پر مذبذب مباش و سر گردان
که ثباتست سیرت مردان
خویشتن دار و راست باش و امین
کز یسار تو ناظرند و یمین
قدم اندر زمین منه جز رست
کاسمان را نظر به جانب تست
کوش تا بیحضور دم نزنی
بر زمین خدا قدم نزنی
چون روی نرم باش و آهسته
تا نگردند خاکیان خسته
از تو موری اگر بیزارد
پیشت آنرا به حشر باز آرد
چون صغیر و کبیر نیست معاف
در صغایر قدم منه به گزاف
خرده را کش تو خرد میخوانی
چون به پرسش رسد فرومانی
مکن آزار خلق و گور ببین
با سلیمان چه گفت مور ببین:
که سخن گفت مور دم بسته
که سلیمان شنیدش آهسته
لیک داند که مور بیتابست
هر کسی، جز کسیکه درخوابست
بر ضعیفان روا نباشد زور
چه ملخ باشد آن شعیف، چه مور؟
چون حساب از نقیر خواهد بود
شاید ار مور میر خواهد بود
مرغ را دانه دادن از دینست
منطقالطیر عاقلان اینست
ای جوان، حاضر تو پیرانند
با ادب رو، که خرده گیرانند
هر که او از گذشته یاد کند
با دل خود به شرم داد کند
شرم دل را شکسته دارد و تن
شرم بستاندت ز ما و ز من
شرم با خود ترا به جنگ آرد
شرم رویت به نام و ننگ آرد
هر که را شرم کرد ازو دوری
بدرد پردههای مستوری
شرم باید، لاف نگرایی
به حدیث گزاف نگرایی
مرد را شرم سرخ روی کند
خلق را خوب خلق و خوی کند
یافت عثمان ز شرم و ایمان زین
کاتب وحی گشت و ذوالنورین
هر که داند خدای را حاضر
چشم او از حیا شود ناظر
نکند هر چه عقل نپسندد
در باطل به خود فرو بندد
شرمت از فکر عاقبت زاید
وز دوام مراقبت زاید
مردمی چیست؟ ستر پوشیدن
پهلوانی؟ به خیر کوشیدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مورد اهمیت خودشناسی و مراقبت از رفتارها در تعامل با دیگران است. شاعر به انسانها توصیه میکند که با خویشتنداری، صداقت و امانتداری در زندگی حرکت کنند و به یاد داشته باشند که همواره ناظرانی بر رفتارشان وجود دارند. او همچنین تاکید میکند که کوچکترین آزار به دیگران، حتی به اندازه یک مور، نباید روا داشته شود و از آرزوی زیادی و غفلت پرهیز کنند. با ذکر مثالهایی از بزرگان، اهمیت شرم و ادب را در زندگی یادآوری کرده و بر این باور است که افراد باید تلاش کنند تا از عواقب ناپسند آگاه باشند و به اخلاق نیکو پایبند بمانند.
هوش مصنوعی: دچار تردید و بیثباتی نباش و مخفت که شخصیت واقعی مردان در استقامت و استواری آنهاست.
هوش مصنوعی: خود را کنترل کن و راستگو و امین باش، زیرا که از سمت چپ و راست تو افرادی نگاه میکنند و تو را زیر نظر دارند.
هوش مصنوعی: در زمین گام نگذار مگر به سوی رستگاری، زیرا نگاه آسمان به سوی توست.
هوش مصنوعی: کوشش کن تا زمانی که به حضور خداوند نرسیدهای، سخن نگویی و بر زمین او قدم نگذاری.
هوش مصنوعی: اگر با نرمی و آرامش رفتار کنی، مردم عادی خسته و کلافه نمیشوند.
هوش مصنوعی: اگر مورچهای از تو بیزار باشد، در روز قیامت آن را به جلو میآورد.
هوش مصنوعی: چون در برابر خداوند بزرگ و کوچک وجود ندارد، در امور جزئی نیز بیفکری نکن و رفتار بیحساب نداشته باش.
هوش مصنوعی: اگر کسی به مسائل کوچک و بیاهمیت توجه کند و آنها را بزرگ بشمارد، وقتی از او سوالی شود و بخواهند به آن پاسخ دهد، ناچار جوابهای نارسا و بیمحتوا خواهد داد.
هوش مصنوعی: آزار مردم نرسان و به عذابِ قبر دقت کن، چون میدانی که مور چگونه با سلیمان سخن گفته است.
هوش مصنوعی: مور، با وجود اینکه دم و زبانی ندارد، به آرامی سخن گفت و سلیمان آن را شنید.
هوش مصنوعی: اما میدانند که مور (موریانه) بیتاب است و برای هر کسی قابل مشاهده است، مگر برای کسی که در خواب است و متوجه حال او نمیشود.
هوش مصنوعی: زورگویی بر ضعیفان پذیرفته نیست، چه آن ضعیف ملخ باشد، چه مور.
هوش مصنوعی: اگر حساب و قضاوت در مسائل کوچک و بیاهمیت باشد، ممکن است که مور هم در آن جا برنده شود.
هوش مصنوعی: مرغ را دانه دادن، نشانهای از فطرت انسان و طبع عاقلانه اوست؛ یعنی انسانهای خردمند باید به نیازها و خواستههای دیگران توجه کنند.
هوش مصنوعی: ای جوان، تو در حضورت مانند پیران با ادب رفتار کن، زیرا افرادی که عیبجو هستند، همیشه در حال بررسی و انتقاد هستند.
هوش مصنوعی: هر کسی که به یاد گذشته بیفتد، با دل خود احساس شرم و پشیمانی میکند.
هوش مصنوعی: شرم موجب شکستن دل میشود و بدن نیز به خاطر این شرم، ما و من را از خود دور میکند.
هوش مصنوعی: شرم با خودش تو را به مبارزه میطلبد و شرم از زیبایی چهرهات به خاطر آبرو و عیب و نقص تو را به دردسر میاندازد.
هوش مصنوعی: هر کسی که از شرم میخورد و از دیگران فاصله میگیرد، در حقیقت به درد و رنج پوشیدگی و پنهانی گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: باید شرم داشته باشی، زیرا خود را با گفتار بیاساس بزرگ نکن؛ برای سخن گفتن در مورد دیگران، دلیل و مدرک درست لازم است.
هوش مصنوعی: مردان از شرم، رویشان سرخ میشود و این احساس باعث میشود که رفتارشان با دیگران نیکو و پسندیده باشد.
هوش مصنوعی: عثمان به خاطر شرم و ایمانش به مقام والای کاتب وحی (حضرت Gabriel) رسید و به خاطر نورانی بودنش به عنوان ذوالنورین شناخته شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که وجود خدا را در همه جا بدانند و آگاه باشد، چشمانش به خاطر حیا از او همیشه به سمت اوست.
هوش مصنوعی: انسان نباید اجازه دهد که هر چیزی که عقل او نمیپسندد، او را در دام افکار باطل و ناچیزی گرفتار کند.
هوش مصنوعی: شرم تو از فکر عاقبت (عواقب کارها) باعث میشود که به یاد داشته باشی همیشه مراقب رفتار و اعمال خود باشی و به آنها توجه کنی.
هوش مصنوعی: آیا انسانیت در این است که مانند یک پهلوان خود را پنهان کرده و از دیگران دوری کنیم؟ یا در کمک به دیگران و نیکوکاری است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.