از تدبیر و رای خانمانسوز
در آغلها بسی شب کردهام روز
چه غم گر شد مرا هنگام مردن
پس از صد گوسفند و بره خوردن
مرا چنگال، روزی خون بسی ریخت
به گردنها و شریانها در آویخت
بعمری شد ز خون آشامیم رنگ
بطرف مرغزاران، سبزه و سنگ
بسی گوساله را پهلو فشردم
بسی بزغاله را از گله بردم
اگر صد سال در زنجیر مانم
نخستین روز آزادی، همانم
شبان فارغ از گرگ بداندیش
بود فرجام، گرگ گلهٔ خویش
کنون دیگر نه وقت انتقام است
که کار گله و چوپان، تمام است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، داستان چوپانی نادان روایت میشود که به خواب غفلت رفته و از گلهاش مراقبت نمیکند. در این حین، گرگی بد خواه فرصت را غنیمت شمرده و گوسفندان را یکی یکی میدزدد. وقتی چوپان به خود میآید و متوجه میشود، دیگر کاری از دستش برنمیآید و تنها میتواند تقصیر را به گردن گرگ بیندازد. شاعر با تأکید بر لزوم تدبیر و بیداری، به فلسفهی مسئولیتپذیری اشاره میکند و میآموزد که خواب و غفلت در کار شبانی عواقب وخیمی به دنبال دارد. در نهایت، صحبت به این میرسد که نه تنها نباید انتظار ایمنی از گرگها داشت، بلکه خود چوپان نیز باید از خواب و غفلت بپرهیزد.
شنیدم ک یک چوپان نادان به هنگام چرای گوسفندان ب خواب فرو رفته بود
درآن نزدیکی گرگی با تجربه و کارآزموده از خوابیدن چوپان آگاه میشد
فرصت را غنیمت شمرد و گاهی تعدادی از گوسفندان رو کشت و گاهی تعدادی از آنها را باخود برد
خواب چوپان طولانی و گوسفندها عمرشان به پایان نزدیک ، چراگاه آنها هرروز سرخ و رنگین از خون گوسفندان
هوش مصنوعی: به خاطر زخم و آسیبی که دیدی، دیگر نمیتوانی بایستی و به حالت سابق برگردی؛ زمانی برهای و بیگناهی، اما اکنون حالت به گوسفند بدل شده است که زیر بار غم و مشکلات قرار گرفته.
هوش مصنوعی: به خاطر غفلت و بیتوجهی، اینگونه روزها از دست رفته است و در کارها هیچ تدبیر و حساب و کتابی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: شبان در خواب به سر میبرد و در نتیجه در دام گرگ میافتد، در حالی که انسانهای مست و خوشحال نیز در حال غفلت و بیتوجهی، نتیجهٔ ناگوار این خواب را نمیبینند.
هوش مصنوعی: شبان، گله را از آغل تا دشت برد، اما او (شبان) گله را به چنگال حیلهگری گرگ سپرد و در خطر انداخت.
هوش مصنوعی: چوپان به اصول و قوانین شبانی آشنا نبود و نمیدانست که چگونه باید از گلهاش محافظت کند.
هوش مصنوعی: اگر گرگ بدجنسی، به مدت طولانی گوسفندها را بترساند و از گله دور کند، دیگر چه چیزی برای چوپان باقی میماند؟
بس که گرگ از شمار گله کاست و هر وعده آنها را شکار کرد ، بالاخره چوپان ازین خواب بی وقت بیدار شد
هوش مصنوعی: عَسَس یعنی نگهبان یا پاسبان. نگهبان در یکی از روزها تلاش کرد دزد را دستگیر کند و او را به بند و زندان بیندازد.
هوش مصنوعی: او (عسس) به شدت به آن دزد ضربه زد و او را تا جایی زد که پشت، گردن و پهلویش شکسته شد.
هوش مصنوعی: در زمان کار، لازم است که تدبیر اندیشیده شود. چه فایدهای دارد اگر تدبیر را در زمانی که کار از دست رفته و دیر شده، بیندیشیم؟
هوش مصنوعی: او به گرگ میگوید که تو با این آزمندی و حرص خود، به جز تاریکی زندگی و مشکلات چیزی به دست نمیآوری، همچنان که در دنیای شبان و گوسفند زندگی میکنی.
هوش مصنوعی: گرگ نالان در اینجا پاسخ میدهد که تو چوپان نیستی و فقط نام چوپان را یدک میکشی، در حالی که در حقیقت مثل یک گرگ هستی.
هوش مصنوعی: چرا در زمان بیداری باید خواب آلود و غافل از خواب باشی وقتی شبان هستی و باید مراقب گرگها باشی؟
هوش مصنوعی: ای مسکین، باید شبانی باشی؛ شبان باید توانایی شب نخوابیدن و حواسش جمع بودن در برابر گرگها را داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر کسی که گوسفندانی را به چرا میبرد، شبان نیست و هر کس که بینایی دارد، نمیتواند به عنوان پاسبان شناخته شود.
هوش مصنوعی: تو عیب کار خودت را پنهان کردی و در زمان چرانیدن گله، غافل و بیتوجه بودی.
هوش مصنوعی: تو به مقام و جایگاه خود تنزل کردی، و این رفتار با منزلت بزرگی تو سازگار نیست. نمیدانی که کار گرگ (که به عنوان نمادی از خطر و حیلهگری است) همانند گرگهاست و در ذات او همین است.
هوش مصنوعی: تو خواب بودی، به خاطر همین کارها سخت و دشوار شد؛ چون با یک دست نمیتوان ده کار را انجام داد.
هوش مصنوعی: چرا امروز به من خیانت کردی؟ آیا فراموش کردهای در آن زمان که به من حمایتی میکردی، چوبدستی من کجا بود؟
هوش مصنوعی: شبانان از گرگ امنیت ندارند، اما تو که بدشانس هستی، زمانی از من در امان بودی.
هوش مصنوعی: صاحبخانهای که بامش ناایمن و کوتاه است، هرگز نمیتواند آرام بخوابد. این به این معناست که اگر امنیت و استحکام در زندگی وجود نداشته باشد، فرد نمیتواند آسایش داشته باشد.
هوش مصنوعی: شبانان به اندازهای سوال میکنند و جستجو میکنند که حتی فرد گمشدهای را پیدا کنند.
هوش مصنوعی: من به خاطر تدبیر و فکر ناپسند و ویرانکنندهای که داشتم، ساعتهای زیادی را در آغلها (محل نگهداری حیوانات) در شب گذراندهام.
هوش مصنوعی: چه غم دارد اگر زمان مرگ من بعد از خوردن صدها گوسفند و بره باشد؟
هوش مصنوعی: من با چنگالهای خود روزی خونهای زیادی را بر روی گردنها و رگها ریختم و آنها را زخمی کردم.
هوش مصنوعی: سالهاست که رنگ من از خونخواری به سمت دشتهای سبز و سنگی تغییر کرده است.
هوش مصنوعی: من سالها با چالشها و مشکلاتی مانند جنگ و کشتن حیوانات مواجه بودهام و بارها با گوسالهها و بزغالهها درگیر شدهام.
هوش مصنوعی: اگر صد سال هم در بند و زنجیر باشم، در روزی که آزاد شوم، باز هم همان انسان هستم که بودم و هیچ تغییری نکردهام.
چوپانی که از گرگ غافل است، خودش بزرگترین دشمن گلهاش محسوب میشود.
هوش مصنوعی: دیگر زمان انتقام گرفتن نیست، چون کار گوسفندان و شبان (شبان یعنی چوپان) به پایان رسیده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.