نامهٔ اولیاست این نامه
مبر این را به شهر هنگامه
اندرین نامهٔ بدیع سرشت
ره دوزخ پدید و راه بهشت
سخن مبدا و معاش و معاد
اندرین چند بیت کردم یاد
صفت بر و صورت فاجر
حیلت دزد و حالت تاجر
سخنی بیتکلفست و صلف
قمری بیتبرقعست و کلف
فکر در گفتنش نه پاینده
ز امهات حضور زاینده
نفس را این بشارتی چندند
به مقاصد اشارتی چندند
نام این نامه «جام جم» کردم
وندرو نقش کل رقم کردم
تا چو رغبت کنی جهان دیدن
هر چه خواهی درو توان دیدن
بشناسی درو که شاه کجاست؟
منزل او کدام و راه کجاست؟
دشمن شاه را شکست از چیست؟
رنج دیوانه، خواب مست از چیست؟
در این خانه را که یافت کلید؟
رخ این خانگی ز پرده که دید؟
چه مسافت ز گنج تا به طلسم؟
وز مسمی چه مایه راه به اسم؟
باز دانی مقید از مطلق
راه باطل جدا کنی از حق
هیچ دیوت ز ره نیندازد
غول رختت به چه نیندازد
دور باشی ز مکرهای خفی
راه یابی به ملت حنفی
به تو گوید که آدمی چه بود؟
مرد چونست، و مردمی چه بود؟
سخره و رام هر دغل نشوی
به ضلال مبین مثل نشوی
مالت از دزد در امان ماند
حالت از علم بیگمان ماند
باز فکر تو چشم باز کند
موکب روح ترک تاز کند
گول گشتت نباشد از چپ و راست
بازیابی که منزل تو کجاست؟
دیدهٔ عبرتت گشاده شود
دلت از نقش غیر ساده شود
تو به فتحی چنین شوی واصل
و اوحدی را ثوابها حاصل
گر نشاید که عذر ما خواهی
دولت خواجه از خدا خواهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف نامهای میپردازد که به نحوی الهامبخش و سرشار از بصیرت است و به شناخت عمیق انسان و مسیر زندگی اشاره دارد. در این نامه، مسائلی مانند راهیابی به بهشت و دوزخ، ذات انسان، و اصول اخلاقی مورد بررسی قرار میگیرد. شاعر به لزوم تفکر و تعمق در رفتار و اندیشه انسانها تأکید میکند و به محتوای نامهاش به عنوان یک منبع راهنمایی برای شناخت خود و محیط اطراف اشاره میکند. در نهایت، اوحدی به نقش خود در ارائه این آگاهیها و امید به بهروزی دیگران اشاره میکند و میگوید که در این مسیر، از خداوند دعا کند.
هوش مصنوعی: این نامه متعلق به اولیا و بزرگان روحانی است، آن را به شهر هنگامه (شهر جدال و مراسم) نبر.
هوش مصنوعی: در این نامهٔ زیبا و مخصوص، راهی که به دوزخ میرسد و همچنین راهی که به بهشت میبرد، معرفی شده است.
هوش مصنوعی: من در این چند بیت دربارهٔ آغاز و زندگی و سرنوشت انسان سخن گفتهام.
هوش مصنوعی: در این بیت، شخصی به ویژگیهای ظاهری و سلوک فریبنده افرادی که به ظاهری زیبا و جذاب هستند، اما در باطن ناپاک و حیلهگرند اشاره میکند. به عبارتی، او به تضاد بین زیبایی ظاهری و زشتی باطنی از دیدگاه افرادی چون دزدان و فاجران پرداخته است.
هوش مصنوعی: سخنی که میگوید، ساده و بیآرایش است، مثل قمر (ماه) که بدون پوشش و زینت ظاهر میشود و خودش را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: فکر در گفتن این سخن، پایدار نیست و به مادران (ریشهها) و حضور زاینده وابسته است.
هوش مصنوعی: نفس را چند بشارت به مقاصد و اهدافی که نشاندهندهٔ راهی روشن هستند دادهاند.
هوش مصنوعی: من نام این کتاب را «جام جم» گذاشتم و در آن تمامی تصاویر و معانی را به تصویر کشیدم.
هوش مصنوعی: هرگاه که دلت بخواهد و آمادهی دیدن جهان باشی، میتوانی هر آنچه را میخواهی در آن مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: باید بدانی که شاه کجاست، خانهاش کجاست و راه دسترسی به او چگونه است.
هوش مصنوعی: دشمنی که با شاه در میافتد، علت شکست او چیست؟ چرا دیوانه از رنج و سرمستی خوابش میبرد؟
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از کسی میپرسد که چگونه و از کجا به این خانه وارد شده و چه کسی چهرهی این خانه را از پشت پرده دیده است. به طور کلی، به کنجکاوی دربارهی دسترسی به اسرار و جزییات اشاره دارد.
هوش مصنوعی: مسافت میان گنج و طلسم چقدر است؟ و چه مقدار برای رسیدن به نام واقعی (حقیقت) از نامهای ظاهری (ظاهر) باید پیمود؟
هوش مصنوعی: اگر دوباره بدانی که چگونه باید مسیرهای درست و غلط را از هم تمیز دهی، میتوانی از حق و حقیقت جدا نکنی و از راه راست منحرف نشوی.
هوش مصنوعی: هیچ دیو (موجودی پلید) نمیتواند تو را از مسیر (حق) منحرف کند؛ غول (قدرتی بزرگ یا تهدیدی جدی) نمیتواند تو را به چه چیزی از راه به در کند.
هوش مصنوعی: اگر از جاهای پنهانی که باعث فریب و حیلهگری میشوند دوری کنی، به سادگی میتوانی به حقیقت و دین حنفی (مذهب اهل سنت) راه پیدا کنی.
هوش مصنوعی: انسان را چه کیفیتی است؟ مرد خوب کیست و ویژگیهای انسانیت چگونه است؟
هوش مصنوعی: هرگز در دام فریب و نیرنگ کسی نیفت و با نادانی مثل او نشوید.
هوش مصنوعی: دارایی تو از دست دزد در امان خواهد ماند، ولی حالتی که به واسطهی علم و دانش به دست آوردهای، مطمئناً پایدار خواهد بود.
هوش مصنوعی: تفکر و اندیشهات باعث میشود تا درها به روی درک و آگاهیات گشوده شود و روح تو به زندگی تازهای برسد.
هوش مصنوعی: مبادا در برابر وسوسهها و فریبها از دو سو (چپ و راست) گمراه شوی؛ باید به حقیقت و مقصد اصلی خود برگردی و بفهمی که کجای راه هستی.
هوش مصنوعی: چشمان عبرتآمیزت باز میشود و دلت از شکلهای پیچیده و غیرواقعی پاک میگردد و به سادگی و حقیقت میرسد.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که تو با دستیابی به چنین پیروزی و فتحی، به مقام و مرتبهای میرسی که اوحدی (شاعر) نیز از برکت آن، پاداشها و ثوابها را به دست میآورد.
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی از عذر ما بگذری، پس از خداوند برای خواجه (حکیم و بزرگزادگان) درخواست نعمت و کامیابی کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.