شیخ را علم شرع باید و دین
حکمتی کان بود درست و متین
نفسی طیب و دمی مشکی
سرو مغزی منزه از خشکی
خاطری مطمئن و چشمی سیر
در مضای سخن جسور و دلیر
کارها کرده در خلا و ملا
رخ نپیچیده از عذاب و بلا
بوده در حکم مرشدی ز نخست
برده فرمان اوستادی چست
دل خود را به خون بپرورده
نفس خود کشته خون خود خورده
چارهٔ نفس خود توانسته
سر نص و دلیل دانسته
فارغ از حجت و قیاس شده
در نهان آدمی شناس شده
کرده دوری ز راه معنی، دور
گشته نزدیک با معالم نور
در ولایت به مسند شاهی
بر نشسته ز روی آگاهی
نه ز رد خسی دلش رنجه
نز قبول کسی قوی پنجه
گفته جانش به صبر ایوبی
سخت راسست و زشت را خوبی
نه کسی را گرفت بر کارش
نه شکن در فنون گفتارش
گشته یار از کتاب و از سنت
طالبان را به سعی بیمنت
وقتشان بر سر زبان راند
که: خدا خواهد و خدا داند
بر تو هر مشکلی که گیرد عقد
کندش کشف بر تو دردم نقد
روح در عرش و جسم در زندان
چهرهٔ او گشاده، لب خندان
اگرش مال کم شود شادست
و گر افزون شودبرش بادست
دنیی او ز بهر دین باشد
خرمنش بهر خوشهچین باشد
شهرهٔ شهرها به پاک روی
بازوی او به عقل و شرع قوی
دل او از ریا بپرهیزد
نورش از نور کبریا خیزد
هر چه خواهد فلک فراخور او
دمبدم حاضر آورد بر او
شغل او بهجت و سرور بود
کارش ارشاد یا حضور بود
از پی جمع ساز و آلت او
کرده ایزد به خود کفالت او
مظهر حق و مظهر تحقیق
بر خلایق دلش رحیم و شفیق
دیدن و داد او مبارک فال
خبر و یاد او همایون حال
روی او هیبت و وقار دهد
خوی او لطف خلق بار دهد
مس به بویش ز دور زر گردد
خس به یادش به از گهر گردد
هر که با او نشست شاهی شد
وانکش آمد به دست ماهی شد
گر مرید کسی شوی این کس
این طلب کن، که در جهان این بس
این کسان باز دست سلطانند
وآن دگرها مگس همی رانند
به چنین پیر دست شاید داد
که جوان را کند ز بند آزاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: اوحدی در این بخش از جام جم ویژگیهای پیر و مرشد راستین را برمیشمارد: دانش شریعت و حکمت، تربیتیافتگی زیر دست استاد، کشتن نفس، بیاعتنایی به ستایش و نکوهش و به مال دنیا، و مهربانی و راهنمایی بیمنت مریدان. او اثر صحبت چنین پیری را چون کیمیا میداند که مس را زر میکند. در پایان سالک را سفارش میکند که تنها به چنین پیری دست ارادت دهد، زیرا او باز دست سلطان است و دیگران مگسران.
هوش مصنوعی: شیخ و پیر راهنما باید دانش شریعت و دین داشته باشد و حکمتی درست و استوار.
هوش مصنوعی: باید جانی پاک و نفسی خوشبو چون مشک داشته باشد، و سر و مغزی که از خشکی و تندیِ مزاج پاک باشد.
هوش مصنوعی: دلی آرام و چشمی سیر و بیطمع داشته باشد و در گفتن و بهکار بستن سخن حق بیباک و دلیر باشد.
هوش مصنوعی: در خلوت و در میان مردم کارهای بزرگ کرده و از رنج و بلا روی برنگردانده باشد.
هوش مصنوعی: خود از آغاز زیر فرمان مرشدی بوده و از استادی چابک و کاردان فرمان برده باشد.
هوش مصنوعی: دلش را با رنج و خون دل پرورده، نفس خود را کشته و سختیها را تحمل کرده باشد.
هوش مصنوعی: توانسته باشد نفس خود را درمان کند و راز آیات و دلیلهای دینی را دریافته باشد.
هوش مصنوعی: از استدلال و قیاسِ اهل بحث بینیاز شده و در باطن، آدمشناس گشته باشد.
هوش مصنوعی: از راه معنی و باطن، دوری از حق را از میان برده و به نشانهها و منزلهای نور نزدیک شده باشد.
هوش مصنوعی: در قلمرو ولایت و دوستی خدا، از روی آگاهی بر تخت پادشاهی معنوی نشسته باشد.
هوش مصنوعی: نه از رد شدن به دست فرومایهای دلش برنجد و نه از پذیرفته شدن نزد کسی به خود ببالد و نیرومند شود.
هوش مصنوعی: جانش با شکیباییای چون صبر ایوب، سختی را آسان و ناخوشایند را خوب شمرده باشد.
هوش مصنوعی: بر کار کسی خرده نگیرد و در هنر سخنگفتنش هیچ عیب و شکستی نباشد.
هوش مصنوعی: با تکیه بر قرآن و سنت، با کوشش و بیمنت یاور جویندگان راه شده باشد.
هوش مصنوعی: دربارهٔ حال و وقت مریدان از روی ادب چنین بگوید که آنچه خدا بخواهد همان است و خدا داناتر است.
هوش مصنوعی: هر گرهی و دشواری که برای تو پیش آید، او همان دم آن را برایت میگشاید و آشکار میکند.
هوش مصنوعی: جانش در عرش و تنش در زندان دنیاست، با این همه چهرهای گشاده و لبی خندان دارد.
هوش مصنوعی: اگر مالش کم شود شاد است و اگر زیاد شود در نظرش چون باد بیارزش است.
هوش مصنوعی: دنیای او در خدمت دین است و خرمن داراییاش برای بهرهبردن نیازمندان است.
هوش مصنوعی: در شهرها به پاکدامنی نامآور است و بازویش به خرد و شریعت نیرومند است.
هوش مصنوعی: دلش از ریا دوری میکند و نورش از نور خداوند برمیخیزد.
هوش مصنوعی: هرچه بخواهد، فلک پیوسته و بهاندازهٔ شایستگیاش برایش فراهم میآورد.
هوش مصنوعی: کارش شادی و سرور است و به راهنمایی مردم یا حضور با حق میپردازد.
هوش مصنوعی: خداوند خود فراهم آوردن وسایل و روزی او را بر عهده گرفته است.
هوش مصنوعی: جلوهگاه حق و حقیقت است و دلش بر مردم مهربان و دلسوز است.
هوش مصنوعی: دیدار و بخشش او فال نیک است و خبر و یادش مایهٔ خجستگی است.
هوش مصنوعی: چهرهاش شکوه و وقار میبخشد و خویش لطف و مهربانی به مردم ارزانی میدارد.
هوش مصنوعی: مس از بوی او از دور زر میشود و خار و خس با یاد او از گوهر برتر میگردد؛ یعنی صحبتش وجود ناقص را کیمیاوار دگرگون میکند.
هوش مصنوعی: هر که با او همنشین شد پادشاه شد و هر که به او دست یافت چون ماه درخشان گشت.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مرید کسی شوی، چنین کسی را بجوی که در جهان همین بس است.
هوش مصنوعی: این مردان مانند باز شکاری بر دست پادشاهاند و دیگران تنها مگس میرانند و کاری بیارزش میکنند.
هوش مصنوعی: به چنین پیری باید دست ارادت داد که جوانِ سالک را از بندها آزاد میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.