دوستی را یگانه شو با دوست
از صفا چون دو مغز در یک پوست
دوستی کز برای دین نبود
دل بر آن دوستی امین نبود
تا میان دو دوست فرقی هست
همچنان در میانه زرقی هست
اندرین کار یار باید، یار
چونکه بییار بر نیاید کار
تا ترا قصد و اختیار بود
یار، مشنو، که با تو یار بود
چون پی اختیار خود باشی
یار کس نی، که یار خود باشی
دوست را پند گوی و پند پذیر
پیش او خرد باش و خرده مگیر
این محبان، که شهرهٔ شهرند
از محبت تمام بیبهرند
دوستی از پی تراش کنند
یار از بهر نان و آش کنند
از جفا با تو دوست دیر شوند
دوست گیرند و زود سیر شوند
پی مال تواند، چون ببرند
پایمالت کنند و غم نخورند
گر درم هست با تو در سازند
تا ترا از درم بپردازند
بدهی لوت، چشمشان با تست
ندهی، جنگ و خشمشان با تست
دوستی ز امن و استواری خاست
امن چون نیست دوستی ز کجاست؟
هم ز احوال دوستان مجاز
رو نماید ترا حقیقت باز
هر که این دوستی به سر نبرد
راه از آن دوستی به در نبرد
ظاهر و باطنیت باید چست
تا به پایان بری تو عهد درست
از سر بندگی به روز الست
چون به پیمان دوست دادی دست
بر دلت هر چه بگذرد جز دوست
بعد از آن عهد کرد کار تو اوست
بر نخستینه عهد باید بود
وندران جد و جهد باید بود
تا به پایان بری سخن، باری
که در آن روز گفتهای: آری
تا تو این عهد را وفا نکنی
روی در قبلهٔ صفا نکنی
ایزد «اوفوا بعهد کم» فرمود
آدمی عهد را وفا ننمود
از کلام ار وفا پژوه کسست
« کلبهم باسط ذراع» بسست
کلب کو در ره وفا زد گام
خرقه پوشد ز پوست در بلعام
به وفا سگ چو ز اسب شد ممتاز
گشت در روی او بلند آواز
بیهنر خود سگی بدان تا سه
چون شود با همای همکاسه؟
پارسایان، که با وفا جفتند
از زن پارساش به گفتند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: اوحدی در این بخش از جام جم شرط دوستی را یکی شدن با دوست، دوستی برای خدا و کنار گذاشتن خواست خود میداند و دوستان سودجوی شهر را که برای نان و پول دوستی میکنند نکوهش میکند. سپس از دوستی مجازی به دوستی حقیقی با خدا میرسد و بر وفا به پیمان روز الست تأکید میکند. در پایان با یادکرد سگ اصحاب کهف و سرنوشت بلعم نشان میدهد که وفا حتی سگ را از آدمی بیوفا برتر میکند.
هوش مصنوعی: در دوستی با دوستت یکی شو؛ از روی صفا مانند دو مغز که در یک پوست جای دارند.
هوش مصنوعی: دوستیای که برای خدا و دین نباشد، دل نمیتواند به آن اطمینان کند.
هوش مصنوعی: تا وقتی میان دو دوست جدایی و دوگانگی باشد، میانشان ریا و نیرنگ هم هست.
هوش مصنوعی: در این راه به همراه و یار نیاز است، چون بییار کاری پیش نمیرود.
هوش مصنوعی: تا وقتی خواست و ارادهٔ خودت را دنبال میکنی، باور نکن که کسی با تو یار است.
هوش مصنوعی: وقتی دنبال خواست خود باشی، یار کسی نیستی و تنها خودت را دوست داری.
هوش مصنوعی: به دوست اندرز بده و اندرز او را بپذیر؛ در برابرش فروتن باش و از او عیبجویی نکن.
هوش مصنوعی: این مدعیان دوستی که در شهر مشهورند، از محبت واقعی هیچ بهرهای ندارند.
هوش مصنوعی: دوستی را برای سودجویی و تراشیدن مال دیگران میکنند و برای نان و آش یار میگیرند.
هوش مصنوعی: دیر و به سختی با تو دوست میشوند و چون دوستی گرفتند، زود از آن خسته و سیر میشوند.
هوش مصنوعی: دنبال مال تو هستند؛ وقتی آن را بردند، تو را پایمال میکنند و غمی هم نمیخورند.
هوش مصنوعی: اگر پول داشته باشی با تو کنار میآیند تا وقتی که دستت را از پول خالی کنند.
هوش مصنوعی: اگر خوراک بدهی چشمشان به توست، و اگر ندهی با تو به جنگ و خشم برمیخیزند.
هوش مصنوعی: دوستی از امنیت و پایداری پدید میآید؛ وقتی امنیت نباشد، دوستی از کجا خواهد بود؟
هوش مصنوعی: از حال همین دوستان ظاهری و مجازی نیز حقیقت دوستی برایت آشکار میشود.
هوش مصنوعی: هر کس این دوستی را تا پایان نگه ندارد، از آن راهی به مقصود نمیبرد.
هوش مصنوعی: ظاهر و باطنت باید استوار و آماده باشد تا پیمان درست را تا پایان برسانی.
هوش مصنوعی: چون در روز الست از سر بندگی با دوست حقیقی یعنی خدا پیمان بستی و دست دادی،
هوش مصنوعی: پس از آن پیمان، هر چیز جز دوست که بر دلت بگذرد، همان مایهٔ شکستن عهد و تباهی کار توست.
هوش مصنوعی: باید بر همان پیمان نخستین پایدار ماند و در نگه داشتن آن کوشش جدی کرد.
هوش مصنوعی: تا آن سخنی را که در آن روز گفتی، یعنی «آری» در پاسخ «الست»، به پایان برسانی.
هوش مصنوعی: تا به این پیمان وفا نکنی، نمیتوانی رو به قبلهٔ پاکی و صفا بیاوری.
هوش مصنوعی: خداوند فرمود به پیمانم وفا کنید تا به پیمانتان وفا کنم، اما آدمی به پیمان وفا نکرد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در قرآن نمونهٔ وفا بجوید، آیهٔ «سگشان دو دست خود را گسترده بود» دربارهٔ سگ اصحاب کهف بس است.
هوش مصنوعی: سگی که در راه وفا گام نهاد، جایگاه بلعم را گرفت و گویی خرقهای از پوست بلعام پوشید؛ یعنی سگ به مقام انسان رسید و بلعم بیوفا به حال سگ افتاد.
هوش مصنوعی: چون سگ با وفا از اسب برتر شد، در برابر او سربلند و پرآوازه گشت.
هوش مصنوعی: اگر سگ هنر وفا نداشت، سگی بیش نبود؛ چگونه میتوانست همسفرهٔ همای شود و به بزرگی برسد؟
هوش مصنوعی: پارسایانی که با وفا همراهاند، سگ وفادار را از زن پارسا هم بهتر دانستهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.