راه حیرت مرو، نظر بگشای
از مضیق گمان برون نه پای
جام داری، نگاه کن در وی
بازدان رنگ و بوی رشدازغی
وقت خود را به خیره صرف مکن
اسم یابی، نظر به حرف مکن
بوسه بر دست و پای صد زندیق
چه دهی از برای یک صدیق؟
نقش صدیق مینمایم راست
تک و پویی بکن، ببین که کجاست؟
نیست خالی جهان ازین پاکان
چه نشینی بسان غمناکان؟
هست گنجی نهان به هر کنجی
تو نداری، درین میان گنجی
راست شو، تا به راستان برسی
خاک شو، تا به آستان برسی
تو که هنگامه دانی و بازی
به سعادت چه مرد این رازی؟
مرد چون مستعد راز شود
آرزوهاش پیش باز شود
در تو چون شد صلاح کار پدید
کام را در کفت نهند کلید
پای رفتار هست، خیز و بپوی
دست گرد جهان برآر و بجوی
روشنانی که این دوا دارند
بر تو این درد کی روا دارند؟
نشود ناامید مرد طلب
اگرش صادقست درد طلب
غالب از بهر طالبست به کار
تو نکردی طلب، بهانه میار
طالب مستحق و غالب حق
مهر و ماهند روز و شب مطلق
کی جدا گشت نور مهر از ماه؟
گر نباشد خسوفی اندر راه
گر نداری خسوف گمراهی
همه با تست هر چه میخواهی
بیطلب صید چون به شست آید؟
تا نجویی کجا به دست آید؟
چون تو شرط طلب نمیدانی
خر درین گل چگونه میرانی؟
بازدان کز پی چه میپویی؟
چون ندانستهای، چه میجویی؟
هر که این راه رفت بیدانش
نتوان داد دل به فرمانش
هر چه معلوم نیست نتوان جست
ور بجویی، خلل ز دانش تست
قایدی باید اندرین مستی
که بداند بلندی از پستی
نبود نیک نزد بیداران
راه بییار و کار بییاران
سود جویی، ره زیان بگذار
کار خود را به کاردان بگذار
هم دلیلی به دست باید کرد
در پناهش نشست باید کرد
سر ز فرمان او نپیچیدن
کام خود در مراد او دیدن
چشم بر قول او نهادن و گوش
خواستن حاجت و شدن خاموش
همت یار سودمند بود
خاصه همت که آن بلند بود
شر شیطان همیشه در کارست
دفع او بیرفیق دشوارست
هر که او را نگاهبانی نیست
بیگزندی و بیزیانی نیست
گر چه شیرین و دلکشست رطب
نخورد طفل اگر بداند تب
تب ندید او و دید شیرینی
لاجرم حال او همی بینی
گر به دنیا نظر کنی و به خویش
حال آن کودکست بیکم و بیش
کاملی ناگزیرباشد و هست
گر به دست آوری بدو زن دست
عقباتی درشت در راهند
که ز آفاتشان کم آگاهند
کار بیمرشدی بسر نرود
راه ازین ورطها بدر نرود
بیولایت تصرف اندر دل
نتوان کردن، از ولی مگسل
در ولی پر غلط کند بینش
که نهفته است حد تمکینش
این قدم را یگانهای باید
در ولایت نشانهای باید
بیکراماتهای یزدانی
گله را چون کنند چوپانی؟
آنکه بر قدش این قبا شد راست
در رخ او نشانها پیداست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به جستجوی مرشدی و راهنمایی میپردازد و از حیرت و سردرگمی در طلب حقیقت سخن میگوید. او بر اهمیت شناخت و درک درست از خود و محیط تأکید کرده و میگوید که تنها با کوشش و صداقت میتوان به گنجهای نهان دست یافت. همچنین، او بر لزوم رفاقت و همدلی در مسیر طلب و بر سرسپردن خود به مرشد تأکید میکند، زیرا بدون چنین راهنمایی، انسان در ورطههای زندگی سرگردان خواهد ماند. در نهایت، شاعر به اهمیت وجود یک ولی و راهنما در این سفر معرفتی اشاره میکند تا از مشکلات و خطرات باز دارد.
هوش مصنوعی: در راه سرگردانی و حیرت گام مزن، چشم بصیرت را باز کن و از تنگنای گمان و پندار بیرون بیا.
هوش مصنوعی: تو جام دل و بصیرت را در اختیار داری؛ در آن بنگر و رنگ و بوی هدایت را از گمراهی بازشناس.
هوش مصنوعی: وقت خود را بیهوده هدر مده؛ وقتی به معنا و حقیقت (اسم) دست یافتی، به ظاهر و حروف آن دل مبند.
هوش مصنوعی: چرا به امید یافتن یک مرد صادق و راستین، دست و پای صد بیدین و منافق را میبوسی؟
هوش مصنوعی: من نشانه و صورت مرد صادق را درست به تو نشان میدهم؛ تو هم تلاش و جستوجو کن و ببین او کجاست.
هوش مصنوعی: جهان هرگز از این پاکان خالی نیست؛ پس چرا مانند اندوهگینان ناامید نشستهای؟
هوش مصنوعی: در هر گوشهای گنجی پنهان هست، اما تو در این میان ظرفیت و گنجایش یافتن آن را نداری.
هوش مصنوعی: خودت راست و درستکار شو تا به راستان برسی، و فروتن و خاکسار شو تا به آستان آنان راه یابی.
هوش مصنوعی: تو که فقط معرکهگیری و بازی را میشناسی، چگونه سزاوار این راز و سعادت آن هستی؟
هوش مصنوعی: وقتی انسان آمادگی و شایستگی دریافت راز را پیدا کند، آرزوهایش خود به استقبال او میآیند.
هوش مصنوعی: هرگاه شایستگی و درستی کار در تو آشکار شود، کلید مراد و کامیابی را در دستت میگذارند.
هوش مصنوعی: پای رفتن داری؛ برخیز و راه بیفت و جهان را بگرد و مرشد را جستوجو کن.
هوش مصنوعی: آن روشندلانی که داروی این درد را دارند، کی روا میدارند که تو در این درد بمانی؟ یعنی اگر بیابیشان درمانت میکنند.
هوش مصنوعی: جوینده اگر درد طلبش راستین باشد، هرگز ناامید نمیشود.
هوش مصنوعی: آن چیره و کامل (پیر راه) برای خدمت به جوینده آماده است؛ تو خود طلب نکردی، پس بهانه نیاور.
هوش مصنوعی: جوینده شایسته و پیر حقبین، همچون خورشید و ماهاند که همیشه روز و شب با هم پیوند دارند.
هوش مصنوعی: نور خورشید کی از ماه جدا میشود؟ مگر آنکه گرفتگی و کسوفی در میان راه حائل شود.
هوش مصنوعی: اگر گرفتگی گمراهی در تو نباشد، هر چه بخواهی همراه توست و به آن میرسی.
هوش مصنوعی: بیجستوجو چگونه شکار به قلاب میافتد؟ تا نجویی، چیزی به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: تو که شرط و آداب طلب را نمیدانی، چگونه از این راه دشوار و گلآلود میگذری؟
هوش مصنوعی: نخست بدان که برای چه میکوشی؛ وقتی مقصود را نشناختهای، چه چیزی را میجویی؟
هوش مصنوعی: هر کس این راه را بدون دانش پیموده باشد، نمیتوان به فرمان او دل سپرد و پیرو او شد.
هوش مصنوعی: چیزی را که نمیشناسی نمیتوانی جستوجو کنی؛ و اگر بیشناخت در پیاش بروی، این کار نشانهٔ نقص دانش توست.
هوش مصنوعی: در این مستی و بیخبریِ راه سلوک، به راهنمایی نیاز است که فراز و نشیب راه را بشناسد.
هوش مصنوعی: نزد آگاهان و بیداردلان، راه رفتن بیهمراه و کار کردن بییاور پسندیده نیست.
هوش مصنوعی: اگر سود میخواهی، راه زیان را رها کن و کار خود را به کسی بسپار که در آن کار کاردان و آزموده است.
هوش مصنوعی: باید راهنمایی به دست آورد و در پناه و حمایت او نشست.
هوش مصنوعی: باید از فرمان او سر نپیچید و خواستهٔ خود را در خواستهٔ او دید.
هوش مصنوعی: باید چشم و گوش را به سخن او سپرد، نیاز خود را از او خواست و سپس خاموش ماند.
هوش مصنوعی: همت و توجه باطنیِ یار سودمند است، بهویژه اگر آن همت بلند باشد.
هوش مصنوعی: بدیِ شیطان همیشه در کار است و دور کردن او بدون همراه و یاور دشوار است.
هوش مصنوعی: هر کس نگهبانی نداشته باشد، از آسیب و زیان در امان نمیماند.
هوش مصنوعی: خرما هرچند شیرین و دلپذیر است، اگر کودک بداند که تب میآورد آن را نمیخورد.
هوش مصنوعی: کودک تب را ندید و فقط شیرینی را دید؛ ناچار حال بد او را میبینی.
هوش مصنوعی: اگر به دنیا و به خودت بنگری، حال تو درست همان حال آن کودک است که شیرینی دنیا را میبیند و از زیانش بیخبر است.
هوش مصنوعی: وجود انسان کامل و مرشد ضروری است و چنین کسی هست؛ اگر او را یافتی، دست در دامن او بزن.
هوش مصنوعی: در این راه گردنههای سخت و دشواری هست که مردم از آفتهای آنها کمتر آگاهاند.
هوش مصنوعی: کار سلوک بیمرشد به پایان نمیرسد و راه از این گردابها بیرون نمیآید.
هوش مصنوعی: بدون مقام ولایت نمیتوان در دلها تصرف و اثر کرد؛ پس از ولیّ خدا جدا مشو.
هوش مصنوعی: بینش مردم در شناختن ولیّ بسیار خطا میکند، زیرا اندازهٔ مقام و استواری او پنهان است.
هوش مصنوعی: برای این گام و مقام، فردی یگانه لازم است و ولایت او باید نشانهای آشکار داشته باشد.
هوش مصنوعی: بدون کرامتهای الهی چگونه میتوان شبانیِ گلهٔ مریدان را کرد؟
هوش مصنوعی: کسی که جامهٔ ارشاد و ولایت بر قامتش راست آمده باشد، نشانههای آن در چهرهاش پیداست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.