بود روزی مسیح و یارانش
دانش اندوز و راز دارانش
سخن عشق را بیان میکرد
فاش میگفت و پس نهان میکرد
در میان سخن چو یارانش
خسته دیدند و اشک بارانش
خواستندش نشان عشق و دلیل
گفت: فرداست روز نار و خلیل
روز دیگر چو رخ بکار نهاد
پای بر دستگاه دار نهاد
گفت: اگر در میانه کس باشد
عشق را این دلیل بس باشد
هر که او روی در خدای کند
صلب خود را صلیبسای کند
تا تنش پای بند دار نشد
جان او بر فلک سوار نشد
چار میخ از برای تن بودست
شمع جان را فلک لگن بودست
نیست دعوی دوست بیبرهان
جان خود را زتن چنین برهان
گفتهای: بیپدر چه کس باشد؟
پدر آسمان نه بس باشد؟
آنکه او مرده زنده داند کرد
دشمنش مرده چون تواند کرد؟
زنده کن را چگونه شاید کشت؟
چو بگوید: بکش، بباید کشت
چون به معنی قوی شود دل تو
از زمین بر فلک برد گل تو
گرندانی که چیست این پایه؟
بنگر حال شبنم و خایه
چون شود مغز جانفزون از پوست
پوست را راست میبرد سوی دوست
هرچه این جات بیگمان باشد
چون به آنجا رسی همان باشد
هوسست و هوی، که فانی جست
عقل و جان جوهر معانی جست
علم جزوی، اگر ز دل خوانی
همه کلی شوند و روحانی
از چنین علم دل شود همه بین
وز دگر علم شور و دمدمه بین
علم اگر بهر روشنی باشد
روشنی بخشد و هنی باشد
تیرگی علم پیچ برپیچست
کش بکاوند و هیچ در هیچست
بیمیانجی سخن خرد گوید
هرچه گفت از خدای خود گوید
زر و سیمی که دزد داند برد
پاستوری که زود میرد و مرد
همره نفس بر فلک نرود
زانکه آنجا گمان و شک نرود
بگذرد زین سراچه فانی
که به دام غرور درمانی
چند گویم ترا به سرو به جهر؟
که طلب کن ز علم و دانش بهر
نازنینی و ناز پرورده
شیر پستان حور عین خورده
خویشتن را به جهل خوار مکن
دست با دیو در کنار مکن
پرکن از عقل چشم و گوشی چند
دوستی گیر با سروشی چند
تا چو روز اجل فراز آید
باشد آنچت بکار باز آید
غرقهخواهی شدن مکن زشتی
که در افتادت آب در کشتی
تا ز معنی فرشته وش نشوی
از حضور فرشته خوش نشوی
هر که زینجا نبرد بینایی
نرود بر سپهر مینایی
چو ز دیوان تهی شود سرتو
ملک آمد شدن کند بر تو
روشنان فلک بکار تواند
همه در بند انتظار تواند
تو فرو داده تن به تاریکی
گشته چون موی سر ز باریکی
نفس خود را بکش، نبرد اینست
منتهای کمال مرد اینست
کی شود چون مفارقات بلند؟
کرده نفس مفارق اندر بند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مسیح و یارانش در حال گفتگو درباره عشق و معانی عمیق آن هستند. مسیح به یارانش میآموزد که عشق واقعی نیاز به فداکاری دارد و انسان باید خود را از قید و بندهای جسمانیت آزاد کند تا به جان و حقیقت برسد. او میگوید چنانچه دل انسان به معانی عمیق پی ببرد، میتواند به سطحی بالاتر از دنیای مادی صعود کند. تأکید بر اهمیت علم و عقل در شناخت حقایق و دوری از جهل نیز بخشی از پیام این حکایت است. در نهایت، مسیح به بیان این حقیقت میپردازد که کسی که از دنیای مادی رها نشود، به کمال واقعی نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: روزی مسیح و همراهانش مشغول یادگیری علم و دانش بودند و همچنین رازدار بودند و اسرار را حفظ میکردند.
هوش مصنوعی: مسیح دربارهٔ عشق صحبت میکرد و آن را به روشنی بیان میکرد، اما برخی از معانی و جزئیات را در دل پنهان میداشت.
هوش مصنوعی: زمانی که دوستانش را ناراحت و غمگین دیدند و اشکهایش مانند باران بر چهرهاش جاری بود،
هوش مصنوعی: گفتند که نشانهای از عشق و دلیل آن را به من بگویید. او پاسخ داد که فردا روزی است که آتش و گرما به وجود میآید.
هوش مصنوعی: فردا که خورشید طلوع کرد و چهرهاش را نمایان کرد، قدم بر جایگاه و مقام تیغ گذاشت.
هوش مصنوعی: او میگوید: اگر میان مردم کسی وجود داشته باشد که عشق را درک کند، همین نشان کافی است برای اینکه عشق وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به خدا روی کند و به او توجه کند، مانند کسی میماند که بدن خود را به شکل صلیب درمیآورد؛ یعنی خود را به عبادت و بندگی خدا اختصاص میدهد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که بدن او به بند و قید درنیامده، جان او نتوانسته بر آسمان به پرواز درآید و آزاد شود.
هوش مصنوعی: تن انسان چهار میخ دارد که به آن وصل است و جان مثل شمعی است که در آسمان قرار دارد و از تن تغذیه میکند.
هوش مصنوعی: محبت و دوستی واقعی بدون دلیل و برهان نیست؛ همانطور که جان آدمی نمیتواند بهراحتی از تن جدا شود، به دست آوردن محبت واقعی نیز نیاز به دلیل و دلیلگرایی دارد.
هوش مصنوعی: تو میگویی: بدون پدر چه کسی وجود دارد؟ آیا وجود پدر، که در اینجا به آسمان تشبیه شده، کافی نیست؟
هوش مصنوعی: کسی که فرد مردهای را زنده میداند، چگونه میتواند با دشمن خود که مرده است، درگیر شود یا او را مورد آسیب قرار دهد؟
هوش مصنوعی: اگر کسی که زنده است بگوید «بکش» و در واقع به مرگ کسی دستور دهد، چگونه ممکن است او را زنده کند؟
هوش مصنوعی: وقتی دل تو از معنای عمیق و قوی پر شود، از زمین به آسمان اوج میگیرد و روح تو مانند گلی به شکوفایی میرسد.
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر از شخصی میپرسد که این مقام و جایگاه که به آن مینازید چیست؟ و سپس با اشاره به حال شبنم و خایه (مادهای در گیاه که پس از بارش شبنم به زمین میافتد) به ناپایداری و بیارزش بودن آن مقام اشاره میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که روح و جان انسان به معانی عمیق و نیکو دست یابد و از ظواهر دنیوی پرهیز کند، به سوی دوست واقعی خود میرود.
هوش مصنوعی: هر چه در این دنیا شک و تردید دارد، وقتی به آنجا برسی، به حقیقت تبدیل میشود و همانگونه خواهد بود.
هوش مصنوعی: هوس و هوای دنیوی فانی هستند، در حالی که عقل و جان به دنبال جوهر واقعی معانی و حقیقتها هستند.
هوش مصنوعی: اگر علم جزئی را از دل و احساس بیاموزی، همه آن دانشها به یک حقیقت کلی و روحانی تبدیل میشوند.
هوش مصنوعی: از اینگونه علم، دل آدمی همهچیز را میبیند و از علم دیگر، فقط هیاهو و صدای بیفایده به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: علم اگر برای روشنی باشد، باعث میشود که انسان به دانایی و روشنایی برسد و خوشبختی ببیند.
هوش مصنوعی: اگر علم به تاریکی و نادانی منجر شود، مانند تیرهای است که در میان پیچ و تابها قرار دارد و کسی نمیتواند از آن به جایی برسد، زیرا در نهایت به هیچ میانجامد.
هوش مصنوعی: اگر کسی میانجی و واسطه نباشد، سخن حکمت آمیز میگوید و هرچه میگوید، از خدا و الهامهای اوست.
هوش مصنوعی: دزدی که طلا و نقره را به خوبی میشناسد و میتواند آنها را بگیرد، در مقابل یک شبان که به سرعت در برابر مرگ آسیبپذیر است، بیمعنا و بیفایده است. در واقع، در شرایطی که زندگی انسان به خطر بیفتد، ارزش مادی چیزها کم اهمیت میشود.
هوش مصنوعی: نفس انسان نمیتواند به آسمان برود، زیرا در آنجا چیزی به نام گمان و شک وجود ندارد.
هوش مصنوعی: این دنیای فانی و موقتی از تب و تاب و غرور رهایی مییابد و ناپایدار است.
هوش مصنوعی: چند بار باید دربارهٔ زیبایی تو مانند سرو و جهر (نهر زیبا) سخن بگویم؟ بهتر است که به دنبال علم و دانش بروی و به آنها رو بیاوری.
هوش مصنوعی: ای انسان عزیز و نازپرورده، چونان کودکی هستی که از شیر حوریان تغذیه کردهای.
هوش مصنوعی: خودت را به نادانی افت نکن و خودت را به کارهای بدی چون دوستی با دیوان (آدمهای نادان و ویرانگر) مشغول نکن.
هوش مصنوعی: چشم و گوش خود را از دانش پر کن و با گروهی از دوستان با ویژگیهای نیکو دوست شو.
هوش مصنوعی: زمانی که روز مرگ فرابرسد، آنچه را که برای آن آماده شدهای، به کارت خواهد آمد.
هوش مصنوعی: خود را در خواستههای دنیوی غرق نکن؛ زیرا زشتیها و مشکلاتی که بر تو میافتد، مانند آب در کشتی، موجب غرق شدن تو خواهد شد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که از مفهوم و معنای زیبای فرشتهگون (شخص یا چیزی با ویژگیهای فرشته) آگاه نشوی، از نزدیکی و حضور یک فرشته خوشحال نخواهی شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که از اینجا بینایی و درک نداشته باشد، به آسمان بالای سر نخواهد رفت و موفق نخواهد شد.
هوش مصنوعی: وقتی که از دیوان (خوابهای پریشان و افکار آشفته) خالی شوی، ملک (پادشاهی، بالاترین مقام) به سراغ تو میآید و برای تو ظهور میکند.
هوش مصنوعی: آسمانهای روشن میتوانند کارهایی انجام دهند، اما همه چیز در انتظار تحول و تغییر است.
هوش مصنوعی: تو خود را در تاریکی انداختهای و به اندازهٔ باریک شدن موی سرت، دچار مشکل و تنگنا شدهای.
هوش مصنوعی: برای اینکه به کمال و تمامیت انسانی برسید، باید نفس و تمایلات خود را کنترل و مهار کنید. این کنترل بر نفس در واقع نشاندهندهٔ واقعی قدرت و مردانگی است.
هوش مصنوعی: کی میتوان همچون جداییهای بزرگ، جدا شد؟ نفس را در حصار جدایی گرفتار کردهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.