آن شیندی که شاه کیخسرو
چون ز معنی بیافت ملکی نو
کار این تخت چون ز دست بداد؟
نیستی جست و هر چه هست بداد؟
در پی شاه هر کسی بشتافت
پر بگشتند و کس نشانه نیافت
پادشاهی بدان توانایی
با چنان علم و عقل و دانایی
نیست بازی که هم به کاری رفت
که ز تختی چنان بغاری رفت
تا کسی بر گهر نیابد دست
نتواند کبود مهره شکست
آن کسانی که در هنر کوشند
خویش را از نظر چنان پوشند
راه معنی باسب و زین نروند
جز به دل در طریق دین نروند
تا به هر رشتهای در آویزی
کی ازین چاه بر زبر خیزی؟
چند در بند فربهی باشی؟
پر مشو کز هنر تهی باشی
این گروه مغفل ساهی
نتوانند با تو همراهی
دست آزادهای به چنگ آور
روی در روی نام و ننگ آور
کو برون آورد ز غرقابت
برگشاید دو دیده از خوابت
چون ازین خانه میروی به درست
به طلب راه را رفیقی چست
تا بگوید، چو بازپرسی راست
کندرین راه منزل تو کجاست؟
این رباطیست پر ز حجره و رخت
از پس و پیش چند منزل سخت
اولش مهد و آخرش تابوت
در میان جستجوی خرقه و قوت
چون بزایی، اگر ندانی مرد
کی ازین عرصه گو توانی برد؟
خواه اطلس بپوش و خواهی دلق
با خدا باش در میانهٔ خلق
بیحضوری مباش و بیشوقی
تا بیابی ز جام ما ذوقی
هر کرا نفس شد پراگنده
روح قدسیش کی شود زنده؟
بگذر از ریش و سبلت و بینی
که تو این نیستی که میبینی
گرد هر در مگرد چون گولان
درج شو در حساب مقبولان
گر چه کارت به جای خود نبود
هیچ فارغ مشو، که بد نبود
سرت آغاز اگر کند جستن
نتوان نیز پای را بستن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: اوحدی با یادآوری داستان کیخسرو که پس از یافتن پادشاهی معنوی تاج و تخت را رها کرد و در غاری ناپدید شد، نشان میدهد که تنها یابندهٔ گوهر حقیقت میتواند از دنیا دل بکند. سپس خواننده را از تنپروری و چنگ زدن به تعلقات بازمیدارد و او را به یافتن راهنمایی آزاده سفارش میکند که از گرداب غفلت نجاتش دهد. دنیا را کاروانسرایی میان گهواره و تابوت میخواند و توصیه میکند که با هر جامهای در میان مردم دل با خدا داشته باشد، از ظاهر تن بگذرد و هرگز از کوشش و طلب دست نکشد.
هوش مصنوعی: آیا شنیدهای که کیخسرو شاه، وقتی از راه معنا و باطن به پادشاهی تازهای (پادشاهی معنوی) رسید،
هوش مصنوعی: چگونه کار این تخت و پادشاهی دنیوی را رها کرد و در پی نیستی و فنا رفت و هر چه داشت را بخشید؟
هوش مصنوعی: همه به دنبال شاه شتافتند و بسیار گشتند، اما هیچکس نشانی از او نیافت.
هوش مصنوعی: پادشاهی با آن همه قدرت و با آن همه دانش و خرد و دانایی،
هوش مصنوعی: اینکه از چنان تختی به غاری رفت، بازیچه نبود؛ برای کاری مهم و هدفی بزرگ رفت.
هوش مصنوعی: تا کسی به گوهر حقیقی دست نیابد، نمیتواند مهرهٔ کبود بیارزش را بشکند و رها کند؛ یعنی تنها کسی که حقیقت را یافته از دنیا دل میکند.
هوش مصنوعی: کسانی که در کسب فضیلت و کمال میکوشند، اینگونه خود را از چشم مردم پنهان میکنند.
هوش مصنوعی: راه معنا را با اسب و زین نمیپیمایند؛ در راه دین جز با دل گام برنمیدارند.
هوش مصنوعی: تا وقتی به هر ریسمانی از تعلقات دنیا چنگ میزنی، چگونه از این چاه دنیا بالا میآیی؟
هوش مصنوعی: تا کی در بند فربه کردن تن هستی؟ شکم پر مکن در حالی که از فضیلت خالی هستی.
هوش مصنوعی: این گروه غافل و بیخبر نمیتوانند در این راه همراه تو باشند.
هوش مصنوعی: دست انسانی آزاده و رسته از تعلقات را به دست آور و بیپروا با نام و ننگ رو در رو شو و از آن نهراس.
هوش مصنوعی: تا او تو را از گرداب غرق شدن بیرون آورد و چشمانت را از خواب غفلت بگشاید.
هوش مصنوعی: چون بهیقین از این خانهٔ دنیا رفتنی هستی، برای این راه همراهی چابک و کاردان بجوی.
هوش مصنوعی: تا وقتی از او بپرسی، بهدرستی بگوید که منزل و جایگاه تو در این راه کجاست.
هوش مصنوعی: این دنیا کاروانسرایی پر از حجره و بار و بنه است که پیش و پس آن چند منزل دشوار قرار دارد.
هوش مصنوعی: آغاز آن گهواره و پایانش تابوت است و در میانه، تنها تلاش برای به دست آوردن جامه و روزی است.
هوش مصنوعی: اکنون که زاده شدهای، اگر راه و رسم مردانگی را ندانی، چگونه میتوانی در این میدان گوی پیروزی را بربایی؟
هوش مصنوعی: خواه جامهٔ حریر بپوش و خواه خرقهٔ درویشی؛ مهم این است که در میان مردم دلت با خدا باشد.
هوش مصنوعی: بیحضور قلب و بیشوق مباش تا از جام معرفت ما بهره و لذتی بچشی.
هوش مصنوعی: کسی که نفسش پراکنده و آشفته است، روح پاک الهی در او چگونه زنده میشود؟
هوش مصنوعی: از ریش و سبیل و بینی، یعنی ظاهر جسم، بگذر؛ زیرا حقیقت تو این تنی نیست که میبینی.
هوش مصنوعی: مانند نادانان گرد هر دری مگرد؛ بکوش تا در شمار پذیرفتهشدگان درگاه حق درآیی.
هوش مصنوعی: اگرچه کارت هنوز به سامان نرسیده، هرگز از کوشش دست مکش؛ زیرا تلاش کردن بد نیست.
هوش مصنوعی: اگر سرت به جستوجو و طلب آغاز کند، دیگر نمیتوان پا را از رفتن بازداشت؛ یعنی چون شوق طلب در دل افتد، سالک از رفتن باز نمیماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.